Bir kültürel miras olarak kanaviçe işlemelerinin incelenmesi: Bir uygulama çalışması
The examination of cross-stitch embroidery as a cultural heritage: An application study
- Tez No: 1009911
- Danışmanlar: PROF. ÇİĞDEM DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Güzel Sanatlar, Crafts, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Anlamlandırma, El işlemeleri, El sanatları, Görsel iletişim tasarımı, Kanaviçe işlemeler, Kültürel aktarım, Motifler, Somut olmayan kültürel miras, Tasarım, Çeyiz, Explanation, Handworks, Handicrafts, Visual communication design, Canvas embroideries, Cultural transfer, Motifs, Intangible cultural heritage, Design, Dowry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
El sanatları; bir toplumun kültürel kimliğini ve estetik algısını yansıtan somut olmayan kültürel miras unsurlarından biridir. Bu çalışma, modernleşme ve sanayileşme süreçleriyle birlikte kaybolma riski taşıyan geleneksel kanaviçe işleme sanatını, Balıkesir ili Susurluk ilçesi özelinde kültürel miras ve tasarım bakış açısıyla incelemektedir. Araştırma, yöreden elde edilen kanaviçe işlemeli tasarımların; boyut, malzeme, teknik, renk, bezeme ve kompozisyon özelliklerini, kullanılan tasarım ilkeleri ve sanatsal yorumlarıyla birlikte belgelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden saha araştırması ve kaynak tarama tekniklerinin kullanıldığı çalışmada; Susurluk ilçe merkezindeki evlerden 34 kaynak kişi aracılığıyla temin edilen toplam 60 ürün araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde her ürün fotoğraflanarak bilgi formları aracılığıyla sistematik olarak kayıt altına alınmıştır. Toplanan veriler, betimsel istatistiksel analiz (yüzde-frekans) yöntemiyle çözümlenerek tablolar halinde sunulmuştur. Bu araştırma kapsamında kanaviçe işlemeli karyola eteği ve yorgan kapağı gibi ürünler incelenmiş; üretim sürecinde çoğunlukla patiska kumaş ve koton iplik kullanıldığı, teknik olarak ise kanaviçe tek iğne tekniğinin tercih edildiği belirlenmiştir. Araştırma kapsamında seçilen motifler Adobe İllüstratör ve Cross Stitch programları aracılığıyla çizimleri yapılarak belgelenmiştir. Araştırmanın uygulama aşamasında ise elde edilen verilerden yola çıkarak seçilen motiflerle özgün ürün tasarımları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, Susurluk ilçesindeki kanaviçe ürünlerin geleneksel tekniklerle üretildiğini, bitkisel bezemelerin yoğunlukta olduğunu ve bu motiflerin güncel tasarımlarla modernize edilerek sürdürülebilir bir değer taşıdığını göstermiştir. Bu çalışma, Susurluk yöresine ait kanaviçe mirasını bilimsel bir disiplinle belgeleyerek literatüre kazandırması açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Handicrafts are one of the intangible cultural heritage elements that reflect the cultural identity and aesthetic perception of a society. This study examines the traditional art of cross-stitch embroidery, which faces the risk of disappearing with the processes of modernization and industrialization, from the perspective of cultural heritage and design, specifically in the Susurluk district of Balıkesir province. The research aims to document the size, material, technique, color, decoration, and composition characteristics of cross-stitch embroidered designs obtained from the region, along with the design principles and artistic interpretations used. In the study, where field research and literature review techniques from qualitative research methods were used, a total of 60 products obtained from 34 source persons in houses in the Susurluk district center constitute the sample of the research. During the data collection process, each product was photographed and systematically recorded through information forms. The collected data were analyzed using the descriptive statistical analysis (percentage frequency) method and presented in tables. Within the scope of this research, products such as cross-stitch embroidered bed skirts and quilt covers were examined; it was determined that calico fabric and cotton thread were mostly used in the production process, and the cross-stitch single needle technique was preferred technically. The motifs selected within the scope of the research were documented by making drawings through Adobe Illustrator and Cross Stitch programs. In the application phase of the research, original product designs were carried out with the selected motifs based on the data obtained. The findings showed that cross-stitch products in the Susurluk district were produced with traditional techniques, floral decorations were predominant, and these motifs carry a sustainable value by being modernized with current designs. This study is of importance in terms of contributing the cross-stitch heritage of the Susurluk region to the literature by documenting it with a scientific discipline.
Benzer Tezler
- Bir kültürel miras olarak mozaik sanatı: Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin algısı ve deneyimleri
Mosaic art as a cultural heritage: The perceptions and experiences of 6th grade middle school students
REYHAN ÖZTOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA YILDIRIM
- Kültürel bir miras olarak Van'daki türbe ve kümbetler
Tombs and kumbets in Van as a cultural heritage
NURSENA VURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat Tarihiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN HÜSNÜ KOYUNOĞLU
- Bir somut olmayan kültürel miras olarak Elazığ Kürsübaşı sohbetlerinin popüler kültür bağlamında incelenmesi
An analysis of Elaziğ Kürsübaşi conversations as an intangible cultural heritage within the context of popular culture
NAZLICAN TOPO
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN BİÇER
- Gastronomik bir değer ve kültürel miras olarak mesir macunu
Gastronomic a value and as a cultural heritage mesir paste
ASLI YURDAKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmPamukkale ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN ÇEKAL
- Somut olmayan kültürel miras unsuru olarak Dengbejler ve turizm ilişkisi üzerine bir araştırma: Diyarbakır örneği
Research on the relationship between trade unions and tourism as an element of intangible cultural heritage; the case of Diyarbakir
ŞÜKRAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TurizmBatman ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA DOĞAN