Meslek lisesi öğrencilerinin kariyer gelişimini etkileyen değişkenler: Sosyal bilişsel kariyer kuramı çerçevesinde nitel bir inceleme
Variables affecting the career development of vocational high school students: A qualitative study within the framework of social cognitive career theory
- Tez No: 1010841
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OZAN KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı meslek lisesi öğrencilerinin kariyer gelişimini etkileyen faktörleri Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı (SBKK)değişkenlerini temel alarak incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji kullanılmış ve araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılı, Mersin İlindeki meslek liselerinde öğrenim gören ve staj yapmış/yapıyor olan 20 öğrenci oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yüz yüze mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA2024 programı kullanılarak tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sürecinde önceden belirlenen bilişsel birey değişkenleri (kişisel hedefler, yetkinlik beklentisi, sonuç beklentisi) ve ortama özgü değişkenler (çevresel etkiler, kariyer destekleri, kariyer engelleri) ana ve alt temaları katılımcı cevaplarından elde edilen kodlarla zenginleştirilmiştir. Araştırma bulguları meslek lisesi öğrencilerinin kariyer gelişimi etkileyen çevresel faktörler arasında toplumsal cinsiyet rolleri, rol modeller, algılanan engel ve destekler; bireysel faktörler arasında ise kariyere ilişkin performans ve seçim hedefleri ile öz yeterlik inançlarının beslendiği kaynaklar öne çıkmaktadır. Sonuç olarak meslek lisesi öğrencilerinin kariyer gelişimi hem kişisel deneyimlerden hem de bireyin içinde bulunduğu çevresel koşullardan etkilenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the factors affecting the career development of vocational high school students based on the variables of Social Cognitive Career Theory (SCCT). The study employed phenomenology, a qualitative research method, and the participantsconsisted of 20 students studying at vocational high schools in Mersin during the 2024-2025 academic year who had either completed or were currently undertaking an internship. Data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form developed by the researcher. The obtained dataanalyzed via the thematic analysis method using the MAXQDA2024 software. During the analysis process, the predetermined cognitive individual variables (personal goals, self-efficacy, outcome expectations) and contextual variables (environmental influences, career supports, career barriers) were enriched with codes obtained from the participants' responses as main and sub-themes. The findings reveal that among contextual factors affecting the career development of vocational high school students, gender roles, role models, perceived barriers and supports stand out; while among individual factors, career-related performance and choice goals, as well as sources that nurture self-efficacy beliefs, are prominent. In conclusion, the career development of vocational high school students is influenced by both personal experiences and the environmental conditions in which the individual finds themselves.
Benzer Tezler
- Ankara kız meslek liseleri öğretmenlerinin motivasyonu üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SOLMAZ ERTÜRK
- Kalıp hazırlama teknikleri dersinde ders araçlarının öğrenci başarısına etkisi
Başlık çevirisi yok
FATMA BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Hazır giyim sanayiinde nitelikli insangücü ihtiyacı
Başlık çevirisi yok
HANDAN SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...