Geri Dön

El metaforları/II. Yeni şiiri

Hand metaphors/II. New poetry

  1. Tez No: 1010747
  2. Yazar: GÖRKEM GÖKÇE YİĞİT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FATİH ARSLAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Fırat Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Aklın mantıksal işleyişinden ziyade gerçeküstü ve metaforik söylemine daha fazla yönelen II. Yeni akımı ve akım şairleri anlam yerine imgelem söylemi, edebiyatlarının açarı olarak kullanmışlardır. Anlamı ve onun üstünü örten kapalı tavrı sürdürürken metafor ve mecazdan yararlanan II. Yeni şairlerinin elin metaforik söylemini hangi düzlem ve boyutlarda işledikleri anlatılmaya çalışılmıştır. Şiirin içsel zenginliğini yeni yorum, anlam ve boyuta taşımaya çalışan II. Yeni şairleri, el metaforunu kullanırken aktarmak istediklerini kendi iç seslerinde yoğurmakta bunu söze ve yazıya dökerken de üzerine bir süs ve gizem perdesi örtmektedir. Bu örtü okuyucunun bilgi, tecrübe, donanım ve yaşanmışlıklarıyla bir değerlendirmeye tabi tutulmakta ve şekillenmektedir. Şiirin alışılmış basmakalıbına, biçimine, türüne, içeriğine ve konusuna farklı yaklaşımlar getiren ekol şairleri kullandıkları metaforlarla da adeta bilinenin ötesine geçmeyi amaçlar. Hatta daha da farklı bir boyut kazandırarak geleneksel ve moderni aynı şiirin içinde dahi verme çabasına girer uyumsuzluğun yeni uyumunu ortaya koyarlar. Belli bir görüş ve savın arkasından gider diye vurulabilecek olan yaftalamaları göze alan, farklı uç fikirleri kendi dillerinden aktaran ekol şairleri belirlenen kalıplara sığmadıklarını gösterirler. Az kelime ile yoğun söylemin ve duygusal çığlığın verildiği edebi bir tür olan şiir, konunun farklı boyutlar ile gözlemlenmesine katkıda bulunacak tarzdadır. Şiirin derinlerde bir yerde saklı olan ben az konuşurum sen çok anla mottosunun metafor üzerinden verilmeye çalışılması türlere tek boyutlu yaklaşılmaması gerektiğini de ortaya koyar. Çalışma iki bölümde incelenmekte ilk bölümde metafor kavramının etkin olduğu alanlar ve bu alanların dil ile ilintisi anlatılmakta ikinci bölümde ise bir metafor olarak el kavramı ile bu metaforun kullanıldığı başlıklar ve bu başlıkların II. Yeni şiirine yansımaları verilmektedir.

Özet (Çeviri)

II. Yeni movement and its poets, who tended more toward surreal and metaphorical discourse rather than the logical functioning of the mind, used imagery discourse as the key to their literature instead of meaning. While maintaining meaning and the obscure attitude that conceals it, the metaphorical discourse of the hand employed by the poets of the II. Yeni, who benefited from metaphor and figurative expression, has been attempted to be explained in terms of the planes and dimensions in which it was processed. The poets of II. Yeni, who sought to carry the internal richness of poetry to new interpretations, meanings, and dimensions, internalized what they wished to convey while using the hand metaphor, and while transforming it into speech and writing, they covered it with a veil of ornament and mystery. This veil is subjected to evaluation and shaped through the reader's knowledge, experience, background, and lived experiences. The poets of the movement, who brought different approaches to the conventional clichés, form, genre, content, and subject matter of poetry, almost aimed to go beyond the known through the metaphors they used. They even attempted to provide a further dimension by presenting the traditional and the modern within the same poem, revealing a new harmony of incompatibility. The poets of the movement, who accepted the labels that could be directed at them for following a certain view or argument and who conveyed radically different ideas through their own language, demonstrated that they could not fit into predetermined molds. Poetry, as a literary genre in which intense expression and emotional outcry are conveyed with few words, is of a nature that contributes to observing the subject from different dimensions. The attempt to convey, through metaphor, the motto hidden somewhere deep within poetry“I speak little, you understand much”also reveals that genres should not be approached in a one-dimensional manner. The study is examined in two sections: in the first section, the fields in which the concept of metaphor is effective and the relationship of these fields with language are explained; in the second section, the concept of the hand as a metaphor, the headings under which this metaphor is used, and the reflections of these headings in II. Yeni poetry are presented.

Benzer Tezler

  1. الثّنائية الضّديّة في قصائد عمود الومضة لمُشتاق عبّاس معن أنموذجا:“ وطنٌ بطعم الجرح”و“ وجعٌ مسنٌ”

    Müştâk Abbâs Ma'n'ın Divan'ında vatan ve acı şiirleri özelinde tıbâk sanatı

    SALAH HADİ SALİH SALIH

    Yüksek Lisans

    Arapça

    Arapça

    2023

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAİBA FARHAT

  2. The connection between space and time in the human mind: The role of language

    İnsan zihninde zaman ve uzamın bağlantısı: Dilin rolü

    YİĞİTCAN EMİR AKBUĞA

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    PsikolojiKoç Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TİLBE GÖKSUN YÖRÜK

  3. A comparison of temporal gestures according to the language used and L2 proficiency in L1-Turkish and L2-English bilinguals

    Türkçe ve İngilizce konuşan iki dillilerde zamansal jestlerin kullanılan dile ve İngilizce yeterliliğine göre karşılaştırılması

    YİĞİTCAN EMİR AKBUĞA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    PsikolojiKoç Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TİLBE GÖKSUN

  4. Modern Arap edebiyatında iktidar ve tereddüt problemi: Tevfik el-Hakîm'in es-Sultânü'l-Hâʾir adlı tiyatro eseri üzerine bir inceleme

    Power and the problem of hesitation in modern Arabic literature: A study on Tawfiq al-Hakim's play as-Sultan al-Ha'ir

    İHSAN SELÇUK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DilbilimBandırma Onyedi Eylül Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RAMİ İBRAHİM MAHMUT

  5. Ziyâüddîn İbnü'l-Esîr öncesi ve sonrası İlm-i Beyân

    ʿIlm al-Bayân before and after Diyâʾ al-Dîn Ibn al-Athîr

    NOURA NEZİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıArdahan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİT BOZ