Necip Fazıl Kısakürek'in eserlerinde dini düşünce
Religious thought in the works of Necip Fazıl Kısakürek
- Tez No: 1010650
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Necip Fazıl'ın dinî düşüncesi, mürşidi Seyyid Abdülhakim Arvâsî'nin yönlendirmesiyle şekillenmiştir. O, Büyük Doğu diye isimlendirdiği fikriyatının,“Sünnet ve Cemaat Ehli”anlayışı çerçevesinde İslâmiyet'e yol açma sistemi olduğunu söylemiştir. Fikir yönü sanat yönünden baskın ve cemiyetçi bir mütefekkir olan Necip Fazıl, Büyük Doğu ideolojisini ortaya koyarken, bir reform çabasına girmediği gibi Ehl-i Sünnet'in itikadî ve amelî mezheplerini tartışmaya açmamış, modern Selefîlik ve onun reformizm diye nitelediği“İslâm modernizmi”gibi akımlara ise reddiyeler kaleme almıştır. O, baskıların ayyuka çıktığı bir dönemde Müslümanların dinini, dilini, tarihini, ahlâkını, neslini savunmuş ve bedeller ödemiştir. Onun mücadeleci kişiliği ve şairliğine dost-düşman hemen her çalışmada yer verilmiştir, ancak tefekkür boyutu yeterince vurgulanmamıştır. Bu çalışmanın ana hedefi, Necip Fazıl'ın bilinen şairliğinin yanında yaşadığı dönemin en güçlü mütefekkirlerinden birisi olduğunu eserleri ve görüşleri üzerinden ortaya koymaktır. Onun temel özellikleri bağlamında; şeriattan taviz vermemesi, kuvvetli bir Doğu-Batı muhasebesi yaparak dünya görüşü niteliğinde alternatif bir görüş ortaya koyması (Başyücelik Devlet ve İdare Mefkûresi), tasavvuf ve hikmet temelinde yükselmesi, sanat ve estetik planı başa alması ve cemiyet gayesi taşıyarak aksiyona geçmiş olması gösterilebilir. Bir düşünür olan Necip Fazıl'ın siyer, hadis, tasavvuf ve kelâma dair müstakil eserleri vardır. Bu eserlerinde İslâmî ilimlerin hemen her sahasında değerlendirmeler yaptığı, özellikle“Gaye İnsan-Ufuk Peygamber”diye nitelediği Allah Resulü ile“Peygamber Halkası”isimli kitabında çerçevelediği sahâbenin başköşede olduğu ve ideolojisini bu temelde kurduğu belirtilmelidir. Netice olarak, Necip Fazıl'ın eserlerindeki dinî tefekkürün derinliği ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Necip Fazıl's religious thought was shaped under the guidance of his spiritual mentor, Seyyid Abdülhakim Arvâsî. He stated that his ideology, which he named the Great East, was a system for paving the way for Islam within the framework of the 'Ahl al-Sunnah wa'l-Jamaa'ah' understanding. Necip Fazıl, a thinker and a social activist whose ideas dominated his art, did not engage in reform efforts when he put forward his Great East ideology, nor did he open up the doctrinal and practical schools of thought of the Ahl al-Sunnah to debate. He wrote refutations of modern Salafism and movements he characterised as 'Islamic modernism' and reformism. During a period of intense oppression, he defended the religion, language, history, morality, and lineage of Muslims, paying a heavy price. His combative personality and poetry have been mentioned in almost every work by friends and foes alike, but the dimension of his contemplation has not been sufficiently emphasised. The main objective of this study is to reveal, through his works and views, that Necip Fazıl was one of the most powerful thinkers of his time, alongside his poetry. His fundamental characteristics include his refusal to compromise on Sharia doctrine, his presentation of an alternative worldview based on a strong East-West reckoning (the Ideal of Supreme State and Administration), his elevation based on Sufism and wisdom, his prioritisation of art and aesthetics, and his action driven by social purpose. As a thinker, Necip Fazıl has independent works on sirah, hadith, Sufism, and kalam. It should be noted that in these works, he made assessments in almost every field of Islamic sciences, particularly emphasising the Prophet, whom he described as 'Gaye İnsan-Ufuk Peygamber' (The Goal of Humanity, the Horizon of the Prophet), and the Companions, whom he framed in his book Peygamber Halkası (The Circle of the Prophet), establishing his ideology on this basis. In conclusion, an attempt has been made to reveal the depth of religious contemplation in Necip Fazıl's works.
Benzer Tezler
- Necip Fazıl Kısakürek'in inanç dünyası
The spiritual world of Necip Fazıl Kısakürek
ZEYNEL ABİDİN KIZIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKayseri ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET YALÇIN
- Necip Fazıl Kısakürek'te din duygusu ve tasavvuf
Religion sentiment and sufism in Necip Fazıl Kısakürek
RAMAZAN ŞANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN GÜLENDAM
- Necip Fazıl'ın şiirlerinde nefis-ruh ve madde-mana karşıtlığı
Necip Fazıl's in his poems self-soul and matter-signification opposition
GÜRHAN DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıFırat Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SITKI NAZİK
- Necip Fazıl Kısakürek`in görüşlerinin sosyolojik analizi
The Sociological analysis of the view of Necip Fazıl Kısakürek
M. RUHAT YAŞAR
- Necip Fazıl Kısakürek'in hikâye ve romanları üzerine bir araştırma
A study on the story and novels of Necip Fazıl Kısakürek
AHMET AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıCelal Bayar ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RIZA BAĞCI