Trans bireylerde sağlık hizmeti kullanımının ve psikososyal sağlık belirleyicilerinin değerlendirilmesi
Assessment of healthcare utilization and psychosocial health determinants among transgender individuals
- Tez No: 1010575
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ALP AKER, PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT IŞIK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, trans bireylerin sağlık hizmeti kullanım durumlarını ve psikososyal sağlık belirleyicilerini incelemektir. Trans bireylerin genel nüfusa kıyasla önemli sağlık eşitsizliklerine maruz kaldığı ve sağlık hizmetlerine erişimlerinin çok boyutlu faktörlerden etkilendiği bilinmektedir. Bu çalışma, sağlık hizmeti deneyimlerini ve bireylerin yaşam koşullarını etkileyen psikososyal etmenleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma karma yöntem tasarımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nicel bölüm tanımlayıcı tipte yürütülmüş, nitel bölüm ise derinlemesine görüşmeler yoluyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel örneklemini 18 yaş ve üzeri 101 trans birey oluşturmuştur. Nitel bölümde ise veri doygunluğuna ulaşılıncaya kadar 15 katılımcı ile görüşme yapılmıştır. Veriler Nisan-Aralık 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Bulgular: Araştırma bulguları, katılımcıların önemli bir kısmının sağlık hizmetlerine erişimde zorluk yaşadığını ve sağlık hizmeti alma sürecinde ayrımcılığa maruz kaldığını göstermektedir. Katılımcıların sağlık hizmeti sırasında %43,6'sının rahatsız edici tavır veya ifadeyle karşılaştığı, %23,8'inin ayrımcılığa uğradığı, %10,9'unun reddedilme gibi deneyimler yaşadığı belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların önemli bir bölümünün yaşamlarının farklı alanlarında ayrımcılık, şiddet ve dışlanma deneyimleri yaşadığı; istihdam, eğitim ve barınma gibi alanlarda çeşitli güçlüklerle karşılaştığı saptanmıştır. Katılımcıların %48,5'inin yaşamlarının herhangi bir döneminde intihar düşüncesi yaşadığı ve bu durumun bazı olumsuz yaşam deneyimleri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Nitel bulgular incelendiğinde, sağlık hizmeti kullanımının yalnızca tıbbi ihtiyaçlarla değil; ayrımcılıktan kaçınma, hizmet kalitesi, erişilebilirlik ve maliyet gibi faktörlerle şekillendiği görülmüştür. Katılımcıların sağlık kuruluşlarında ayrımcı tutumlar, olumsuz davranışlar ve yanlış hitap edilme gibi deneyimler yaşadığı belirlenmiştir. Aile, eğitim ve çalışma yaşamına ilişkin bulgular, katılımcıların bu alanlarda çeşitli zorluklar ve olumsuz deneyimler yaşadığını ortaya koymuştur. Sonuç: Trans bireylerin sağlık hizmeti kullanımının bireysel ve psikososyal faktörlerin etkileşimiyle şekillendiği görülmektedir. Bununla birlikte, aile, eğitim, istihdam ve barınma gibi yaşamın farklı alanlarında katılımcıların çeşitli deneyimler yaşadığı belirlenmiştir. Bu bulgular, sağlık hizmetlerine erişimde ve yaşamın farklı alanlarında karşılaştıkları eşitsizliklerin azaltılması ve daha kapsayıcı sağlık hizmetlerinin ve sosyal politikaların geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the patterns of health care utilization and psychosocial determinants of health among transgender individuals. It is well established that transgender individuals face significant health disparities compared to the general population and that their access to health care is influenced by multidimensional factors. This study was conducted to assess their health care experiences and the psychosocial factors affecting their living conditions. Materials and Methods: The study was conducted using a mixed-methods design. The quantitative component was conducted using descriptive methods, while the qualitative component was carried out through in-depth interviews. The quantitative sample consisted of 101 transgender individuals aged 18 and older living in Turkey. In the qualitative component, interviews were conducted with 15 participants until data saturation was reached. Data were collected between April and December 2024. Results: The research findings indicate that a significant portion of participants experienced difficulties accessing healthcare services and faced discrimination during the healthcare process. The study found that 43.6% of participants encountered offensive behavior or expressions during their healthcare visits, 23.8% experienced discrimination, and 10.9% experienced rejection. Also, it was found that a significant portion of participants experienced discrimination, violence, and exclusion in various areas of their lives; they faced various difficulties in areas such as employment, education, and housing. It was found that 48.5% of participants had experienced suicidal thoughts at some point in their lives, and that this was associated with certain negative life experiences. Upon examining the qualitative findings, it was observed that the use of healthcare services was shaped not only by medical needs but also by factors such as avoiding discrimination, service quality, accessibility, and cost. It was determined that participants experienced discriminatory attitudes, negative behaviors, and being addressed inappropriately at healthcare facilities. Findings related to family, education, and work life revealed that participants faced various difficulties and negative experiences in these areas. Conclusion: It appears that transgender individuals' use of health services is shaped by the interaction of individual and psychosocial factors. Furthermore, it has been determined that participants have had diverse experiences in various areas of life, such as family, education, 138 employment, and housing. These findings are significant for reducing the inequalities they face in accessing healthcare and in various aspects of life, as well as for developing more inclusive healthcare services and social policies.
Benzer Tezler
- Transgender bireylerin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesiyönünden değerlendirilmesi
Transgender individuals depression, anxiety and quality of lifeevaluation in terms
GÖKHAN YAVUZ ÜÇÜNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYDEMİR
- Gökkuşağının görünmeyen yüzü: Seks işçisi transseksüel bireylerle ilgili fenomenolojik bir çalışma
The invisible face of the rainbow: A phenomenological study on sex worker transsexual individuals
GÖZDE HAZAL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK ARDAHAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR ÇETİNKAYA
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLENGÜL MERMER
- Türkiye'de yüksek hızlı tren hizmetinin şehirlerarasında ve şehirler üzerinde oluşturduğu sosyo-ekonomik ve mekânsal etkiler
Socio-economic and spatial effects of high-speed train on the inter&intra-cities in Turkey
AHMET BAŞ
Doktora
Türkçe
2020
Ulaşımİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ YÜZER
- Lezbiyen gey biseksüel trans (LGBT) bireyler ve hasta hakları
Lesbian, gay, bisexual, transgender (LGBT)individuals and patient rights
GÖZDE YEŞİLTEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Adli TıpDokuz Eylül ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HAKAN ÖZDEMİR
- System failure: A qualitative study on healthcareexperiences of trans women in Turkey
Sistemsel hata: Türkiye'deki trans kadınların sağlık hizmeti deneyimleri üzerine niteliksel bir çalışma
UĞUR TEMUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Halk SağlığıBournemouth UnıversıtySağlık Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DR. DOUG HARDMAN