Küresel zihniyet ve girişimsel yönelimin KOBİ'lerin ihracat performansına etkisi
The effect of global mindset and entrepreneurial orientation on the export performance of SMEs
- Tez No: 1010415
- Danışmanlar: PROF. DR. FARUK ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: KOBİ, Small and Medium Sized Firms
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küçük ve Orta Boy İşletme (KOBİ)'ler üzerine yapılan araştırmalar, uluslararasılaşma ve ihracat performansında çeşitli içsel ve dışsal faktörlerin etkili olduğunu gösterse de literatür KOBİ'lerin sınırlı kaynakları nedeniyle içsel faktörlerin daha belirleyici olduğunu vurgulamaktadır. Bu tez çalışması, KOBİ'lerin ulusal sınırların ötesinde performans çıktılarına ne ölçüde katkıda bulunabileceklerini belirleyen içsel faktörlere, yöneticilerin küresel zihniyetine ve firmanın girişimsel yönelimine odaklanmıştır. Üst Kademedekiler Teorisi ve Kaynak Tabanlı Görüş'ü birleştirerek çoklu kuramsal bir yaklaşımı benimseyen bu çalışma, yönetsel düzeydeki küresel zihniyet ile firma düzeyindeki girişimsel yönelimin ihracat performansı üzerinde temel ve etkileşimsel etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma amacını gerçekleştirmek üzere, Ege Bölgesi'nde faaliyette bulunan 129 ihracatçı KOBİ'den veri toplanmıştır. Analiz bulgularında, küresel zihniyet ile ihracat performansı (finansal ihracat performansı, stratejik ihracat performansı ve ihracat girişiminden memnuniyet) arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bulgular, girişimsel yönelimin yenilikçilik boyutunun ihracat performansının hiçbir boyutuyla ilişkili olmadığını göstermiştir. Girişimsel yönelimin diğer boyutu olan proaktiflik ve ihracat performansı arasında kısmi olarak (stratejik ihracat performansı ve ihracat girişiminden memnuniyet) pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Girişimsel yönelimin son boyutu olan risk alma ve ihracat performansı (finansal ihracat performansı, stratejik ihracat performansı ve ihracat girişiminden memnuniyet) arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, ihracat performansının her bileşeni için uygulanan analiz sonuçları, girişimsel yönelimin boyutları ile küresel zihniyet arasındaki etkileşimlerinin ihracat performansı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığını göstermiştir. KOBİ yöneticilerinin küresel zihniyeti ve girişimsel yönelimle şekillenen firma stratejik duruşunun incelendiği bu çalışmada elde edilen bulgular önemli kuramsal katkılar sağlamakta; firmalar, politika yapıcılar ve uygulayıcılar için pratik çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Although research on SMEs shows that various firm-specific internal and external factors are important for internationalization efforts and export performance, the relevant literature argues that SMEs have limited resources and that internal factors play a more critical role than external factors. This thesis study focuses on internal factors – the global mindset of managers and the entrepreneurial orientation of the firm – that determine the extent to which SMEs can contribute to performance outcomes beyond national borders. Adopting a multi-theoretical approach by integrating Upper Echelons Theory and Resource-Based View, this thesis study aims to examine the main and interactive effects of the global mindset at the managerial level and the entrepreneurial orientation at the firm level on export performance. To achieve the research objective, data was collected from 129 exporting SMEs operating in the Aegean Region. The analysis findings revealed a positive and significant relationship between the global mindset and export performance (financial export performance, strategic export performance, and export satisfaction). The findings showed that the innovation dimension of entrepreneurial orientation was not related to any dimension of export performance. A partial, positive, and significant relationship was found between proactiveness, another dimension of entrepreneurial orientation, and export performance (strategic export performance and export satisfaction). A positive and significant relationship was found between risk-taking, the final dimension of entrepreneurial orientation, and export performance (financial export performance, strategic export performance, and export satisfaction). However, the results of the analysis applied to each component of export performance showed that the interactions between the dimensions of entrepreneurial orientation and the global mindset did not have a significant effect on export performance. The findings obtained in this thesis study, which examines the global mindset of SME managers together with the strategic stance of the firm shaped by entrepreneurial orientation, provide important theoretical contributions and also have practical implications for firms, policymakers, and practitioners.
Benzer Tezler
- Dijital girişimci pazarlama perspektifinden tekno-girişimlerin uluslararasılaşma süreci
The internationalization process of technology based ventures from the perspective of digital entrepreneurial marketing
SERAY KAĞITÇI CANDAN
- Türkiye biyoteknoloji sektöründe küresel zihniyet ve uluslararasılaşma
Global mindset and the internationalization in the biotechnology sector of Turkey
ELİF AKKAYA
- Okul yöneticilerinin küresel liderlik özellik ve davranışları
Global leadership features and behaviors of school administrators
MERAL HALİSDEMİR
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
- Küresel Türk deniz gücü model tanımlaması
Definition of global Turkish sea power model
İLYAS GÜLENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DenizcilikKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
YRD. DOÇ. DR. BEKİR GÜNAY
- Çanakkale'de yaşayanların çevre bilgisi çevresel tutum ve davranışlarının incelenmesi
Investigation of the environmental knowledge, environmental attitudes and behaviors of the living in canakkale
GÜLER KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kamu YönetimiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET YAVAŞ