Uluslararası hukuk bağlamında Türk Devletleri Teşkilatı
Organization of Turkic States in the context of international law
- Tez No: 1009829
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE İSAYEV
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırklareli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1991 yılında SSCB'nin dağılmasıyla birlikte Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan bağımsızlıklarını kazanmış, Türkiye ise bu yeni bağımsız Türk Devletleri ile yakın ilişki içerisinde olmuştur. Bu gelişme, Türk Devletleri arasında siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliğinin kurumsallaştırılması yönünde önemli bir tarihsel fırsat doğurmuştur. İlk aşamada 1992 Ankara Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi ile başlayan süreç, Türk Dünyası iş birliğinin siyasi düzeyde düzenli bir platforma taşınmasını sağlamıştır. Bu süreç içinde 2009 yılında imzalanan Nahçıvan Andlaşması ile Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Birliği Konseyi kurulmuş, 2021 İstanbul Zirvesi'nde ise örgütün adı Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirilerek kurumsal kapasitesi güçlendirilmiştir. Böylece Türk Devletleri Teşkilatı, bölgesel iş birliğini hedefleyen bir uluslararası örgüt kimliği kazanmıştır. Günümüzde Türk Devletleri Teşkilatı'nda Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan tam üye; Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise gözlemci statüsündedir. Türk Devletleri Teşkilatı, klasik anlamda bir savunma birliği ya da ekonomik birlik olmaktan ziyade, çok boyutlu bir bölgesel iş birliği örgütü olarak tasarlanmıştır. Uluslararası hukuk açısından Türk Devletleri Teşkilatı'nın önemli bir işlevi de bölgesel örf ve âdet hukuku kuralları oluşumuna katkıda bulunmasıdır. Çalışmada, Türk Devletleri Teşkilatı'nın üye devletlerin ortak bildirileri, zirve kararları, karşılıklı anlaşmaları ve uyumlu dış politikaları ile zaman içinde üye devletler arasındaki iş birliğini ve bölgesel örf ve âdet hukuku kurallarını güçlendirdiğinden bahsedilmiştir. Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde kurulan Türk Yatırım Fonu, Türk Kültür ve Miras Vakfı, Türk Akademisi, TTSO, TÜRKSOY VE TÜRKPA gibi kuruluşlarda üye devletler arasındaki iş birliğini güçlendirmektedir. Bu kurumlar aracılığıyla geliştirilen ortak standartlar ve uygulamalar, Türk Devletleri Teşkilatı'nı yalnızca siyasi bir platform olmaktan çıkarıp, bölgesel örf ve âdet hukuku kurallarının oluşumuna da katkıda bulunabilen bir aktöre dönüştürmektedir.
Özet (Çeviri)
With the dissolution of the Soviet Union in 1991, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, and Turkmenistan gained their independence, and Turkey has maintained close relations with these newly independent Turkic republics. This development created a significant historical opportunity for the institutionalization of political, economic, and cultural cooperation among the Turkic republics. The process, which began with the 1992 Ankara Summit of Heads of State of Turkic-Speaking Countries, ensured that Turkic world cooperation was brought to a regular platform at the political level. Within this process, the Nakhchivan Agreement, signed in 2009, established the Cooperation Council of Turkic-Speaking Countries, and at the 2021 Istanbul Summit, the organization's name was changed to the Organization of Turkic States (OTS), strengthening its institutional capacity. Thus, the Organization of Turkic States gained the identity of an international organization aiming for regional cooperation. Today, Turkey, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Uzbekistan are full members; Turkmenistan, Hungary, and the Turkish Republic of Northern Cyprus have observer status. The Organization of Turkic States is designed not as a classical defense or economic union, but rather as a multi-dimensional regional cooperation organization. From an international law perspective, an important function of the OTS is its contribution to the formation of regional customary law rules. This study discusses how the OTS, through its member states' joint declarations, summit decisions, mutual agreements, and consistent foreign policies, has strengthened cooperation among member states and the development of regional customary law rules over time. Institutions established within the OTS, such as the Turkic Investment Fund, the Turkic Culture and Heritage Foundation, the Turkic Academy, and the Union of Turkic Chambers of Commerce and Industry, strengthen cooperation among member states. Common standards and practices developed through these institutions transform the OTS from a purely political platform into an actor that can also contribute to the formation of regional customary law rules.
Benzer Tezler
- Türk Devletleri Teşkilatı'nın kamu hukuku boyutu ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesi
The public law dimension of the Organization of Turkic States and its evaluation within the framework of international law
SALTUK SAMED AKSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİstanbul Kültür ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN SELÇUK KÖNİ
- Savunma sanayiinin hukuki, işletme ve çatışma hukuku boyutları: Çin, Rusya ve Türk dünyasında uluslararası iş birlikleri ve stratejik ortaklıklar
Legal, business, and conflict law dimensions of defense industry: International cooperation and strategic partnerships in China, Russia, and the Turkic world
AYSHA SEVGI HAJALOGHLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Savunma ve Savunma TeknolojileriEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT AKDENİZ
- Nefret suçunun Ceza Hukukundaki yeri
The place of hate crime in Criminal Law
ŞURA NUR PELİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR KARTAL
- Türk Devletleri Teşkilatının uluslarası güvenlik meselelerine dair yaklaşımının bir analizi
An analysis of the Organization of Turkic States approach to international security issues
ENGİN DÖŞLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiUluslararası Güvenlik ve Terörizm Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT DEMİREL
- Küresel güç olma yolunda Türk Devletleri Teşkilatı'nın siyasi yapılanması
The political structuring of The Organization of Turkic States on the path to becoming a global power
HÜSEYİN ERTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT ERSİN ORALLI