6 Şubat depremlerini yaşamış ve yaşamamış sağlık çalışanlarının bilişsel duygu düzenleme ve duygusal tepkisellikleri ile psikolojik belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive emotion regulation and emotional reactivity, and psychological symptoms, among healthcare workers who experienced and did not experience the February 6th earthquakes
- Tez No: 1009946
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVİN AYDİN YÖNTEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma 6 Şubat depremlerini yaşamış ve yaşamamış sağlık çalışanlarının bilişsel duygu düzenleme becerileri ve duygusal tepkisellikleri ile psikolojik belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemi, amaçlı örneklem yöntemi ile belirlenen 393 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Çalışma verileri anket yöntemi ile elde edilmiş olup çalışmada veri toplama aracı olarak sosyodemografik form, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Perth Duygusal Tepkisellik Ölçeği Kısa Form (PDTÖ-KF), Psikolojik Belirtiler Ölçeği-Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. Anketler, gönüllülük esasına dayalı olup Google Forms internet aracılığıyla katılımcılara iletilmiştir. Katılımcılardan alınan veriler“SPSS 28.0”istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılımının tespit edilmesinden sonra katılımcıların bilişsel duygu düzenleme becerileri, duygusal tepkisellikleri ve psikolojik belirtileri düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü ANOVA analizi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki analizinde Pearson Korelasyon analizi ve 6 Şubat depremini yaşayan sağlık çalışanlarında duygusal tepkisellik ve uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin psikopatolojik belirtiler üzerindeki doğrudan etkilerini test etmek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejileri, pozitif tepkisellik boyutlarıyla pozitif yönde ilişkilidir ancak psikolojik belirtilerle anlamlı bir ilişki göstermemektedir. Uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejileri, negatif tepkisellik ve tüm psikolojik semptom boyutları ile orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı ilişkiler göstermektedir. Negatif tepkisellik boyutlarının tamamı psikolojik belirtilerle pozitif yönde ilişkiliyken, pozitif tepkisellik boyutlarının psikolojik belirtilerle negatif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda, genel negatif tepkisellik ve genel pozitif tepkiselliğin psikopatolojik belirtileri anlamlı şekilde yordadığı, ancak en güçlü yordayıcının uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejileri olduğu bulunmuştur. Çalışma, sağlık çalışanlarının deprem sonrası bilişsel düzeyde dayanıklılık sergilese de travmanın bedensel izlerini somatizasyon aracılığıyla taşımaya devam ettiklerini göstermektedir. Elde edilen veriler, afet bölgesi personeline yönelik psikososyal destek programlarının duygu düzenleme becerileri temelinde yapılandırılmasına bilimsel bir dayanak sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between cognitive emotion regulation skills, emotional reactivity and psychological symptoms among healthcare workers who did and did not experience the 6 February earthquakes. The sample for the study consists of 393 healthcare worker individuals selected using a purposive sampling method. In this study, in which data were collected via a survey, the following instruments were used: the Sociodemographic Form, the Cognitive Emotional Regulation Scale, the Perth Emotional Reactivity Scale Short Form (PDTÖ-KF), and the Psychological Symptoms Scale – Brief Symptom Inventory (KSE). The surveys were distributed to participants via Google Forms online on a voluntary basis. The data collected from the participants were analysed using the“SPSS 28.0”statistical software package. Following the confirmation of a normal distribution of the data, an independent samples t-test and a one-way ANOVA were used to determine whether participants' levels of cognitive emotion regulation skills, emotional reactivity and psychological symptoms differed according to demographic variables. Pearson correlation analysis was used to analyse the relationships between variables, whilst hierarchical regression analysis was employed to test the direct effects of emotional reactivity and maladaptive cognitive emotion regulation strategies on psychopathological symptoms among healthcare workers who experienced the 6 February earthquake. The results of the analyses indicated that adaptive cognitive emotion regulation strategies were positively associated with positive reactivity dimensions but did not show a significant relationship with psychological symptoms. Maladaptive cognitive emotion regulation strategies demonstrated moderate and significant positive relationships with both negative reactivity and all psychological symptom dimensions. Whilst all dimensions of negative reactivity were positively associated with psychological symptoms, it was determined that dimensions of positive reactivity were negatively associated with psychological symptoms. The results of the hierarchical regression analysis indicated that general negative reactivity and general positive reactivity significantly predicted psychopathological symptoms; however, it was found that the strongest predictor was maladaptive cognitive emotion regulation strategies. The study shows that although healthcare workers exhibited cognitive resilience after the earthquake, they continued to carry the physical traces of trauma through somatization. The data obtained provide a scientific basis for structuring psychosocial support programs for disaster area personnel on the basis of emotion regulation skills.
Benzer Tezler
- Türkiye'de afet haberciliğinde görev alan medya çalışanlarında travmatik stres belirtileri ve başa çıkma stratejileriyle ilişkili faktörlerin incelenmesi
Examining factors related to traumatic stress symptoms and coping strategies among media workers involved in disaster reporting in Turkey
İREM ASYA ŞALLI
- 6 Şubat 2023 Türkiye depremlerini doğrudan yaşamış bireyleri yeniden travmatize eden durumların incelenmesi
An examination of re-traumatizing circumstances in individuals who directly experienced the 6 February 2023 earthquakes in Turkey
ARMAĞAN MEŞHUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZEYNEP ŞİMŞEK
- Yaşlı bireylerin 6 Şubat depremleri sonrası yaşam deneyimleri: Diyarbakır ili örneği
Life experiences of elderly individuals after the February 6 earthquakes: The Diyarbakır province example
BURCU TEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetDicle ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR ALTINDAĞ
- Travma sonrası stres belirtileri, alt tipleri ve bu alt tipleri belirleyen özellikler
Travma sonrasi stres beli̇rti̇leri̇, alt ti̇pleri̇ ve bu alt ti̇pleri̇ beli̇rleyen özelli̇kler
MÜNEVVER HACIOĞLU
- Depremin beden eğitimi ve spor öğretmenleri üzerinde peri-travmatik ve post-travmatik etkisi (Malatya ili örneği)
Peri-traumatic and post-traumatic effects of earthquake on physical education and sports teachers (the case of Malatya province)
NEŞE YAĞMURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL KIZILKAYA