Primipar gebelerde doğum pozisyonlarının pelvik taban kas gücüne, perineal ağrının şiddetine ve niteliğine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of birth positions on pelvic floor muscle strength, severity, and characteristics of perineal pain in primiparous pregnant women: A randomized controlled trial
- Tez No: 1010595
- Danışmanlar: PROF. DR. HAFİZE ÖZTÜRK CAN, DOÇ. DR. AYŞE RABİA KANBAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Gebelik, Vajinal doğum, Pregnancy, Vaginal birth
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğum pozisyonu, vajinal doğum sürecinin fizyolojik ilerleyişini, maternal ve neonatal sonuçları etkileyen önemli bir klinik değişkendir. Dünya Sağlık Örgütü düşük riskli gebelerde doğum sırasında hareket özgürlüğünün desteklenmesini ve dikey pozisyonların teşvik edilmesini önermesine rağmen, klinik uygulamalarda en yaygın kullanılan pozisyon hâlen litotomi pozisyonudur. Literatürde doğum pozisyonlarının doğumun ikinci evresinin süresi, müdahaleli doğum oranı, perineal travma ve neonatal sonuçlar üzerindeki etkileri incelenmiş olmakla birlikte, pelvik taban kas kuvveti ile perineal ağrının hem şiddeti hem de niteliğini birlikte değerlendiren randomize kontrollü çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma; primipar gebelerde doğum pozisyonlarının maternal ve neonatal doğum sonuçlarına, pelvik taban kas kuvvetine ve perineal ağrının şiddeti ve niteliğine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü müdahale çalışması olarak yürütülmüştür. Araştırma, 06 Ekim 2025 – 09 Şubat 2026 tarihleri arasında İzmir Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doğum Ünitesi'nde gerçekleştirilmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 52 primipar gebe randomize edilerek müdahale (yarı oturur, n=26) ve kontrol (litotomi, n=26) gruplarına atanmıştır. kullanılarak; Pelvik taban kas kuvveti, objektif olarak perineometre cihazı (NeuroTrac® Simplex Pro) subjektif olarak ise Modifiye Oxford Skalası ile değerlendirilmiştir. Perineal ağrı, McGill Ağrı Ölçeği Kısa Formu ile ölçülmüştür. Ölçümler; servikal dilatasyon 5 cm'e ulaşmadan önce (latent faz), servikal dilatasyon 8-10 cm'e ulaştığında (aktif faz), postpartum 23. saatte ve postpartum 6. haftada olmak üzere toplam 4 defa alınmıştır. Araştırma bulgularına göre, maternal doğum sonuçları açısından yarı oturur pozisyonda gerçekleştirilen doğumlarda epizyotomi boyutunun ve doğumun ikinci ile üçüncü evre sürelerinin litotomi pozisyonuna kıyasla daha kısa olduğu belirlenmiştir. Neonatal sonuçlar değerlendirildiğinde, yarı oturur pozisyonda doğan yenidoğanların birinci dakika APGAR skorlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca yarı oturur pozisyonda doğum yapan kadınların pelvik taban kas kuvvetinin litotomi pozisyonunda doğum yapan kadınlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Perineal ağrı açısından ise yarı oturur pozisyonda doğum yapan kadınların hem duyusal hem de toplam ağrı skorlarının litotomi grubuna göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, elde edilen bulgular yarı oturur pozisyonun primipar gebelerde maternal ve neonatal sonuçlar açısından avantaj sağlayabileceğini, pelvik taban kas fonksiyonunun korunmasına katkıda bulunabileceğini ve postpartum perineal ağrı düzeylerini azaltabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, kadın merkezli doğum bakımının desteklenmesi ve ebelik uygulamalarında dikey pozisyonların yaygınlaştırılması açısından önemli kanıt sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Birth position is an important clinical variable that influences the physiological progression of vaginal delivery as well as maternal and neonatal outcomes. Although the World Health Organization recommends supporting mobility during labor and encouraging upright positions in low-risk women, the lithotomy position remains the most commonly used position in clinical practice. While the effects of birth positions on the duration of the second stage of labor, operative delivery rates, perineal trauma, and neonatal outcomes have been widely examined in the literature, randomized controlled trials simultaneously evaluating pelvic floor muscle strength and both the severity and qualitative characteristics of perineal pain are limited. This study was conducted as a randomized controlled intervention trial to determine the effects of birth positions on maternal and neonatal outcomes, pelvic floor muscle strength, and the severity and characteristics of perineal pain in primiparous women. The study was carried out between October 6, 2025, and February 9, 2026, at the Delivery Unit of İzmir Bakırçay University Çiğli Training and Research Hospital. A total of 52 primiparous women who met the inclusion criteria were randomized and assigned to the intervention group (semi-sitting, n=26) or the control group (lithotomy, n=26). Pelvic floor muscle strength was assessed objectively using a perineometer device (NeuroTrac® Simplex Pro) and subjectively using the Modified Oxford Scale. Perineal pain was measured using the Short Form McGill Pain Questionnaire. Measurements were taken a total of four times: before cervical dilation reached 5 cm (latent phase), when cervical dilation reached 8-10 cm (active phase), at 23 hours postpartum, and at 6 weeks postpartum. According to the study findings, in terms of maternal birth outcomes, episiotomy length as well as the duration of the second and third stages of labor were significantly shorter in the semi-sitting position compared to the lithotomy position. Regarding neonatal outcomes, newborns delivered in the semi-sitting position had significantly higher first-minute APGAR scores. Additionally, pelvic floor muscle strength was found to be higher in women who delivered in the semi-sitting position compared to those who delivered in the lithotomy position. In terms of perineal pain, women in the semi-sitting group reported lower sensory and total pain scores compared to the lithotomy group. In conclusion, the findings suggest that the semi-sitting position may provide advantages in terms of maternal and neonatal outcomes in primiparous women, contribute to the preservation of pelvic floor muscle function, and reduce postpartum perineal pain levels. These results provide important evidence to support woman-centered childbirth care and to promote the integration of upright positions into midwifery practice.
Benzer Tezler
- Oturma pozisyonunun doğum eylemi sürecine etkisi
The effect of sitting position on the labor process
HİLAL AKSOY
- Primipar gebelerde doğum ağrısı yönetiminde dansın etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of dance on the management of labor pain of primiparous pregnancy
ŞERİFE ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Ebelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA AY
- Primipar gebelerde doğum korkusunun prenatal bağlanma ve doğum öz yeterlilik algısı ile ilişkisi
The relationship of fear of birth with prenatal attachment and perception of normal birth self-efficacy in primiparous pregnants
BUSE GÜRSOY
- Primipar gebelerde ylang ylang yağı ve limon yağı inhalasyonunun aktif fazda doğum ağrısı ve anksiyete üzerine etkisi
The effect of ylang ylang oil and lemon oil inhalation on labor pain and anxiety in active phase in primipar pregnant woman
İLKNUR KAYIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇAĞAN
PROF. DR. SEVGİ KOÇ
- Primipar gebelerde bilinçli farkındalık eğitiminin doğum korkusu, doğum şekli, doğum deneyimi, prenatal ve maternal bağlanmaya etkisi
The effect of mindfulness education on fear of childbirth, mode of delivery, childbirth experience and prenatal and maternal attachment in primiparous pregnant women
ÖZLEM AKIN
Doktora
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumOrdu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜLÜFER ERBİL