Farklı bireysellik indeksine sahip analitlerde referans değişim değeri tabanlı trunkasyonun hasta temelli kalite kontrol performansı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of reference change value–based truncation on the performance of patient-based quality control in analytes with different indices of individuality
- Tez No: 1010797
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLIHAN BÜYÜKÖZTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, hasta temelli gerçek zamanlı kalite kontrolü (HTGZKK) uygulamalarında kullanılan trunkasyon stratejilerinin performansını, analitlere özgü biyolojik varyasyon bileşenleri (birey içi varyasyon, CVi; bireyler arası varyasyon, CVg; bireysellik indeksi, II) ile ilişkilendirerek değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmada, trunkasyon seçiminin analit bazında değişen dinamiklerini ortaya koymak ve özellikle bireysellik indeksinin HTGZKK performansını öngörmedeki rolünü araştırmak hedeflenmiştir. Bu kapsamda, farklı biyolojik varyasyon profillerine sahip 21 analite ait hasta sonuçları kullanılarak; RCVg tabanlı trunkasyon, %1–99 persentil, ±3×SD ve trunkasyon uygulanmaması yaklaşımları karşılaştırılmıştır. Trunkasyon yöntemlerinin performansı Kruskal–Wallis analizleri ile değerlendirilmiş; RCVg'nin üstünlük gösterip göstermediği analitler ikili bir sonuç değişkeni (0–1) olarak tanımlanmıştır. Elde edilen bu değişkenin, CVi, CVg ve II ile ilişkisi tek değişkenli lojistik regresyon modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, RCVg üstünlüğünün bireysellik indeksi (II) ile anlamlı bir ilişki göstermediğini ve II'nin HTGZKK performansını öngörmede uygun bir parametre olmadığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, RCVg tabanlı trunkasyonun özellikle düşük CVi ve düşük CVg'ye sahip analitlerde daha avantajlı olduğu; biyolojik varyasyon düzeylerinin artmasıyla bu üstünlüğün azaldığı saptanmıştır. Demir analitinde trunkasyon uygulanmamasının daha iyi performans göstermesi, trunkasyonun her analitte fayda sağlamayabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, HTGZKK'de trunkasyon stratejilerinin analite özgü biyolojik varyasyon özellikleri dikkate alınarak seçilmesi gerektiği; tek bir trunkasyon yaklaşımının tüm analitlerde optimal performans sunmasının beklenemeyeceği gösterilmiştir. Bu bulgular, biyolojik varyasyon temelli ve analit-spesifik HTGZKK yaklaşımlarının klinik laboratuvar uygulamaları için daha uygun olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the performance of truncation strategies used in patient-based real-time quality control (PBRTQC) by relating them to analyte-specific biological variation components, namely within-subject biological variation (CVi), between-subject biological variation (CVg), and the index of individuality (II). The primary objective was to elucidate analyte-dependent dynamics in truncation selection and to investigate whether the index of individuality could predict PBRTQC performance, particularly the superiority of RCVg-based truncation. Patient results from 21 analytes with different biological variation profiles were analyzed. Truncation strategies based on RCVg, the 1st–99th percentile, ±3×SD, and no truncation were compared. The performance of truncation methods was evaluated using Kruskal–Wallis analyses, and analytes in which RCVg showed statistically significant superiority over other strategies were coded as a binary outcome variable (RCVg superiority: 1 = superior, 0 = not superior). The predictive value of CVi, CVg, and II for RCVg superiority was subsequently assessed using univariable logistic regression models. The results demonstrated that RCVg superiority was not significantly associated with the index of individuality, indicating that II is not a reliable predictor of PBRTQC performance. In contrast, RCVg-based truncation was found to be more advantageous in analytes with low biological variation, characterized by low CVi and low CVg values. As CVi and CVg increased, the relative superiority of RCVg decreased; however, RCVg did not exhibit inferior performance compared with other truncation strategies. In the case of the iron analyte, the absence of truncation yielded better performance, suggesting that truncation may attenuate error detection in analytes with near-normal distributions and minimal extreme values. In conclusion, truncation strategies in PBRTQC should be selected based on analyte-specific biological variation characteristics. A single truncation approach cannot be expected to provide optimal performance for all analytes. These findings support the implementation of biologically informed, analyte-specific PBRTQC strategies in clinical laboratories.
Benzer Tezler
- Piyasa etkinliği ve modern portföy kuramı
Efficent markets and modern portfolio theory
İBRAHİM FIÇICIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İşletmeMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİYAZİ BERK
- Tromboanjiitis obliterans (Buerger hastalığı) hastalarındaintravenöz ilioprost tedavisinin distal kan akımı üzerineorta dönem etkisinin klinik ve in silico yöntemlerleklopidogrel ve asetil salisilik asit direnci ilekarşılaştırılarak incelenmesi
Investigation of the mid-term effect of intravenous iloprost treatment on distal blood flow in patients with thromboangiitis obliterans (Buerger's disease), compared with clopidogrel and acetylsalicylic acid resistance using clinical and in silico methods
İREM CANIAZ KINALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisiİstanbul ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN BOZBUĞA
- Biyokimya, hormon, koagülasyon parametrelerinde kişisel referans aralığının belirlenmesi ve mevcut popülasyona dayalı referans aralıkları ile karşılaştırılması
Identification of personal reference intervals for biochemistry, hormone and coagulation parameters and comparison with the current population-based reference intervals
MUSAB KAZAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DR. MURAT AKŞİT
- Une etude sur le concept de negation dans le cadre de la critique Hegelinne de l'ironie romantique
Hegel'in romantik ironi eleştirisi çerçevesinde olumsuzlama kavramı üzerine bir inceleme
SEMA ÖZTEKİN
Yüksek Lisans
Fransızca
2024
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT ÖKSÜZAN
- Farklı verim yönlerinde seleksiyon uygulanan Japon bıldırcınlarında (Coturnix coturnix japonica) genetik varyasyonun RAPD-RCR yöntemiyle belirlenmesi
Etermination of genetic variation in divergent selected japanese quail (Coturnix coturnix japonica) by RAPD-PCR method
KEMAL KARABAĞ