Dijital sosyoloji perspektifinden ilkokul öğrencilerinin dijital kültürü anlama ve yaşama biçimleri üzerine nitel bir araştırma: Ankara Keçiören ve Etimesgut ilçeleri örneği
A qualitative study on primary school students' understanding and experience of digital culture from a digital sociology perspective: The case of Keçi̇ören and Eti̇mesgut districts in Ankara
- Tez No: 1010774
- Danışmanlar: PROF. DR. YAHYA MUSTAFA KESKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Digitalization
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İçinde bulunduğumuz dönemde teknoloji bu kadar gelişmiş, dijitalleşme her alana yayılmışken insanları sadece yaşadıkları sosyal çevre ve mevcut kültürel yapı içerisinde anlamak mümkün değildir. Dijital sosyoloji yardımıyla toplumun dijitalleşme süreci anlaşılmakta ve bu süreçten en çok etkilenen kesim ise çocuklar olmaktadır. Onlar bu sürecin bir parçası olmayı tercih etmemekte doğrudan sürecin içine çekilmektedir. Bu araştırmanın amacı; dijital sosyoloji perspektifinden kültürün dijitalleşme sürecini açıklamak, ilkokul çağındaki çocukların dijital kültür içerisinde nasıl var olduklarını anlamaya çalışmak ve dijital ortamda yaşadıkları kültürün, geleneksel ortamdaki var oluş şekillerinden ne derece farklılık gösterdiğini tespit etmektir. Araştırma etnografi ve netnografi desenleri kullanılarak hazırlanmış; çocukların hem geleneksel hem de dijital ortamdaki kültürlemelerine dair veriler gözlem, görüşme ve doküman inceleme teknikleri kullanılarak toplanmıştır. 25 ilkokul öğrencisinin katılımıyla gerçekleşen araştırma üç aşamada tamamlanmıştır. Birinci aşamada dijital oyun sahasında gözlemlenen çocukların dili kullanma ve iletişim kurma biçimlerinin dijital kültüre etkisi, ikinci aşamada oyun tercihlerinin dijital kültüre etkisi, üçüncü aşamada ise çocuklarla konuşarak dijital kültürü nasıl yaşadıkları anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma verileri, MAXQDA 2024 Analytics Pro Programı kullanılarak tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, çocuklar dijital oyun sahasının ilk günlerinde sözsüz, son günlerinde yazılı iletişim kurmayı tercih etmişlerdir. Dijital ortamın sunduğu yapının esnek ve özgür olması, yazışma ve davranışlarda gerçek hayata kıyasla olumsuz içeriğin daha fazla olmasına sebep olmuştur. Dijital oyun ile gerçek hayat arasında iki yönlü transfer olduğu, çocukların yeni kimlik denemeleri yaptığı gözlenmiştir. Çocukların pek çoğu dijital oyunlarla geleneksel oyunların olduğu ortamda dijital oyunlara yönelmiş ancak alternatif sunulduğunda geleneksel oyunlara geçiş yapmıştır. Çocuklarla yapılan görüşmelerde; hayatlarının merkezine ailelerini koydukları, onlar varken baskın olan dijital tercihlerin geriye itildiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In an era of rapid technological development and pervasive digitalization, individuals can no longer be understood only through their social environment and established cultural structures. Digital sociology offers an important framework for understanding the digitalization of society, and children are among the groups most affected by this process. They do not consciously choose to become part of digitalization; rather, they are born into it. This study aims to explain the digitalization of culture from the perspective of digital sociology, to examine how primary school children exist within digital culture, and to identify the extent to which their cultural experiences in digital environments differ from those in traditional settings. The research was conducted using ethnography and netnography. Data on children's enculturation in both traditional and digital environments were collected through observation, interviews, and document analysis. The study was carried out with 25 primary school students and completed in three stages. The first stage examined how children's use of language and forms of communication in digital play environments influenced digital culture. The second stage focused on the effect of children's game preferences on digital culture. The third stage explored how children experienced digital culture through interviews. Research data were analyzed using the thematic analysis method with the MAXQDA 2024 Analytics Pro program. The findings show that children preferred nonverbal communication in the early stages of the digital play process and written communication in later stages. The flexible and relatively free structure of digital environments led to a greater presence of negative content in interactions and behaviors compared with offline life. The study also revealed a two-way transfer between digital games and real life, showing that children engaged in new forms of identity experimentation. Although many children preferred digital games when both digital and traditional games were available, they shifted to traditional games when alternatives were offered. The interviews further indicated that children place their families at the center of their lives and that dominant digital preferences recede in the presence of family relationships.
Benzer Tezler
- Dijital sosyoloji perspektifinden toplumsal değerlerin değişme sürecinde youtuberlar: İlköğretim öğrencileri örneği
Youtubers in the process of changing social values from the perspective of digital sociology: The sample of primary education students
ELİF ÖZUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞÇA POYRAZ TACOĞLU
- Fenomenolojik sosyoloji perspektifinden dijital oyunlar: MOBA oyuncuları örneği
Digital games from phenomenological sociology perspective: The case of MOBA players
GİZEM AYTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiBalıkesir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ M. MURAT ÖZKUL
- İlişkisel sosyoloji perspektifinden dijital bağımlılık
Digital addiction from the perspective of relational sociology
NURULLAH SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BİRİ
- Büyük verinin büyük biradere dönüşümü: Dijital sosyoloji perspektifinden bireyin verileşmesi ve veri gözetimi
Transformation of big data to big brother: Datafication and dataveillance from the perspective of digital sociology
ELİF ÖZUZ DAĞDELEN
- Dijitalleşme ve spor kavramının dönüşümü: İlişkisel sosyoloji perspektifinden e-spor kitlesi üzerine bir araştırma
Digitalization and transformation of the concept of sport: A research on e-sport audience in the perspective of relational sociology
DİRETGEN OZAN ERCANSUNGUR
Doktora
Türkçe
2024
SosyolojiEge ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ÇETİN
PROF. DR. AHMET TALİMCİLER