Amasya Bayezid Yazma Eserler Kütüphanesi'ndeki GU 166 no'lu En'âm-ı Şerif'in Türk süsleme sanatları açısından incelenmesi
An examination of manuscript no. GU 166 in the Amasya Bayezid Manuscript Library in terms of Turkish decorative arts
- Tez No: 1010192
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ SARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Amasya Bayezid Yazma Eser Kütüphanesi Gümüşhacıköy Koleksiyonu'nda GU 166/3 envanter numarasıyla kayıtlı En'âm-ı Şerîf yazması, fiziksel yapısı, hat özellikleri, tezhip programı, minyatürleri, ebru ve cilt sanatları açısından incelenmiş, eser Türk Süsleme Sanatları açısından çok yönlü bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Müstensihi bilinmeyen, H. 1 Recep 1270 / 30 Mart 1854 tarihli ve Şa'ban Ağazade Ahmed Efendi'ye ait olan bu nüsha, 19. yüzyıl ortası Osmanlı estetik anlayışının, dinî pratiklerin ve kitap sanatlarının kesişim noktasındaki somut bir örneği olarak ele alınmıştır. Literatürüne En'âm-ı Şerîf'in ilk kez bilimsel bir değerlendirmeye tabi tutulması eserin sanat tarihi kazandırılmasını sağlamış hem de Amasya koleksiyonundaki zengin yazma malzemenin tanıtılmasına katkı sunmuştur. Ayrıca bu çalışma, Amasya'nın“şehzadeler şehri”kimliğiyle sahip olduğu kültürel mirasın görünürlüğünü artırırken, 19. yüzyıl Osmanlı kitap sanatları geleneğinin anlaşılmasına da özgün bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the En'âm-ı Şerîf manuscript, registered under inventory number GU 166/3 in the Gümüşhacıköy Collection of the Amasya Bayezid Manuscript Library, in terms of its physical structure, calligraphic features, illumination program, miniatures, marbling, and bookbinding arts. The work is subjected to a multifaceted evaluation from the perspective of Turkish decorative arts. This copy, whose scribe is unknown, dated 1 Recep 1270 AH / 30 March 1854, and belonging to Şa'ban Ağazade Ahmed Efendi, is considered a concrete example of the intersection of mid-19th-century Ottoman aesthetic understanding, religious practices, and book arts. The first scientific evaluation of the En'âm-ı Şerîf has contributed to the art history literature and has also helped introduce the rich manuscript collection in Amasya. Furthermore, this study enhances the visibility of Amasya's cultural heritage, which is associated with its identity as the“city of princes,”while also making a unique contribution to understanding the 19th-century Ottoman book art tradition.
Benzer Tezler
- Amasya II. Bayezid Kütüphanesi'nde bulunan Şah U Geda Mesnevi'sinin tezyinatı ve özgün tasarımlara yansıması
The ornament of the masnavi of Sah u Geda in Amasya II. Bayezid Library and it's reflection on orginal desings.
SEVDA EMLAK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2017
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. AYSEN SOYSALDI
- Amasya II. Bayezid İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan kırâat ve tecvid konulu yazma eserler
The manuscripts on qiraat and tajweed in Bayezid II Provincial Public Library of Amasya
AZİM KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAŞAR AKASLAN
- Amasya Bayezit yazma eserler kütüphanesi'nde yer alan el yazması Kur'an-ı Kerim ve cüzlerdeki süslemeler
Ornaments in the Qur'an and cuz manuscript in Amasya Bayezit Manuscripts Library
ESER BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ CAN
- İstanbul elyazmacılığı ve Amasya II. Bayezıd İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan elyazmalarıı
The manuscript of Istanbul style and manuscripts located at Amasya II. Bayezıd Public Library
NEŞE AĞKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. CELALETTİN KARADAŞ
- Amasya Beyazıt İl Halk Kütüphanesi'nde korunan 65 adet Şemseli cilt süslemelerinin tezyini açıdan incelenmesi ve sanatsal üretimler
Analysis of 65 book skin decorations with Şemse motives in terms of decoration preserved in Amasya Bayezit Provincial Public Library and artistic productions
ELİF İMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
El SanatlarıKastamonu ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET BİLGEN