Geri Dön

Türkiye'ye göç etmiş olan Suriyeli kadınların planlanmış gebelikler konusundaki bilgi, tutum ve inanışlarına yönelik bir eğitim programının geliştirilmesi

Development of an educational program on knowledge, attitudes, and beliefs regarding planned pregnancies among Syrian women who migrated to Türkiye

PDF İndir

  1. Tez No: 1010768
  2. Yazar: İREM KÜTÜK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. PEMRA CÖBEK ÜNALAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Göçmen kadınlar, dil engelleri, sosyoekonomik zorluklar ve kültürel faktörler nedeniyle aile planlaması hizmetlerinden yeterince yararlanamamaktadır. Türkiye'de yaşayan Suriyeli kadınlarda yüksek doğurganlık oranları ve karşılanmamış aile planlaması ihtiyacının fazlalığı önemli bir halk sağlığı sorunudur. Aile planlaması davranışları yalnızca bilgi düzeyiyle değil, aynı zamanda tutum ve inanışlar gibi sosyokültürel faktörlerle de ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de bulunan Suriyeli göçmen kadınların aile planlamasına ilişkin bilgi, tutum ve uygulamalarını belirlemek; elde edilen bulgular doğrultusunda kültüre duyarlı, Türkçe-Arapça çift dilli bir eğitim programı geliştirip uygulamak ve programın aile planlamasına yönelik tutum düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Bu çalışmada, Suriyeli göçmen kadınların aile planlamasına yönelik tutumlarını ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla kesitsel veri toplanmış; elde edilen bulgular doğrultusunda geliştirilen kültüre duyarlı bir eğitim programının etkisi değerlendirilmiştir. Kesitsel aşamada, 25 Mayıs–16 Kasım 2025 tarihleri arasında İstanbul'un Sultanbeyli ve Esenler ilçelerinde yaşayan 263 Suriyeli göçmen kadın araştırmaya dahil edilmiş; katılımcıların sosyodemografik özellikleri, obstetrik öyküleri ve aile planlamasına yönelik tutumları değerlendirilmiştir. Tutumların ölçümünde Örsal ve Kubilay tarafından geliştirilen Aile Planlaması Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Beşli Likert tipinde olan bu ölçek 34 maddeden oluşmakta olup, yüksek puanlar daha olumlu tutumu göstermektedir. Çalışmada ölçek Arapça'ya uyarlanmış; yapı geçerliği ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Kesitsel aşamadan elde edilen bulgular doğrultusunda, kültüre duyarlı ve Türkçe-Arapça çift dilli bir aile planlaması eğitim programı geliştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, bu eğitim programı 20 Kasım–2 Aralık 2025 tarihleri arasında Sultanbeyli Göçmen Sağlığı Merkezi'nde uygulanmıştır. Eğitim programı, her biri iki saat süren iki oturum şeklinde düzenlenmiş olup, oturumlara düzenli katılım sağlayan 18 kadın ile gerçekleştirilmiştir. Eğitim programının etkinliği, eğitim öncesi ve sonrası Aile Planlaması Tutum Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile t-testi, Kruskal–Wallis H testi ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 263 Suriyeli kadın katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 35,24±11,29 yıl olup, ortalama ilk evlilik yaşı 18,45±3,82 olarak bulunmuştur. Kadınların %33,5'inin akraba evliliği yaptığı saptanmıştır. Ortalama gebelik sayısı 4,12±2,68'dir. Katılımcıların %43,5'inin planlanmamış gebelik yaşadığı, %77'sinin aile planlaması konusunda herhangi bir kurumdan danışmanlık hizmeti almadığı belirlenmiştir. Aile Planlaması Tutum Ölçeği (APTÖ) puan ortalaması 3,43±0,55 (min: 1 – maks: 5) olarak bulunmuştur. Türkiye'de kalış süresi ile APTÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü; toplam gebelik sayısı ve yaşayan çocuk sayısı ile negatif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Eş desteği alan kadınların APTÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarının, eş desteği almayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca eğitim ve gelir düzeyi arttıkça APTÖ puanlarının anlamlı olarak arttığı bulunmuştur. Eğitim öncesi ve sonrası değerlendirmede, APTÖ toplam puanının eğitim sonrası anlamlı düzeyde arttığı (Z=-3,245; p=0,001), özellikle APYİT (p=0,006) ve GİT (p=0,003) alt boyutlarında anlamlı artış olduğu, TAPYT alt boyutunda ise anlamlı değişiklik olmadığı saptanmıştır (p=0,135). Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, Aile Planlaması Tutum Ölçeği'nin üç boyutlu yapısının çalışma grubunda geçerli olduğunu ve uyum indekslerinin kabul edilebilir/mükemmel düzeyde olduğunu göstermiştir. Sonuç: Suriyeli göçmen kadınların aile planlamasına yönelik tutumlarının; sosyodemografik özellikler, eş desteği ve obstetrik öykü gibi faktörlerle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Uygulanan eğitim programının, özellikle aile planlaması yöntemlerine ve gebeliğe yönelik tutumlar üzerinde anlamlı iyileşme sağladığı saptanmıştır. Kültüre duyarlı, ana dilde sunulan, etkileşimli ve erişilebilir eğitim programlarının, göçmen kadınların aile planlamasına yönelik tutumlarının geliştirilmesinde etkili olduğu görülmektedir. Bu tür programların eş katılımını destekleyecek şekilde planlanması ve birinci basamak sağlık hizmetleriyle entegre yürütülmesi, aile planlaması hizmetlerinin etkinliğini artırabilir.

Özet (Çeviri)

Introduction: Migrant women are unable to adequately benefit from family planning services due to language barriers, socioeconomic difficulties, and cultural factors. Among Syrian women living in Türkiye, high fertility rates and a high level of unmet need for family planning constitute a significant public health problem. Family planning behaviors are influenced not only by knowledge but also by sociocultural factors such as attitudes and beliefs. The aim of this study was to determine the knowledge, attitudes, and practices of Syrian migrant women regarding family planning; to develop and implement a culturally sensitive, Turkish–Arabic bilingual educational program based on these findings; and to evaluate the effect of this program on their attitudes toward family planning. Method: In this study, cross-sectional data were collected to determine family planning attitudes and related factors among Syrian migrant women, and the effect of an educational program developed based on these findings was evaluated. In the cross-sectional phase, 263 Syrian migrant women living in the Sultanbeyli and Esenler districts of Istanbul between May 25 and November 16, 2025 were included in the study. Participants' sociodemographic characteristics, obstetric histories, and attitudes toward family planning were assessed. Attitudes were measured using the Family Planning Attitude Scale developed by Örsal and Kubilay. This five-point Likert-type scale consists of 34 items, with higher scores indicating more positive attitudes. The scale was adapted into Arabic, and validity and reliability analyses were conducted. Based on the cross-sectional findings, a culturally sensitive Turkish–Arabic bilingual family planning education program was developed. In the second phase of the study, this program was implemented at the Sultanbeyli Migrant Health Center between November 20 and December 2, 2025. The program consisted of two sessions, each lasting two hours, and was conducted with 18 women who regularly attended the sessions. The effectiveness of the program was evaluated using pre- and post-intervention measurements with the Family Planning Attitude Scale. Data were analyzed using descriptive statistics, t-tests, Kruskal–Wallis H tests, and correlation analyses. Results: A total of 263 Syrian women participated in the study. The mean age of the participants was 35.24±11.29 years, the mean age at first marriage was 18.45±3.82 years, and the mean number of pregnancies was 4.12±2.68. Consanguineous marriage was reported by 33.5% of the participants. A total of 43.5% of the participants reported a history of unintended pregnancy, and 77.0% had not received any counseling on family planning from any institution. The mean score of the Family Planning Attitude Scale (FPAS) was 3.43±0.55 (range: 1–5). A positive correlation was found between length of stay in Türkiye and FPAS total scores, while negative correlations were found between FPAS scores and both total number of pregnancies and number of living children (p<0.05). Women who received spousal support had significantly higher FPAS total and subscale scores compared to those who did not. Additionally, FPAS scores increased with increasing levels of education and income. Following the intervention, FPAS total scores increased significantly (Z = -3.245; p = 0.001). Significant improvements were observed particularly in the subscales related to family planning methods (p = 0.006) and pregnancy (p = 0.003), whereas no significant change was observed in the societal attitudes subscale (p = 0.135). Confirmatory factor analysis demonstrated that the three-factor structure of the scale was valid in this study population and that the model fit indices were at acceptable to excellent levels. Conclusion: Family planning attitudes among Syrian migrant women were found to be associated with sociodemographic characteristics, spousal support, and obstetric history. The educational program was found to significantly improve attitudes, particularly those related to family planning methods and pregnancy. Culturally sensitive, accessible, and native-language educational programs appear to be effective in improving family planning attitudes among migrant women. Planning such programs to include spousal participation and integrating them into primary healthcare services may further enhance the effectiveness of family planning services.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    755434

    Konukevi deneyimi olan Suriyeli kadınların sosyal hizmet ihtiyaçlarının değerlendirilmesi: Ankara örneği

    The evaluation of the social work needs of Syrian women with shelter experience: An Ankara example

    HATEM DERYA ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Sosyal HizmetAnkara Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ELİF GÖKÇEARSLAN ÇİFCİ

  2. Tez No

    703977

    Suriye'den göç eden Türk vatandaşı olan kadınların sağlık davranışları üzerine niteliksel bir araştırma

    A qualitative study on health behaviors of Turkish citizen women immigrated from Syria

    NURİYE NESRİN İPEKÇİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Halk SağlığıHasan Kalyoncu Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TÜLAY ORTABAĞ

    PROF. DR. FATMA BELKIS KÜMBETOĞLU

  3. Tez No

    535143

    Kamp dışında yaşayan Suriyeli kadınların zorunlu yaşam deneyimleri ve geri dönme planları (Gaziantep Nizip örneği)

    Life experiences and future plans of Syrian women who are living out of camp, example of Gaziantep Nizip

    FATMA GEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    SosyolojiSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZAFER CİRHİNLİOĞLU

  4. Tez No

    663017

    Geçici koruma statüsü'ne sahip Suriyeli kadınların toplumsal cinsiyete ilişkin deneyimleri ve sosyal hizmet uygulamaları

    Gender-related experiences with Syrian women with temporary protection status and social work practices

    FATMA NUR DURAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Sosyal HizmetUşak Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ALİ KÖROĞLU

  5. Tez No

    841931

    Evlilikle sığınmak: Suriyeli göçmen kadınların evlilik deneyimleri

    Seeking refuge through marriage: Marriage experiences of Syrian women refugees in Turkey

    SEDA GÖNÜL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    SosyolojiDüzce Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. METİN KILIÇ

    PROF. DR. AYÇA KURTOĞLU

Geri Dön