Arşiv belgelerine göre Servet-i Fünûn şairi Tevfik Fikret
Tevfik Fikret, the Servet-i Fünûn Poet, according to archival documents
- Tez No: 1010548
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ŞÜKRÜ ÇORUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Servet-i Fünûn topluluğunun önde gelen isimlerinden Tevfik Fikret hakkında günümüze değin pek çok çalışma yapılmıştır ancak mevcut çalışmalarda devlete ait arşiv belgelerinin hacmi oldukça sınırlıdır. Devlet Arşivleri'ne erişim imkânlarının çok eskiye dayanmadığı düşünüldüğünde, anlaşılabilir olan bu eksikliği gidermek ve şaire ait evrakları literatüre kazandırmak adına yapılan bu çalışma T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri'nde bulunan belgeler ile sınırlandırıldı. Belirlenen yöntem neticesinde Fikret hakkında bilinenler ile belgeler vesilesiyle tespit edilen bilgileri kıyaslayabilmek adına, öncelikle şair hakkında yapılan çalışmalarda ilgili konuya dair yazılanlar incelendi. Daha sonra ise belgelere yer verildi. Bu sayede Fikret'le ilgili yalnızca bilinmeyen noktalar ortaya konmakla kalmamış, aynı zamanda yanlış bilinen bilgiler de düzeltilmiş oldu. Arşiv'de yapılan taramalar neticesinde elde edilen belgeler temelde üç sınıfa ayrıldı. İlk olarak Tevfik Fikret'in şahsi hayatına dair olduğu düşünülen belgelere yer verildi. Şairin ailesi ve eğitimi hakkında daha önce bilinmeyen pek çok bilgi edinildi. Çalışma hayatıyla ilgili olan ikinci bölümde ise kalemdeki memuriyeti, muallimlikleri ve Mekteb-i Sultânî'deki müdürlüğüyle ilgili belgeler incelendi. Tezin son bölümünde ise Fikret'in edebî ve fikrî yönünü yansıttığı düşünülen belgelere yer verildi. Biyografik nitelikte olan bilgiler haricinde bugüne değin keşfedilmemiş bir Tevfik Fikret şiiri de çalışmaya kaynaklık eden belgeler arasından çıktı. Bununla birlikte şairin hayatıyla ilgili belgelerden en fazla yer kaplayan kısım resmî görevleriyle ilgili olanlardır. Hayatı boyunca pek çok tayin ve istifa deneyimi yaşayan şair, Mekteb-i Sultânî müdürlüğünü yaklaşık bir yıllık süre boyunca yapmasına karşın, Devlet Arşivleri'ne yansıyan Fikret'in daha ziyade Mekteb-i Sultânî Müdürü Tevfik Fikret olduğu görülmektedir. Sonuç olarak bu araştırma, Tevfik Fikret'in yaşamına ve eserlerine dair arşiv temelli bir perspektif sunmakla birlikte alana önemli katkılar sağlamaktadır. İleride iii yapılacak olan çalışmalar için de sağlam bir kaynak niteliği taşımakta ve arşiv odaklı metodolojinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Although numerous studies have been conducted to date on Tevfik Fikret, one of the leading figures of the Servet-i Fünûn movement, the volume of state archival documents incorporated into existing scholarship remains considerably limited. Given that access to the State Archives is a relatively recent development, this study was confined to documents held in the Republic of Türkiye Directorate of State Archives, with the aim of addressing this understandable gap and introducing the poet's documents into the scholarly literature. In accordance with the adopted methodology, and in order to compare what was already known about Fikret with the information identified through the archival documents, the relevant secondary literature on the poet was examined first, followed by a presentation of the documents themselves. Through this approach, not only were previously unknown aspects of Fikret's life brought to light, but certain misconceptions were also corrected. The documents obtained through archival surveys were organized into three main categories. The first addresses documents believed to pertain to Tevfik Fikret's personal life, through which a great deal of previously unknown information about the poet's family and education was obtained. The second section, focusing on his professional life, examines documents related to his civil service in the chancery, his teaching appointments, and his directorship at Mekteb-i Sultânî. The final section of the thesis presents documents considered to reflect Fikret's literary and intellectual dimensions. Beyond biographical findings, a previously undiscovered poem by Tevfik Fikret also emerged from the documents consulted in the course of this study. That said, the largest portion of the documents pertaining to the poet's life concerns his official duties. Although Fikret experienced numerous appointments and resignations throughout his career and served as director of Mekteb-i Sultânî for only v approximately one year, the image of Fikret that emerges most prominently from the State Archives is that of Tevfik Fikret as Director of Mekteb-i Sultânî. In conclusion, this study offers an archive-based perspective on Tevfik Fikret's life and works while making a meaningful contribution to the field. It is intended to serve as a solid reference for future research and underscores the importance of archive-centered methodology.
Benzer Tezler
- Konya Mevlana Müzesi arşiv belgelerine göre Kastamonu Mevlevihanesi
Kastamonu Mevlevîhanesi according to the archive documents of Konya Mevlana Museum
HAYRİ YILDIRIM
- Ressam Osman Asaf Bora (1869/1870- 1935)
Painter Osman Asaf Bora (1869/1870- 1935)
ÖZEN ÇAKIR KAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sanat TarihiBursa Uludağ ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELVAN TOPALLI
- Osmanlı Devleti'nde modern ekstremite protezleri (1890-1923)
Modern extremity prosthetics in the Ottoman Empire (1890-1923)
ELİF KÜSKÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY ZORLU
- Birinci Dünya Savaşı'nda propaganda faaliyetleri
Propaganda activities in the Worl Ward I
SERVET AVŞAR
- İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde (1933-1967) ortopedik protez ve ortezlerin kliniğe girişi ve gelişimi
Introduction and development of orthopedic prostheses and orthoses to the clinic at İstanbul University Faculty of Medicine (1933-1967)
HASAN HÜSEYİN SARI
Doktora
Türkçe
2023
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ARIN NAMAL