Antik Yunan şârihleri bağlamında Aristoteles'in kategorileri: 10-15 (postpredicaments)
Aristotle's categories 10–15 (postpredicaments) in the context of Ancient Greek commentators
- Tez No: 1010244
- Danışmanlar: PROF. DR. NECMETTİN PEHLİVAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mantık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Aristoteles'in Kategoriler adlı eserinin 10–15. bölümlerinin (Postpraedicamenta), Antik Yunan şerh geleneğinde nasıl konumlandırılıp işlendiği ve bu bölümlerin Aristoteles mantığına giriş olarak nasıl ele alındığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problemi, Postpraedicamenta'nın Kategoriler içindeki sistematik statüsünün Antik Yunan şerhlerindeki durumu ve mantık yapmakla nasıl ilişkilendirildiğidir. Bu bağlamda tezde, şerhleri elimizde bulunan Porphyrios, Dexippus, Ammonius, Philoponus, Simplicius, Olympiodoros ve Elias/David olmak üzere Antik Yunan şârihlerinin Kategoriler 10-15'e dair açıklamaları analiz edilmiştir. Şerhlerde Postpraedicamenta'nın kimi zaman kategoriler öğretisinin tamamlayıcı bir parçası, kimi zaman ise, karşıtlık, öncelik-sonralık, eşzamanlılık, hareket ve sahip olma gibi kavramlar aracılığıyla daha ileri metinlere hazırlayıcı bir ara bölüm olarak ele alındığı gösterilmiştir. Tez, Antik yorumcuların Aristo mantığı içerisinde Postpraedicamenta'yı önermeler ve kıyasa geçişin yapıldığı temel kavramsal ve ilişkisel bir eşik mahiyetinde, sistem içindeki denetim mekanizması olarak konumlandırdıklarını savunmaktadır. Bu çerçevede kitabın bu son çeyreklik kısmının, yalnızca ontolojik ayrımlar sunan bir ek bölüm değil, Aristoteles mantığında kurucu bir pedagojik ve işlevsel görevi bulunan zorunlu bir parça olduğu sonucuna varılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine how chapters 10–15 (Postpraedicamenta) of Aristotle's Categories are positioned and treated in the Ancient Greek commentary tradition, and how these sections are approached as an introduction to Aristotelian logic. The main problem of the study is the systematic status of the Postpraedicamenta within the Categories as reflected in Ancient Greek commentaries, and how it is associated with the practice of logic. In this context, the thesis analyzes the explanations regarding Categories 10–15 by Ancient Greek commentators whose works have survived to the present day, namely Porphyry, Dexippus, Ammonius, Philoponus, Simplicius, Olympiodorus, and Elias/David. The study demonstrates that in these commentaries, the Postpredicaments are sometimes treated as a complementary part of the doctrine of categories, and at other times as a preparatory intermediate section for advanced texts through concepts such as opposition, priority-posteriority, simultaneity, motion, and having. The thesis argues that ancient commentators position the Postpraedicamenta within Aristotelian logic as a fundamental conceptual and relational threshold marking the transition to propositions and syllogistic reasoning, functioning as a kind of internal control mechanism within the system. In this respect, it is concluded that this final quarter of the work is not merely an additional section presenting ontological distinctions, but a necessary component with a constitutive pedagogical and functional role in Aristotelian logic.
Benzer Tezler
- Antik Yunan'dan Fârâbî'ye faal akıl
The active intellect from Ancient Greek to al-Fārābī
ÖZCAN SARIDOĞAN
Doktora
Türkçe
2023
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRBÜZ DENİZ
- Die Suche nach einer terminologischen Äquivalenz zum Begriff Der Metapher im Türkischen durch Vergleich von Rhetorik und belâgat
Metafor Kavramına Retorik- Belâgat Mukayesesi İçinde ve Belâgat Terminolojisinde Kavramsal Karşılık Arayışları
MEHMET AKİF DUMAN
Doktora
Almanca
2018
FelsefeJohannes Gutenberg-Unıversıtat MaınzTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HENDRİK BOESCHOTEN
- Sanata sansürün Platon'daki felsefi nedenleri
The philosophical reasons for censorship of art in Plato
ÖMÜR KARSLI
- Türkiye'de sosyal medyada self oryantalizm“Twitter ve Instagram örneği”
Self-orientalism in social media in turkey“Twitter and Instagram example”
EYÜP KARABELA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriErciyes ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK TEMEL
- Türkiye'de podcast kamusal alanı: Betimleyici bir değerlendirme
Podcast public sphere in Turkey: Descriptive assessment
GÖKÇE UYSAL GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE