Kırgızistan'daki Karadeniz Türklerinin dili (Fonetik-leksikolojik- gramer)
Summarythe language of the Black Sea Turks in Kyrgyzstan (Phonetics –lexicology–grammar)
- Tez No: 1010852
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TAALAY ABDİEV
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Kırgızistan, Karadenizli Türkler, ağız, Kyrgyzstan, Black Sea Turks, dialect
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezimizin amacı Stalin döneminde Kırgızistan'ın Oş şehrine sürgün edilen Karadenizli Türklerin dilinin ses ve şekil bakımından incelenerek ele alınması amaçlanmıştır. Kırgızistan'da yaşayan Karadenizli Türklerin ağız özelliklerini tespit edebilmek için Oş şehrinin Kökcar köyünde elli kişi ile görüşülüp ses kaydı yapılmıştır. Konuşmacı kişilerin dil özelliklerini en iyi şekilde yansıtan, okuma yazma bilmeyen ve ilkokul mezunu kişiler olmasına gayret edilmiştir. Ses kayıtları yazıya aktarılırken Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen transkripsiyon alfabesi esas alınmıştır. Çalışmanın genelinde Kuzeydoğu ağzı grupları ile benzerlik gösterdiği anlaşılmıştır. Tezimiz iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kullanılan materyaller ve yönteminden bahsedilerek, Karadenizli Türklerin bu bölgeye geliş tarihi, gelenek ve görenekleri, geçim kaynakları, eğitim durumu hakkındaki bulgular ortaya konmuştur. Birinci bölümde yazıya aktarılan metinler ses bakımından, ikinci bölümde ise şekil açısından incelenip örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Ekler bölümünde ise metinler kısmına yer verilmiş olup sözlük çalışması ele alınmıştır. Sonuç kısmında Oş'taki Karadenizli Türklerin dil özelliklerinin ses ve şekil özelliklerine değinilmiştir. Daha sonra ise tez için yararlanılan kaynaklar listelenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the dialect of the Black Sea Turks who were exiled to the city of Osh in Kyrgyzstan during the Stalin era in terms of phonetics and morphology. In order to identify the dialectal features of the Black Sea Turks living in Kyrgyzstan, interviews were conducted with fifty people in the village of Kökcar in Osh, and voice recordings were collected. Particular attention was paid to selecting speakers who were illiterate or primary school graduates so that the linguistic features could be reflected in the most authentic way. While transcribing the recordings, the transcription alphabet determined by the Turkish Language Association was taken as the basis. The findings revealed that the dialect generally shows similarities with the Northeastern dialect groups. This thesis consists of an introduction and two main chapters. In the introduction, the purpose of the study, the materials used, and the methodology are explained. In addition, information is provided about the history of the migration of the Black Sea Turks to this region, their traditions and customs, sources of livelihood, and educational background. In the first chapter, the transcribed texts are analyzed in terms of phonetics, while in the second chapter they are examined from a morphological perspective, supported with examples. The appendix section includes the collected texts as well as a glossary study. In the conclusion section, the phonetic and morphological characteristics of the language spoken by the Black Sea Turks living in Osh are evaluated. Finally, the sources consulted during the preparation of the thesis are listed.
Benzer Tezler
- Osmanlı-Rus ve İran üçgeninde Ahıska bölgesi - 1829 Edirne Andlaşması öncesi
Meskheti (Ahiska) region in the Ottoman Empire, Russian and Iran triangle -before 1829 the treaty of adrianople
DERYA İDİKURT
Doktora
Türkçe
2021
TarihKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ BUYAR
- Avrasya stratejik yaklaşımı açısından Kazakistan-Çin enerji ilişkileri
Kazakhstan-China energy relations in Eurasia strategical opinion
AHMET UFUK KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Uluslararası İlişkilerGebze Yüksek Teknoloji EnstitüsüStrateji Bilimi Bölümü
PROF. DR. ABDÜLKADİR AKÇİN
- Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra kurulan Türk Cumhuriyetleri arasında entegrasyon dinamikleri ve Türkiye
Başlık çevirisi yok
SONER IŞILDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. TALİP TUZTAŞ
- Socio-economic and political history of the Silk Road in the 6th century AD
Altıncı yüzyılda ipek yolu'nun sosyo-ekonomik ve siyasi tarihi
BATIN DURMAZ