Pervâne Bey Mecmuası sözlüğü (1-600. şiirler) (bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Pervâne Bey Collection dictionary (poems 1-600) (contextual index and functional dictionary)
- Tez No: 1010860
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL ALİ GIYNAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klasik Türk edebiyatı metinlerinin anlamlandırılması ve yorumlanmasında bağlam merkezli çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda geliştirilen projelerden biri de TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük)'dir. Bu tez çalışmasında, XVI. yüzyıl şiir zevkini yansıtan önemli kaynaklardan biri olan Pervâne Bey Mecmuası, TEBDİZ yöntemi esas alınarak incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, mecmuada yer alan şiirlerin söz varlığını bağlam çerçevesinde değerlendirmek ve işlevsel bir sözlük ortaya koymaktır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mecmua ve nazire üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Pervâne Bey Mecmuası'nın fiziki özellikleri, muhtevası ve edebiyat tarihi açısından taşıdığı önem ele alınmıştır. Mecmuada yer alan şairlerin kafiye, redif ve vezin tercihleri incelenerek dönemin şiir anlayışına dair genel bir çerçeve çizilmiştir. TEBDİZ kapsamında belirlenen kelime grupları; deyimler, tamlamalar, kalıp ifadeler ve diğer söz varlığı unsurlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Son bölümde ise mecmuayı meydana getiren söz varlığı, bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük anlayışı doğrultusunda sistemli bir biçimde ortaya konulmuştur. Bu çalışma, Pervâne Bey Mecmuası'nı söz varlığı merkezli bir yaklaşımla ele alarak klasik Türk edebiyatı araştırmalarına ve bağlam temelli sözlük çalışmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Context-based studies play a crucial role in the interpretation and analysis of Classical Turkish literature texts. One of the projects developed in line with this approach is TEBDİZ (Contextual Index and Functional Dictionary of Historical and Literary Texts). This thesis examines one of the significant sources reflecting the poetic taste of the sixteenth century, the Pervâne Bey Mecmuası, based on the TEBDİZ methodology. The main aim of the study is to evaluate the vocabulary of the poems included in the mecmua within their contexts and to produce a contextual and functional dictionary. The thesis consists of three chapters. In the first chapter, the concepts of mecmua and nazire are examined. The second chapter addresses the physical characteristics, content, and literary significance of Pervâne Bey Mecmuası. By analyzing the poets included in the collection in terms of their preferences for rhyme, redif, and meter, a general framework of the poetic understanding of the period is presented. Within the scope of TEBDİZ, the identified word groups—such as idioms, phrases, formulaic expressions, and other lexical elements—are also evaluated. In the final chapter, the vocabulary that constitutes the mecmua is systematically presented in line with the principles of a contextual index and a functional dictionary. This study aims to contribute to Classical Turkish literature research and context-based lexicographical studies by addressing the Pervâne Bey Mecmuası through a vocabulary-centered and context-oriented approach.
Benzer Tezler
- Pervâne Bey Mecmuası Sözlüğü (1200-1800 şiirler) (bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Pervâne Bey Magazine Dictionary (poems 1200-1800) (contextual index and functional dictionary)
HATİCE TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL ALİ GIYNAŞ
- Pervâne Bey mecmuası (İnceleme-Metin)
The collection of Pervâne Bey (Examination-Text)
KAMİL ALİ GIYNAŞ
Doktora
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıBozok ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYA AVŞAR
- Pervâne Bey Mecmuası'nın diliçi çevirisi (1997-2047. Şiirler)
Intralingual translation of Pervâne Bey Collection (1997-2047. Poems )
ÖMER SOYDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİL ALİ GIYNAŞ
- I. Süleyman'dan I. Ahmed'e gazelin dönüşümü: Pervane Bey Mecmuası üzerinden bir inceleme
The transformation of Ghazal from Süleyman I to Ahmed I: An analysis of Pervane Bey Mecmuası
SABA DİLŞAD KOCATÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıBoğaziçi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH TAŞKIN
- Pervâne Bey mecmuasının diliçi çevirisi (1-55. şiirler)
The intralingual translation of Pervane Bey Journal (1-55. poems)
GİZEM ÖZYOLCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Arel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜZEYİR ASLAN