Artırılmış gerçekliğin (AĞ) kentsel tasarımda kullanımına yönelik bir model önerisi: bizim şehir gaziantep projesi
A model proposal for the use of augmented reality (AR) in urban design: our city Gaziantep project case
- Tez No: 1009810
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGE YALÇINER ERCOŞKUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde planlama disiplininde artık klasik yöntemler yetersiz kalmakta ve sanal ortamdaki artırılmış görünüm planlanan proje sunumlarına hem yeni bir boyut katmakta hem de birçok durumda projelerin daha anlaşılabilir olmasına olanak sağlamaktadır. Artırılmış gerçekliğin günümüzde sürdürülebilir kent planlama ve kentsel tasarım alanlarında uygulanabilirliği; teknik açıdan donanımlı bireyler (plancı, tasarımcı, mimar) ve yerel halk iletişimini güçlendirmesi, algılanabilirliği artırarak hem meslekler hem halkla ortak dil oluşumunu sağlaması, teknolojinin araçsal olarak kullanımının planlamanın dilini, algı düzeyini ve kentlerin sürdürülebilirliğini güçlendirmesi, tasarım sürecindeki noktalara teknoloji tabanlı bir çözüm getirebilmesi, devlet hizmetleri ile paydaşlar arası şeffaflığı geliştirmesi, planlama literatürüne bilimsel ve teknik açıdan katkı sağlaması ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemesi açısından oldukça önemli bir konudur. Geleceğin kentlerinde işbirlikçi yaklaşımı desteklemek ve sürdürülebilirliği sağlamak için artırılmış gerçeklik teknolojisinin geliştirdiği uygulama araçlarına ihtiyaç vardır. Bu nedenle araştırmanın amacı; kentsel tasarım ilkelerinin uygulanabilirliğinde artırılmış gerçekliğin potansiyellerini araştırmak ve buna yönelik katılımcı ve sürdürülebilirlik ilkelerini benimseyen yeni bir model geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda yöntem olarak nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Çalışma alanı olarak belirlenen Gaziantep Bizim Şehir Projesi Etap-1 Bölgesine ait kentsel tasarım projesinin önce iki boyutlu sunumu sonra artırılmış gerçeklik sunumu ile ön test-son test deneysel desen çalışması yapılarak teknik ekip (50 katılımcı) ve halk ekibi (50 katılımcı) için hem ayrı ayrı hem karşılaştırmalı katılım ve şeffaflık, algılanabilirlik, sürdürülebilirlik ve kullanım kolaylığına yönelik düzeyleri tespit edilmiştir. Verilerin karşılaştırmalı analizleri ve algı haritaları istatistiki yöntemler ile hazırlanmıştır. Sonuçlar, oluşturulan modelin; AG teknolojisi yardımıyla katılım düzeyini yükselten, çok katmanlı verileri (hem kent ölçeği hem bina ölçeği) görselleştirme imkânı veren, model içine akıllı kent donatılarını yerleştirerek sürdürülebilirlik algısı ve farkındalığını arttıran, bilgi eşitsizliğini azaltan, kentsel tasarım ilkeleriyle uyumlu olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Today, traditional methods in the field of planning are no longer sufficient, and augmented reality in the virtual environment adds a new dimension to planned project presentations and, in many cases, makes projects more understandable. The applicability of augmented reality in today's sustainable urban planning and urban design fields; strengthening communication between technically equipped individuals (planners, designers, architects) and the local community, creating a common language between professions and the public by increasing perceptibility, strengthening the language of planning, the level of perception, and the sustainability of cities through the instrumental use of technology, its ability to provide technology-based solutions to issues in the design process, its enhancement of transparency between government services and stakeholders, its contribution to planning literature from a scientific and technical perspective, and its support for sustainable development. There is a need for application tools developed by augmented reality technology to support a collaborative approach and ensure sustainability in the cities of the future. Therefore, the aim of the research is to explore the potential of augmented reality in the applicability of urban design principles and to develop a new model that embraces participatory and sustainability principles. For this purpose, the quantitative research method was adopted. An experimental design study was conducted with a pre-test and post-test, using a two-dimensional presentation followed by an augmented reality presentation of the Our City Gaziantep Project for Zone -1 Region, the urban design project was first presented in two dimensions and then in augmented reality. A pre-test-post-test experimental design study was conducted to determine the levels of participation and transparency, perceptibility, sustainability, and ease of use for both the technical team (50 participants) and the public team (50 participants), both separately and comparatively. Comparative analyses of the data and perception maps were prepared using statistical methods. The results show that the model created increases participation levels with the help of AR technology, enables the visualization of multi-layered data (both city-scale and building-scale), increases the perception and awareness of sustainability by placing smart city fixtures within the model, reduces information inequality, and is consistent with urban design principles.
Benzer Tezler
- Use of augmented reality technologies in cultural heritage sites; Virtu(Re)Al Yenikapı
Arttırılmış gerçeklik teknolojilerinin kültürel miras alanlarında kullanımı; Yenikapı örneği
SİBEL YASEMİN ÖZGAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL DEMİR
- Artırılmış gerçekliğin eğitimde etkisinin incelenmesi: Meta-analiz ve sistematik kaynak taraması araştırması
The effect of augmented reality in education: A meta-analysis and systematic literature review
GÖKÇE AKÇAYIR
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAMİ ŞAHİN
- The acceptance and use of augmented reality in digital fashion user experiences
Dijital moda kullanıcı deneyimlerinde artırılmış gerçekliğin kabulü ve kullanımı
BELİZ GÜNDURU
Doktora
İngilizce
2026
İşletmeİzmir Ekonomi ÜniversitesiTasarım Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ DENİZ
- Artırılmış gerçeklik ortamında kinetik tipografi
Kinetic typography in augmented reality
MERVE TINGIR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarKastamonu ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. BURAK ERHAN TARLAKAZAN
- Artırılmış gerçeklik uygulamalarının algılanan değer, memnuniyet ve davranışsal niyet üzerine etkileri: Eskişehir Sazova Bilim, Sanat ve Kültür Parkı örneği
The effects of augmented reality applications on perceived value, satisfaction, and behavioral intention: The case of Eskişehir Sazova Science, art and Culture Park
BATUHAN SÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiAnadolu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY EMİR