Geri Dön

Kronik mekanik bel ağrılı hastalarda faset eklem osteoartritinin disk dejenerasyonu, paraspinal kas morfolojisi ve dizabilite ilişkisi

The relationship between facet joint osteoarthritis and disc degeneration, paraspinal muscle morphology, and disability in patients with chronic mechanical low back pain

PDF İndir

  1. Tez No: 1009809
  2. Yazar: SÜMEYRA ALTINTAŞ ASLAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE REŞORLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
  6. Anahtar Kelimeler: Kronik bel ağrısı, faset eklem osteoartriti, disk dejenerasyonu, paraspinal kas, Chronic low back pain, facet joint osteoarthritis, disc degeneration, paraspinal muscle
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

GİRİŞ VE AMAÇ: Kronik bel ağrısı, oldukça yaygın görülen, bireylerin yaşam kalitesini oldukça etkileyen bir sorundur. Bel ağrısının en sık nedenlerinden biri olan faset eklem (FJOA), intervertebral disk ve paraspinal kaslarla birlikte fonksiyonel bir bütün içerisinde yer almaktadır. Bu yapılardan herhangi birinde meydana gelen dejeneratif değişiklikler, diğer yapıları da etkileyerek kompleks bir patofizyolojik sürece yol açmaktadır. Literatürde FJOA ile paraspinal kas değişiklikleri arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar bulunmakla birlikte, faset eklem dejenerasyonu, disk dejenerasyonu ve kas morfolojisinin birlikte değerlendirildiği çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı; 40-70 yaş arası kronik mekanik bel ağrılı bireylerde lomber faset eklem osteoartriti ile intervertebral disk dejenerasyonu ve paraspinal kas morfolojisi arasındaki ilişkiyi incelemek ve FJOA'nın özürlülük ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini değerlendirmektir. YÖNTEM: Çalışmaya, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikiliniği'ne başvuran, en az 3 aydır bel ağrısı olan, son 1 yıl içinde içinde GE Signa Explorer 1.5 Tesla Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) cihazı ile çekilmiş lomber MRG'si olan 40–70 yaş aralığında toplam 50 hasta dahil edildi. Katılımcılara çalışma hakkında bilgi verildi, bilgilendirilmiş gönüllü onamları alındı. Hastaların demografik verileri ve klinik değerlendirmeler kaydedildi. Ağrı şiddeti Görsel Analog Skala (VAS), fonksiyonel durum Oswestry Disabilite İndeksi (ODI), depresyon düzeyi Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve yaşam kalitesi Kısa Form-36 (SF-36) ile değerlendirildi. v Lumbopelvik stabilite değerlendirmesi için aktif düz bacak kaldırma testi (ASLR) uygulandı. FJOA tüm seviyelerde bilateral olarak Weishaupt sınıflamasına göre derecelendirildi. İntervertebral disk dejenerasyonu, Pfirrmann sınıflamasına göre tüm seviyelerde analiz edildi. Paraspinal kas morfolojisi değerlendirmesi L4 üst uç plakası seviyesinde aksiyel kesitlerde yapıldı. Psoas major (PM), erektör spina (ES) ve multifidus (MF) kaslarının yağlı dejenerasyonu Goutallier sınıflamasına göre derecelendirildi ve kesit alanları ölçüldü. İstatiksel analizde sürekli değişkenler için Spearman, sıralı değişkenler için Kendall's tau-b korelasyon analizi; non-parametrik verilerin karşılatırmasında Mann-Whitney U testi kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. BULGULAR: Çalışmaya 50 katılımcı dahil edildi; olguların %84'ü kadın, %16'sı erkek olup yaş ortalaması 56,26±8,44 yıl ve VKİ ortalaması 28,91±5,05 kg/m² idi. Toplam FJOA ile yaş (r=0,571; p<0,001) arasında pozitif anlamlı korelasyon saptandı; VKİ ve süre ile anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,05). Toplam FJOA ile kas kesit alanları arasında anlamlı ilişki yoktu (p>0,05); Goutallier evreleri ile sağ ES (r=0,365; p=0,002), sol ES (r=0,386; p=0,001), sağ MF (r=0,415; p<0,001), sol MF (r=0,461; p<0,001) ve sol PM (r=0,327; p=0,007) arasında pozitif anlamlı korelasyonlar bulundu. Toplam FJOA ile toplam disk dejenerasyonu arasında pozitif anlamlı korelasyon (r=0,434; p=0,002); seviye bazında L3-L4 (r=0,305; p=0,013) ile L4-L5 (r=0,249; p=0,039) seviyelerinde anlamlıydı. Toplam disk dejenerasyonu ile Goutallier evreleri arasında sağ ES (r=0,422; p<0,001), sol ES (r=0,463; p<0,001), sağ MF (r=0,411; p<0,001), sol MF (r=0,468; p<0,001) ve sağ PM (r=0,277; p=0,021) arasında pozitif anlamlı korelasyon saptandı. FJOA ≥ 2 ve < 2 gruplarının analizinde L2-L3 seviyesinde MF Goutallier sağ (p=0,041) ve sol (p=0,020); L3-L4 seviyesinde sol ES kesit alanı (p=0,046) ile sağ ES (p=0,003), sol ES (p=0,004), sağ MF (p=0,002), sol MF (p=0,002), sağ PM (p=0,042) Goutallier; L4-L5 seviyesinde sağ ES (p=0,012), sol ES (p=0,006), sağ MF (p=0,018), sol MF (p=0,005) Goutallier için anlamlı vi bulundu. Toplam FJOA ile yalnızca SF-36 RS arasında pozitif anlamlı korelasyon (r=0,354; p=0,012) saptanırken, klinik ölçekler arasında da genel olarak anlamlı pozitif korelasyon saptandı. SONUÇ: Bu çalışma, lomber FJOA arttıkça özellikle multifidus ve erektör spina kaslarında yağlı infiltrasyonun arttığını ve kas kesit alanından ziyade kalitatif değişimlerin dejeneratif süreçle daha ilişkili olduğunu göstermektedir. Segmental analizler, dejeneratif ilişkilerin özellikle L3-L4 ve L4-L5 seviyelerinde belirgin olduğunu göstermektedir. Aynı seviyelerdeki FJOA şiddeti ile disk dejenerasyonu derecesi arasında doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu bulgular, kronik bel ağrısının patofizyolojisinde faset eklem, disk ve paraspinal kasların segmente özgü farklılıklar gösteren bir“üç eklem kompleksi”içinde değerlendirilmesi gerektiğini desteklemekte olup, klinik yaklaşımda bütüncül ve multidisipliner değerlendirmelerin önemini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

INTRODUCTION: Chronic low back pain is a widespread problem that significantly impacts individuals' quality of life. Lumbar facet joint osteoarthritis (FJOA), one of the most common causes of mechanical low back pain, functions as a part of a functional unit alongside intervertebral discs and paraspinal muscles. Degenerative changes in any of these structures affect the others, leading to a complex pathophysiological process. While studies investigating the relationship between FJOA and paraspinal muscle changes exist, research evaluating facet joint degeneration, disc degeneration, and muscle morphology together is limited. This study aims to investigate the relationship between lumbar FJOA, intervertebral disc degeneration, and paraspinal muscle morphology (m. psoas, m. erector spinae, and m. multifidus) in individuals aged 40-70 with chronic mechanical low back pain and to evaluate the effects of FJOA on quality of life. METHODS: A total of 50 patients aged 40–70 years who applied to the Physical Medicine and Rehabilitation Outpatient Clinic of Canakkale Onsekiz Mart University Health Practice and Research Hospital, had low back pain for at least 3 months, and had lumbar MRI taken within the last year were included. Participants were informed about the study and informed consent was obtained. Demographic data and clinical evaluations were recorded. Pain intensity was assessed with the Visual Analog Scale (VAS), functional status with the Oswestry Disability Index (ODI), depression levels with the viii Beck Depression Inventory (BDI), and quality of life with the Short Form-36 (SF-36). The Active Straight Leg Raise (ASLR) test was performed to evaluate lumbopelvic stability. FJOA was graded bilaterally at all levels according to the Weishaupt classification. Intervertebral disc degeneration was analyzed at all levels according to the Pfirrmann classification. Paraspinal muscle morphology was evaluated in axial sections at the L4 upper endplate level. Fatty degeneration of the Psoas major (PM), erector spinae (ES), and multifidus (MF) muscles was graded according to the Goutallier classification, and cross-sectional areas were measured. In statistical analysis, Spearman correlation analysis was used for continuous variables, Kendall's tau-b correlation analysis for ordinal variables, and the Mann-Whitney U test for comparing non-parametric data. Statistical significance was set at p<0.05. RESULTS: Fifty participants were included; 84% were female and 16% were male, with a mean age of 56.26±8.44 years and a mean BMI of 28.91±5.05 kg/m². A significant positive correlation was found between total FJOA and age (r=0.571; p<0.001); no significant relationship was found with BMI or pain duration (p>0.05). No significant relationship was found between total FJOA and muscle cross-sectional areas (p>0.05); however, significant positive correlations were found between Goutallier stages and right ES (r=0.365; p=0.002), left ES (r=0.386; p=0.001), right MF (r=0.415; p<0.001), left MF (r=0.461; p<0.001), and left PM (r=0.327; p=0.007). A significant positive correlation was found between total FJOA and total disc degeneration (r=0.434; p=0.002), which was significant at the L3-L4 (r=0.305; p=0.013) and L4-L5 (r=0.249; p=0.039) levels. Significant positive correlations were also found between total disc degeneration and Goutallier stages of the right ES (r=0.422; p<0.001), left ES (r=0.463; p<0.001), right MF (r=0.411; p<0.001), left MF (r=0.468; p<0.001), and right PM (r=0.277; p=0.021). In the analysis of FJOA ≥ 2 and < 2 groups, significance was found for right (p=0.041) and left (p=0.020) MF Goutallier at L2-L3; left ES crosssectional area (p=0.046) and Goutallier stages of right ES (p=0.003), left ES ix (p=0.004), right MF (p=0.002), left MF (p=0.002), and right PM (p=0.042) at L3-L4; and Goutallier stages of right ES (p=0.012), left ES (p=0.006), right MF (p=0.018), and left MF (p=0.005) at L4-L5. While a significant positive correlation was found only between total FJOA and SF-36 Mental Health (r=0.354; p=0.012), significant positive correlations were generally found among clinical scales. CONCLUSION: This study demonstrates that as lumbar FJOA increases, fatty infiltration increases, particularly in the multifidus and erector spinae muscles, suggesting that qualitative changes are more related to the degenerative process than muscle cross-sectional area. Segmental analyses show that degenerative relationships are particularly prominent at the L3-L4 and L4-L5 levels. A linear correlation was observed between the severity of FJOA and the grade of disc degeneration at the same levels. These findings support the need to evaluate facet joints, discs, and paraspinal muscles within a“three-joint complex”exhibiting segment-specific differences in the pathophysiology of chronic low back pain, highlighting the importance of holistic and multidisciplinary assessments in clinical practice.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    696345

    Lomber disk hernisi olan ve olmayan mekanik bel ağrılı hastalarda paravertebral kasların ve faset eklem dejenerasyon derecesinin fiziksel fonksiyon üzerine etkisi

    Başlık çevirisi yok

    ASYA AYDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir Üniversitesi

    Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLBER KARAGÖZOĞLU COŞKUNSU

  2. Tez No

    891036

    Subakut/kronik bel ağrısında lomber faset eklem tropizmi, paraspinal kas yağlı atrofisi, sagittal spinopelvik parametreler arasındaki ilişki

    The relationship between lumbar facet joint tropism,paraspinal muscle fatty atrophy, sagittal spinopelvicparameters in subacute/chronic low back pain

    ERTAN YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA USTAÖMER

  3. Tez No

    71135

    Bel ağrıları tanısında çift bacak kaldırma testinin yeri

    Başlık çevirisi yok

    SELAMİ AKKUŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSelçuk Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HASAN OĞUZ

  4. Tez No

    673875

    Kronik mekanik bel ağrılı hastalarda kişilik özelliklerinin girişimsel tedavi yanıtına etkisi

    The effect of personality traits on the interventional treatment response in patients with chronic mechanical low back pain

    CANAN COŞKUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Anestezi ve ReanimasyonManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İDİL TEKİN

  5. Tez No

    103521

    Kronik mekanik bel ağrılı hastalarda izokinetik kas ölçümlerinin kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisi

    The Relation between isokinetic back muscle test and bone mineral density in chronic mechanic low back pain patients

    DİLEK KARAKUŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonGazi Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. VESİLE SEPİCİ

Geri Dön