Borderline kişilik özelliği ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkide öfke ifade biçimi ve savunma mekanizmalarının düzenleyici rolü
The moderating role of anger expression and defense style in the relationship between borderline personality trait and emotional eating behavior
- Tez No: 1010120
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Borderline kişilik özellikleri, duygusal istikrarsızlık ve dürtüsellik gibi özelliklerle karakterize edilen ve duygusal düzenleme güçlükleriyle ilişkili bir kişilik yapılanmasıdır. Bu özelliklere sahip bireylerde olumsuz duygularla başa çıkmak amacıyla duygusal yeme gibi uyumsuz başa çıkma stratejileri ortaya çıkabilmektedir. Duygusal yeme, fizyolojik açlıktan bağımsız olarak stres, öfke veya üzüntü gibi duygusal durumlara tepki olarak yeme davranışının artması şeklinde tanımlanmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, borderline kişilik özellikleri ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkide öfke ifade biçimleri ve savunma mekanizmalarının düzenleyici rollerini incelemektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan 18–60 yaş aralığındaki yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırma kapsamında toplam 409 katılımcıya ulaşılmış, veri setinin incelenmesi sonucunda yaş aralığı dışında kalan 13 katılımcı analiz dışı bırakılmış ve araştırmanın nihai örneklemi 396 katılımcıdan oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Borderline Kişilik Envanteri, Duygusal Yeme Ölçeği, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği ve Savunma Biçimleri Testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular; Borderline Kişilik Özellikleri ile öfkenin farklı boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu görülmüştür. Borderline özellikler arttıkça sürekli öfke, içe öfke ve dışa öfke düzeylerinin yükseldiği; buna karşılık öfke kontrolünün azaldığı belirlenmiştir. Öfke boyutları ile savunma mekanizmaları arasındaki ilişkiler incelendiğinde, matür savunmaların sürekli öfke, içe öfke ve dışa öfke ile negatif; öfke kontrolü ile ise pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Savunma mekanizmaları ile duygusal yeme arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise immatür savunmaların duygusal yeme, gerginlikte yeme ve olumsuz duygularla yeme ile orta düzeyde ve pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, borderline kişilik özellikleri ile duygusal yeme arasındaki ilişkide öfkenin (sürekli öfke, içe öfke ve dışa öfke) anlamlı bir düzenleyici (moderator) rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca öfke kontrolünün özellikle borderline kişilik özellikleri düşük olan bireylerde duygusal yemeyi azaltan koruyucu bir faktör olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Borderline personality disorder is characterized by traits such as emotional instability and impulsivity and is associated with difficulties in emotional regulation. Individuals with these traits may exhibit maladaptive behaviors, such as emotional eating, as a way of coping with negative emotions. Emotional eating is defined as eating behavior that occurs in response to emotional states such as stress, anger, or sadness, independent of physiological hunger. Accordingly, the aim of this study is to examine the moderating roles of anger expression styles and defense mechanisms in the relationship between borderline personality traits and emotional eating behavior. The study population consists of adults aged 18–60 living in Turkey. The sample was determined using a convenience sampling method, and data were collected through an online survey. A total of 409 participants were reached; after examining the dataset, 13 participants outside the age range were excluded from the analysis, resulting in a final sample of 396 participants. The data collection instruments used in the study were a Personal Information Form, the Borderline Personality Inventory, the Emotional Eating Scale, the Trait Anger and Anger Expression Style Scale, and the Defense Mechanisms Test. The findings revealed significant relationships between borderline personality traits and different dimensions of anger. As borderline traits increased, levels of trait anger, inward anger, and outward anger increased, whereas anger control decreased. When examining the relationships between anger dimensions and defense mechanisms, mature defenses were found to be negatively correlated with trait anger, inward anger, and outward anger, and positively correlated with anger control. When examining the relationships between defense mechanisms and emotional eating, immature defenses were found to be moderately and positively correlated with emotional eating, tension-related eating, and eating in response to negative emotions. The research findings indicate that anger (trait anger, inward anger, and outward anger) plays a significant moderating role in the relationship between borderline personality traits and emotional eating. Furthermore, anger control was found to be a protective factor that reduces emotional eating, particularly among individuals with low levels of borderline personality traits.
Benzer Tezler
- Sınır kişilik özelliği deneyimleyen bireylerin bağlanma stilleri ile duygu farkındalığı ve duygu düzenleme güçlüğü düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of emotion awareness, level of emotion regulation difficulty and attachment styles of individuals experiencing border personality features
AYŞENUR SOYKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAY ELDOĞAN EKEN
- Sınırda kişilik özellikleri ile biten ilişkiye duygusal adaptasyon arasındaki ilişkide bilişsel kontrol ve esnekliğin düzenleyici rolü
The moderating role of cognitive control and flexibility in the relationship between borderline personality traits and emotional adaptation to a terminated relationship
MERVE ÖZLEM ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİYE ATEŞ ÖS
- Üniversite öğrencilerinde narsisistik kişilik ve borderline kişilik yapılanmaları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The role of parents 'attitudes in narcissistic andborderline for university students
MEHMET KARAASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN DUMAN
- Sınır kişilik bozukluğunda interosepsiyonun duygu düzenleme üzerine etkisi
The effect of interoception on emotion regulation in borderline personality disorder
DORUK ULUDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET RAŞİT TÜKEL
- Borderline kişilik özellikleri ile üstbiliş ve sürekli kaygı düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between borderline personality characteristics and the level of metacognition and trait anxiety
ECEM TUĞÇE TÜRKKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDEH FARAJİ