Bir üniversitedeki tıp fakültesi öğrencilerinin esenlik düzeylerinin belirlenmesi ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Determination of wellness levels of medical students in a university and investigation of related factors
- Tez No: 1010864
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GİRAY KOLCU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Esenlik (wellness), sağlığın yalnızca hastalık yokluğu olarak değil; fiziksel, psikolojik, duygusal, sosyal, entelektüel ve manevi boyutların dinamik dengesi olarak kavramsallaştırıldığı bütüncül bir süreçtir ve tıp eğitiminin yoğun akademik ve psiko-sosyal yükü bu dengeyi kırılgan hâle getirebilir. Bu çalışma, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin algılanan esenlik düzeylerini belirlemek ve ilişkili faktörleri inceleyerek birinci basamakta koruyucu yaklaşımlar ile eğitim ortamındaki destek mekanizmalarına kanıta dayalı katkı sunmayı amaçladı. Nicel, kesitsel-tanımlayıcı tasarımda yürütülen araştırmada 12.12.2025–31.12.2025 tarihleri arasında Dönem 1–6'dan gönüllü 609 öğrenci (yaş ortalaması 20,7±2,40; %59,3 kadın) yüz yüze ve çevrim içi anketle değerlendirildi; sosyodemografik form ve Türkçe geçerlik-güvenirliği yapılmış Algılanan Esenlik Ölçeği (PWS, 36 madde/6 boyut) kullanıldı. Veriler SPSS 22 ile analiz edildi; normallik, korelasyon, t-testi/Mann–Whitney U, Welch ANOVA ve Games–Howell post-hoc testleri ile etki büyüklükleri raporlandı. Ölçek toplam puanı ortalaması 4,00±0,662 olup iç tutarlılık yüksekti (Cronbach alfa=0,909; McDonald omega=0,912); alt boyut güvenirlikleri 0,575–0,790 aralığında değişti ve entelektüel alt boyut görece zayıf bulundu. Alt boyutlar arasında pozitif ve anlamlı korelasyonlar saptandı (örn. psikolojik–duygusal r=0,644; p<0,001). Cinsiyet, toplam wellness üzerinde anlamlı farklılık yaratmadı (p=0,445) ancak duygusal ve fiziksel boyutlarda fark vardı (p=0,002 ve p=0,007). Dönemlere göre ortalamalar genel olarak artsa da toplam puan ve çoğu alt boyutta anlamlı fark gözlenmedi; fiziksel boyutta yalnız Dönem 2–5 arasında fark saptandı (p=0,018). Egzersiz yapma durumu psikolojik, duygusal, fiziksel, entelektüel boyutlar ve toplam wellness ile anlamlı biçimde ilişkiliydi (p<0,01); beslenme öğün sayısı ve yaşama koşulları esas olarak manevi boyutta farklılaşma gösterdi (p=0,022 ve p=0,027). Psikiyatrik rahatsızlık, bedensel engel ve uyutucu/uyuşturucu madde kullanımı toplam wellness'ta büyük/çok büyük etki büyüklükleriyle daha düşük esenlikle ilişkiliydi (sırasıyla d=−0,786; d=−1,175; d=−0,997). Bulgular, tıp öğrencilerinde esenliğin çok boyutlu ve özellikle fiziksel aktivite ile ruh sağlığı belirleyicilerine duyarlı olduğunu; müfredat ve öğrenci destek sistemlerinde düzenli egzersizi kolaylaştıran düzenlemeler, psikiyatrik gereksinimlere yönelik erişilebilir hizmetler ve kırılgan gruplara hedefli koruyucu müdahalelerin önceliklendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Esenlik (wellness) is a holistic process conceptualized not merely as the absence of disease, but as the dynamic balance of physical, psychological, emotional, social, intellectual, and spiritual dimensions; and the intense academic and psycho-social demands of medical education can make this balance fragile. This study aimed to determine the perceived wellness levels of students at Süleyman Demirel University Faculty of Medicine and, by examining related factors, provide evidence-based contributions to preventive approaches in primary care and support mechanisms in the educational environment. In this quantitative, cross-sectional-descriptive study conducted between 12.12.2025 and 31.12.2025, 609 volunteer students (mean age 20.7±2.40; 59.3% female) from Years 1–6 were assessed via face-to-face and online surveys; a sociodemographic questionnaire and the Perceived Wellness Scale (PWS, 36 items/6 dimensions), validated and made reliable in Turkish, were used. Data were analyzed using SPSS 22; normality, correlation, t-test/Mann–Whitney U, Welch ANOVA, and Games–Howell post-hoc tests were conducted, and effect sizes were reported. The mean total scale score was 4.00±0.662, and internal consistency was high (Cronbach's alpha=0.909; McDonald's omega=0.912); subscale reliabilities ranged between 0.575–0.790, with the intellectual subscale found to be relatively weaker. Positive and significant correlations were identified between subscales (e.g., psychological–emotional r=0.644; p<0.001). Gender did not show a significant difference in total wellness (p=0.445), but there were differences in the emotional and physical dimensions (p=0.002 and p=0.007, respectively). Although means generally increased by year, there was no significant difference in total score and most subscales; in the physical dimension, a difference was found only between Years 2 and 5 (p=0.018). Exercise status was significantly associated with the psychological, emotional, physical, intellectual dimensions and total wellness (p<0.01); the number of meals and living conditions mainly showed differences in the spiritual dimension (p=0.022 and p=0.027). Psychiatric disorders, physical disabilities, and use of sedative/narcotic substances were associated with lower wellness and had large/very large effect sizes on total wellness (respectively, d=−0.786; d=−1.175; d=−0.997). The findings indicate that wellness in medical students is multidimensional and particularly sensitive to determinants such as physical activity and mental health; and suggest that in curricula and student support systems, arrangements that facilitate regular exercise, accessible services addressing psychiatric needs, and targeted preventive interventions for vulnerable groups should be prioritized.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde uyumsuz hayal kurma paternlerinin nörogelişimsel bozukluklar ve davranışsal bağımlılıklarla ilişkisinin incelenmesi
The relationship between maladaptive daydreaming patterns and neurodevelopmental characteristics and behavioral addictions in university students
HALİL İBRAHİM EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikolojiMarmara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECATİ SERKUT BULUT
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi 1., 2. ve 3. sınıf öğrencilerinde internet bağımlılığı, depresyon ve diğer ilişkili faktörler
Internet addiction, depression and other related factors in the 1st, 2nd and 3rd year students of Ankara University School of Medicine
HATİCE BERNA YURTIŞIĞI ÇAYNAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇÖL
- Ankara Üniversitesinin bazı fakültelerinde öğrenim gören üçüncü sınıf öğrencilerinde uyku kalitesinin genel ruhsal sağlık durumları ve diğer bazı etmenler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the sleep quality with regard to general mental health status and some other factors in third grade students who study at some faculties of Ankara University
PELİN ERKALMA PARSAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ESİN OCAKTAN
- Bir üniversitedeki öğrencilerin ruh sağlığı okuryazarlığı ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Assessing mental health literacy and related factors in university students
FATMA CANATAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA KARABEY