Ortaokul matematik öğretmenlerinin istatistik bağlamında matematiksel modelleme etkinlikleri üzerine çalışma, tasarlama ve uygulama süreçlerinin incelenmesi
An investigation of middle school mathematics teachers' processes of studying, designing and implementing mathematical modeling activities in a statistical context
- Tez No: 1011012
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NADİDE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim, Matematiksel modelleme, Öğretim, İstatistik öğretimi, Education, Mathematical modelling, Teaching, Statistics instruction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma ortaokul matematik öğretmenlerinin istatistik bağlamında matematiksel modelleme etkinlikleri üzerine çalışma, tasarlama ve uygulama süreçlerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada tasarım tabanlı araştırma yönteminden çok katlı öğretim deneyi benimsenmiştir. Araştırmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde çalışan beş ortaokul matematik öğretmeni katılmıştır. Araştırmanın verileri modelleme etkinlikleri, görüşmeler, dokümanlar, video-ses kayıtları, gözlemler ve alan notları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğretmenlerin modelleme yeterliklerini ortaya çıkarmak için Blum ve Kaiser (1997)'in çerçevesi ile Kaya ve Keşan (2022)'ın geliştirdiği modelleme yeterliklerine yönelik dereceli puanlama anahtarı kullanılmıştır. Tasarlanan etkinliklerin analizi ise üç ana başlık altında (Etkinliğin bileşenleri, etkinliği hazırlama prensipleri ve istatistiksel kavramı/kavramları yansıtıp yansıtmaması) incelenmiştir. Öğretmenlerin gerçekleştirdikleri uygulamalarda modelleme yeterliğini dikkate alma düzeyleri de yine Blum ve Kaiser (1997)'in çerçevesi yardımıyla analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin teorik eğitimden önce bilgi ve becerilerinde çeşitli eksiklikler olduğunu göstermiştir. Ancak eğitimden sonra öğretmenlerin bilgi ve becerilerinde istenilen düzeyde olmasa da olumlu değişimler gözlenmiştir. Öğretmenlerin modelleme etkinliklerine ilişkin modelleme yeterliklerinin ilk üç yeterlikte uygun yaklaşım sergileyebildiklerini, yorumlama yeterliğinde kısmen uygun yaklaşım sergilediklerini ama doğrulama yeterliğine ilişkin neredeyse hiçbir etkinlik çözümünde çalışma yapmadıkları gözlenmiştir. Öğretmenlerin etkinlikleri bileşenler ve prensiplere uygun olarak hazırlayabildikleri ancak istatistiksel kavramları işe koşmakta zorlandıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin gerçekleştirdikleri sınıf uygulamalarında ise modelleme yeterliklerinin ilk dördünü dikkate aldıkları gözlemlenirken son yeterliği dikkate almakta zorlanmışlardır. Elde edilen sonuçlardan hareketle öğretmenlerle kapsamlı araştırmalar yapılması gerektiği önerisi dile getirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examined middle school mathematics teachers' processes of studying, designing, and implementing mathematical modeling activities within a statistical context. Using a multi-tiered teaching experiment based on a design-based research approach. Five middle school mathematics teachers employed by the Ministry of National Education participated in the study during the 2022–2023 academic year. Data were gathered through modeling activities, interviews, documents, recordings, observations, and field notes, and analyzed using descriptive and content analysis. Teachers' modeling competencies were evaluated using Blum and Kaiser's (1997) framework and Kaya and Keşan's (2022) rubric. Designed activities were analyzed in terms of their components, design principles, and representation of statistical concepts. The extent to which teachers considered modeling competencies during the implementation phase was also analyzed using Blum and Kaiser's (1997) framework. The findings revealed that before the theoretical training, teachers had various deficiencies in their knowledge and skills. However, after the training, positive changes were observed, although not at the desired level. It was found that teachers demonstrated appropriate approaches for the first three modeling competencies, partially appropriate approaches for the interpretation competency, and almost no engagement with the validation competency in their activity solutions. While teachers were able to design activities in accordance with the components and principles, they had difficulty integrating statistical concepts. In classroom implementations, teachers were observed to consider the first four modeling competencies but struggled with the final one. Based on the findings, it was suggested that more comprehensive studies should be conducted with teachers.
Benzer Tezler
- İstatistikle ilgili modelleme etkinlikleri bağlamında öğretmen farkındalığı: Bir durum çalışması
Teacher noticing in the context of modeling activities related to statistics: A case study
BELMA TÜRKER BİBER
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İFFET ELİF YETKİN ÖZDEMİR
- Matematik öğretmenlerinin matematiksel değer içerikli görevlere dayalı öğretim becerilerinin öğrencilerin matematiksel değerleri üzerine yansımaları
Reflecting mathematics teachers' teaching skills based on tasks with mathematics values on students' mathematics values
SEDA TÜRKMEN DURAL
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL DEDE
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin matematiksel yaratıcılığa ilişkin algılarının problem oluşturma bağlamında incelenmesi
Examining middle school mathematics teachers' views of mathematical creativity in the context of problem posing
MÜNEVVER ALEMDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ AYVAZ
- Sınıf öğretmenlerinin matematiğe ilişkin cinsiyet kalıp yargılarının belirlenmesi ve öğrencilere yansımalarının incelenmesi
Determination of primary school teachers' mathematical gender stereotypes and examination of their reflection on students
ÖZGE NURLU
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NACİYE AKSOY
- Bir ortaokul matematik öğretmeninin istatistik öğretimi sürecinde fark ettikleri
A middle school mathematics teacher' noticing skill in the process of teaching statistics
EMİNE NUR YALINIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NADİDE YILMAZ