Tanıklıklar ışığında 1950'den sonra imam- hatip okulları
Imam-hati̇p schools after 1950 i̇n the li̇ght of testi̇moni̇es
- Tez No: 1010175
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜNİR ECER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İmam-hatip okulları, Türkiye'de din eğitiminin kurumsal yapısı içerisinde önemli bir yer tutan ve özellikle 1950'li yıllardan itibaren yeniden şekillenerek eğitim sisteminde yerini alan özgün eğitim kurumlarıdır. Bu okullar, yalnızca dinî bilginin aktarımını hedefleyen yapılar olmanın ötesinde, bireylerin dinî, ahlaki ve toplumsal kimliklerinin oluşumunda da belirleyici bir rol üstlenmektedir. Bu yönüyle imam-hatip okulları, modernleşme süreci içerisinde din eğitiminin yeniden kurumsallaşmasının önemli bir örneğini teşkil etmektedir. Bu çalışma, 1950'li yıllardan 1970'lere kadar uzanan süreçte yeniden açılan imam-hatip okullarının eğitim süreçlerini, bu okullarda öğrencilik yapmış bireylerin tanıklıkları üzerinden incelemektedir. Araştırmanın amacı, söz konusu dönemde imam-hatip okullarındaki eğitim sürecinde rol alan kişilerin anı ve tanıklıklarını sözlü tarih yöntemiyle kayıt altına almak ve bu anlatılar aracılığıyla dönemin eğitim anlayışı ile imam-hatip okullarının gelişim sürecini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış olup sözlü tarih yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, çalışma grubunu ilgili dönemde imam-hatip okullarında öğrencilik yapmış bireyler oluşturmuştur. Elde edilen veriler yazıya geçirilerek içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen veriler, imam-hatip okullarının sınırlı fiziki imkânlar içerisinde faaliyet gösterdiğini; öğrencilerin tercih nedenlerinin dinî eğitim ihtiyacı ve toplumsal beklentilerle ilişkili olduğunu; meslek dersi öğretmenlerinin sayıca yetersiz olması nedeniyle öğretmen temininde bilgi ve tecrübenin esas alındığını ve ders materyallerindeki yetersizliklerin, öğretmenlerin hazırladığı notlar ve çoğaltılmış içeriklerle giderilmeye çalışıldığı görülmektedir. Sonuç olarak çalışma, imam-hatip okullarının erken dönemine ilişkin sürecin yalnızca resmî belgeler ve eğitim politikaları üzerinden değil, bireysel tanıklıklar aracılığıyla daha bütüncül bir biçimde anlaşılmasına katkı sunmaktadır. Bu yönüyle araştırmanın, Türkiye'de imam-hatip okullarına ilişkin literatüre sözlü tarih temelli özgün bir perspektif kazandıracağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Imam-hatip schools are distinctive educational institutions that hold a significant place within the institutional structure of religious education in Türkiye and re-emerged within the education system, particularly from the 1950s onward. These schools go beyond merely transmitting religious knowledge; they also play a decisive role in shaping individuals' religious, moral, and social identities. In this respect, imam-hatip schools constitute an important example of the re-institutionalization of religious education within the broader process of modernization. This study examines the educational processes of imam-hatip schools reopened from the 1950s to the 1970s through the testimonies of individuals who studied in these institutions. The primary aim of the research is to document the memories and testimonies of individuals involved in the educational processes of imam-hatip schools during this period through the oral history method and, through these narratives, to reveal the educational understanding of the time as well as the developmental trajectory of these schools. The research is designed within a qualitative research framework, employing the oral history method. Data were collected through semi-structured interviews, and the study group consists of individuals who were students in imam-hatip schools during the relevant period. The collected data were transcribed and analyzed using content analysis. The findings indicate that imam-hatip schools operated under limited physical conditions; students' preferences were closely related to the need for religious education and societal expectations; due to the insufficient number of vocational course teachers, teacher recruitment relied primarily on knowledge and experience; and deficiencies in instructional materials were compensated through teacher-prepared notes and reproduced content. In conclusion, the study contributes to a more comprehensive understanding of the early period of imam-hatip schools by moving beyond official documents and educational policies and incorporating individual testimonies. In this respect, it is expected that the research will provide an original oral history–based perspective to the literature on imam-hatip schools in Türkiye.
Benzer Tezler
- Meta bolluğunun fantazmagorik teşhiri: Dünya fuarlarının emsali niteliğindeki İzmir Enternasyonal Fuarı'nda tüketim kültürü ve gösterinin tezahürleri
The phantasmagorical display of commodity abundance: The consumer culture's and the spectacle's manifestations in the Izmir International Fair
EMRE HAÇAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın siyasi biyografisi
8th President Turgut Özal's political biography
SAMİ ORÇUN ERSAY
Doktora
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGÜR ADADAĞ
- 1980'li ve 1990'lı yılların rock- metal müzisyenlerinin habitusu (İstanbul örneği)
Habitus of rock-metal musıcıans of the 1980s and 1990s (Istanbul sample)
İREM DUYGULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SosyolojiGaziantep Üniversitesiİletişim ve Toplumsal Dönüşüm Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA EMRE KÖKSALAN
- Demokrat Parti döneminde din ve devlet ilişkileri
State and religion affairs during the Democratic Party period
TANER ZORBAY
- 1950-1980 arası yayımlanmış biyografik eserlerde edebiyat hayatı
Literature life in biographic works published between 1950-1980
SALMAN NARLI
Doktora
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED FATİH ANDI