Divan-ı Hikmet'in Çağatay Türkçesiyle yazılmış Türkmenistan nüshası: İnceleme – metin – dizin
Divan-i Hikmet's Turkmenistan manuscript written in Chagatai Turkish: Analysis - text - index
- Tez No: 1010942
- Danışmanlar: PROF. DR. YAKUP KARASOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ''Divan-ı Hikmet'in Çağatay Türkçesiyle Yazılmış Türkmenistan Nüshası: İnceleme - Metin - Dizin'' başlığı altında, ''Medine'de Muhammet Türkistan'da Hoca Ahmet - Hoca Ahmet Yesevi Hikmetler'' adlı eseri esas almaktadır. Söz konusu eser, bir bölümü Kiril, diğer bölümü Arap alfabesiyle yazılmış olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Eserde yer alan hikmetler, Türkmen Türkçesine göre değerlendirilmiş olmakla birlikte, dil özellikleri bakımından büyük ölçüde Çağatay Türkçesinin niteliklerini yansıtmaktadır. Bu doğrultuda çalışma kapsamında eser, özgün bir nüsha olarak değerlendirilmiş; metin yeniden kurulmuş ve hikmetler Çağatay Türkçesi kimliğiyle ele alınmıştır. Tezin inceleme bölümünde hikmetlerin ses, biçim ve gramer özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiş, dizin bölümünde ise hikmetlerde geçen tüm kelimelerin anlamları verilmiştir. Son olarak hikmetler Türkiye'de yayımlanmış mevcut Divan-ı Hikmet neşirleriyle karşılaştırılmış ve diğer yayınlarda yer almayan on dokuz hikmet tespit edilmiştir. Hikmetlerin diğer yayınlarda geçtiği yerleri gösteren tablo da çalışmaya dahil edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study is entitled Divan-ı Hikmet's Turkmenistan Manuscript Written in Chagatai Turkish: Analysis – Text – Index is based on the work Medine'de Muhammet Türkistan'da Hoca Ahmet – Hoca Ahmet Yesevi Hikmetler. The study consist of two parts, one written in the Cyrillic alphabet and the other in the Arabic alphabet. Although the hikmets in the manuscript were recorded according to Turkmen Turkish, hikmets largely reflect the linguistic characteristicsof Chagatai Turkish. In this study, the manuscript is treated as a unique copy the text has been reconsructed and the hikmets have been presented within the framework of Chagatai Turkish. In the analysis section of the thesis the phonetic, morphological and grammatical features of the hikmets are examined in detail. In the index section provides the meaning of all the words found in the text. Furthermore, the hikmets have been compared with the existing Divan-ı Hikmet editions published in Turkey and nineteen hikmets not found in other publications have been identified. A table of correspondences of the hikmets in other editions is also included in the study.
Benzer Tezler
- Hasan Şükrü Efendi'nin“Terceme-i Divan-ı Ahmed-i Yesevî”adlı eseri(inceleme-metin)
Hasan Şükrü's work named Terceme-i̇ Di̇van-i Ahmed-i̇ Yesevî(analysis-text)
SENA TEKİN BAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KORKUT ÇEÇEN
- Köktürk Türkçesinden Çağatay Türkçesine atasözleri, özdeyiş ve kalıp ifadelerin morfolojik ve semantik özellikleri
Morphological and semantic features of proverbs, sayings and fixed expressions from Köktürk Turkıc to Chagatai Turkic
AYŞE ÖZKAN AKDAĞ
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET TURAN
- Murtezâkulu Han Zafer Divanı (Giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım)
Divan of Murtezâkulu Han Zafer (Introduction-analyzing-text-index-facsimile)
ŞAHİN YILDIZ
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSİ SEVİNÇLİ
DOÇ. DR. GÖKÇE YÜKSELEN PELER
- Afganistan'da Yesevîlik ve Yesevîliğe ait bir hikmet mecmuası
Yasawi order and a collection of wisdom in Afganistan
NASRATULLAH MORAD
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER SARAÇ
- Divân-ı Hikmet'in dil incelemesi -Kökşetav nüshası- (Metin –gramer- dizin)
Language analysis of Divân-i Hikmet -Kokshetaw copy- (Text -grammar- index)
SENBEK UTEBEKOV
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. ALİ AKAR