Türkiye'deki tuğla üretim tesislerinin sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi ve sektöre özgü bir sürdürülebilirlik endeksi geliştirilmesi
Assessment of the sustainability performance of brick manufacturing facilities in turkey and development of a sector-specific sustainability index
- Tez No: 1010215
- Danışmanlar: PROF. GÖKHAN DURMUŞ, PROF. DR. ARZUHAN BURCU GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Çevresel sürdürülebilirlik, Sustainable environment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'deki tuğla üretim tesislerinin sürdürülebilirlik performansını değerlendirmek ve sektöre özgü bir sürdürülebilirlik endeksi geliştirmek amacıyla, ülke genelinde yürütülen kapsamlı bir anket çalışmasına dayanmaktadır. Çalışma kapsamında tesislerin sürdürülebilirlik uygulamaları; hammadde ve kaynak yönetimi, enerji verimliliği ve teknoloji kullanımı, salım ve hava kalitesi yönetimi, su ve atık yönetimi, mevzuat uyumu ve sertifikalandırma, yenilikçilik ve teknoloji yatırımları ile sürdürülebilirliğin ekonomik ve sosyal boyutlarını yansıtan uygulama alanları çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda, sürdürülebilirlik uygulamalarının maliyet ve verimlilik üzerindeki etkileri ile iş gücü uygulamaları, paydaş katılımı ve farkındalık çalışmaları ile sürdürülebilirlik dönüşümünü etkileyen temel dinamikler birlikte değerlendirilmiştir. Gerçekleştirilen istatistiksel analizler, sürdürülebilirlik performansının bölgesel ve operasyonel düzeylerde, tesisler arasında ve farklı uygulama alanları bakımından anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Bulgular, sosyal boyuta ilişkin uygulamaların görece daha güçlü olduğunu; çevresel ve ekonomik boyutlarda ise belirgin bir iyileştirme potansiyeli bulunduğunu göstermektedir. Bu tez kapsamında geliştirilen sürdürülebilirlik endeksi, çevresel, ekonomik ve sosyal boyutları eşit ağırlıklandırma esasına dayalı olarak bütünleştiren, sektöre özgü gösterge setleri ve puanlama fonksiyonları ile yapılandırılmış hiyerarşik bir endeksleme yaklaşımına dayanmaktadır. Endeks sonuçları esas alınarak geliştirilen altı kademeli sertifika sistemi, tesislerin sürdürülebilirlik düzeylerinin karşılaştırılabilir ve izlenebilir biçimde sınıflandırılmasına olanak sağlamaktadır. Bu tez, Türkiye tuğla sektörü için sürdürülebilirlik performansının ölçülmesine yönelik bütüncül ve sektöre özgü ilk kapsamlı çerçeveyi sunarak kanıta dayalı politika geliştirme süreçlerine bilimsel bir zemin sağlamakta ve sanayi paydaşları ile karar vericiler için uygulamaya dönük çıkarımlar üretmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis is based on a comprehensive nationwide survey conducted to evaluate the sustainability performance of brick manufacturing facilities in Türkiye and to develop a sector-specific sustainability index. Within the scope of the study, sustainability practices of brick manufacturing facilities were examined through application areas including raw material and resource management, energy efficiency and technology use, emission and air quality management, water and waste management, regulatory compliance and certification, innovation and technology investments, as well as practices reflecting the economic and social dimensions of sustainability. In this context, the cost and productivity effects of sustainability practices, workforce-related practices, stakeholder engagement and awareness activities, and the key dynamics influencing sustainability transformation were evaluated in an integrated manner. The statistical analyses revealed that sustainability performance varies significantly across facilities at both regional and operational levels, as well as among different application areas. The findings indicate that practices related to the social dimension are relatively stronger, while the environmental and economic dimensions exhibit considerable potential for improvement. The sustainability index developed within the scope of this thesis is based on a hierarchical indexing approach that integrates environmental, economic, and social dimensions, assuming equal weighting, supported by sector-specific indicator sets and scoring functions. Based on the index results, a six-level certification system was developed, enabling the sustainability performance levels of facilities to be classified in a comparable and traceable manner. This thesis presents the first comprehensive and sector-specific framework for measuring sustainability performance in the Turkish brick manufacturing sector, providing a scientific basis for evidence-based policy development and offering practice-oriented insights for industry stakeholders and decision-makers.
Benzer Tezler
- Tuğla ve gabzeton yapı malzemelerinin sürdürülebilirliği üzerine karşılaştırmalı bir analiz
A comparative analysis of fired clay brick and autoclaved aerated concrete in terms of sustainability
SİNAN İRİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkGebze Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SANİYE KARAMAN ÖZTAŞ
- Türkiye'deki ilk hidroelektrik santrali-Tarsus HES'in endüstri mirası kapsamında değerlendirilmesi ve koruma önerilerinin getirilmesi
Evaluation of Turkey's first hydroelectric power plant-Tarsus HEPP within the scope of industrial heritage and proposals for protection
BERFİN UYSAL
- Artvin vilayeti'nin sosyo-kültürel, ekonomik, idari ve siyasi yapısı (1950-1960)"
Socio-cultural, economic, administrative and political structure of the province of Artvin 1960-1980
YÜCEL ŞİMŞEK ÇELİK
- Yerleşme ve ziraat hayatı açısından Baltacı ve Solaklı Deresi havzaları
Başlık çevirisi yok
YÜKSEL ACAR
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ