İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında çalışılan biyokimya testleri için onay destek sisteminin kurulumu ve performansının performans belirteçleri ile değerlendirmesi
Establishment of an autoverification system and evaluation of its performance using performance indicators for biochemistry tests performed in İstanbul Training and Research Hospital Medical Biochemistry Laboratory
- Tez No: 1011098
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAĞNU ORHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: laboratuvar bilgi yönetim sistemleri, onay destek sistemi, sonuç verme süresi, autoverification system, laboratory information system, turnaround time
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyokimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İstanbul Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında Çalışılan Biyokimya Testleri İçin Onay Destek Sisteminin Kurulumu Ve Performansının Performans Belirteçleri İle Değerlendirmesi Amaç: Günümüzde klinik laboratuvarlar artan iş yükü ve sınırlı personel nedeniyle süreçlerini daha verimli yönetme gereksinimi ile karşı karşıyadır. Bu doğrultuda geliştirilen onay destek sistemleri (ODS), laboratuvar sonuçlarının önceden tanımlanmış kurallar ile otomatik değerlendirilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada, 27 biyokimya parametresi için geliştirilen ODS algoritmalarının Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemi (LBYS)'ne ara yazılım kullanılmadan entegrasyonu ve uygulanabilirliği değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, referans değişim değeri (RDD) ve mutlak değer temelli delta kontrol yaklaşımları zemininde oluşturulan kuralların performansının incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı'nda retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen testler, Beckman AU5800 analizöründe çalışılmış ve analizörler doğrudan LBYS ile entegre edilmiştir. ODS kapsamında öncelikle testler ve kural setleri tanımlanmış, ardından sistemin işleyişi hem elektronik ortamda oluşturulan deneme verileri hem de gerçek hasta verileri ile değerlendirilmiştir. Sistem performansının gerçek hasta verileri ile analizi yapılmıştır. Sistemin uzman ve asistan onayı ile uyumu incelenmiştir. Çalışmada sonuç verme süresi (Turnaround Time (TAT)) ve onay zamanı performans belirteci olarak değerlendirilmiştir; ODS uygulaması öncesi ve sonrası dönemler arasında karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yapılan değerlendirmede, 27 biyokimya parametresi için ODS ile otomatik onay oranı %80,47 olarak bulunmuştur. En yüksek onay oranları glukoz (%95,69), albümin (%94,00) ve total protein (%97,91) testlerinde; en düşük oranlar ise demir (%56,42), üre (%57,20) ve kreatinin (%57,67) testlerinde saptanmıştır. Kural ihlalleri incelendiğinde, en sık ihlalin %71,29 ile onay aralığı kuralına ait olduğu görülmüştür. ODS uygulaması sonrasında tüp bazında ortalama TAT değeri 7,85 dakika azalmıştır. Uzman, asistan ve ODS onayları arasındaki uyum Cohen'in kappa katsayısı ile değerlendirilmiş ve uyum düzeyinin düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Uygun şekilde yapılandırılıp, düzenli olarak güncellenen ODS sistemlerinin laboratuvar süreçlerine anlamlı katkı sağladığı görülmüştür. Bununla birlikte, ODS uygulamalarının hâlen geliştirilmesi gereken bir alan olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, klinik pratikle daha örtüşen ve farklı durumları kapsayabilen daha standardize kural yapılarının oluşturulması, sistemin etkinliğini artırabilir.
Özet (Çeviri)
ESTABLISHMENT OF AN AUTOVERIFICATION SYSTEM AND EVALUATION OF ITS PERFORMANCE USING PERFORMANCE INDICATORS FOR BIOCHEMISTRY TESTS PERFORMED IN ISTANBUL TRAINING AND RESEARCH HOSPITAL MEDICAL BIOCHEMISTRY LABORATORY Objective: Clinical laboratories are currently under pressure to manage increasing workloads with limited qualified personnel while maintaining high efficiency. In this context, autoverification systems (AVS) have been developed to enable automated evaluation of laboratory results based on predefined rules. This study aimed to evaluate the integration and applicability of AVS algorithms developed for 27 biochemical parameters into the Laboratory Information System (LIS) without the use of middleware. Additionally, the performance of rule sets based on reference change value (RCV) and absolute delta check approaches was assessed. Materials and Methods: This retrospective study was conducted in the Medical Biochemistry Laboratory of University of Health Sciences Istanbul Training and Research Hospital. The included tests were performed on the Beckman AU5800 analyzer, and the analyzers were directly integrated with the LIS. Within the scope of AVS, the relevant tests and rule sets were first defined, and the system was subsequently evaluated using both electronically generated simulated data and real patient data. System performance was analyzed using real patient data. The agreement between the system and laboratory specialist/assistant approvals was assessed. Turnaround Time (TAT) and approval time were assessed as performance indicators and compared between the pre- and post-implementation periods of the ODS. Results: The overall autoverification rate for the 27 biochemical parameters was found to be 80.47%. The highest autoverification rates were observed for glucose (95.69%), albumin (94.00%), and total protein (97.91%), whereas the lowest rates were observed for iron (56.42%), urea (57.20%), and creatinine (57.67%). Analysis of rule violations revealed that the most frequent violation was related to the limit check rule (71.10%). Following AVS implementation, the mean TAT per tube decreased by 7.85 minutes. Agreement between expert, assistant, and AVS validations was evaluated using Cohen's kappa coefficient, and the level of agreement was found to be low. Conclusion: Properly designed and regularly updated AVS systems contribute significantly to laboratory workflow efficiency. However, AVS applications remain an evolving field requiring further development. The establishment of more standardized rule sets that better reflect clinical practice and accommodate variability may enhance system performance.
Benzer Tezler
- Acil biyokimya laboratuvarında otoanalizörde çalışılan testlerin ölçüm belirsizliği ve referans değişim değerlerinin hesaplanması
Calculation of measurement uncertainty and reference change values of tests operated in autoanalyser in emergency biochemistry laboratory
ALPER KÜTÜKCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ÖZÇELİK
- Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında ölçüm belirsizliğinin hesaplanması
Determination of measurement uncertainty in Clinical Biochemistry Laboratory of Kartal Dr. Lütfi Kirdar City Hospi̇tal
İDRİS ÖNEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÇAKIR MADENCİ
- Preeklampsi ve gestasyonel diabetes mellitus tanısı alan gebelerde serum glutatyon ve koenzim Q10 düzeyinin incelenmesi
A study of serum glutathione and coenzyme Q10 levels in pregnant women diagnosed with preeclampsia and gestational diabetes mellitus
EZGİ DEMİRKAYA AKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DR. AYŞEGÜL BESTEL
- Gestasyonel diyabetes mellitus tanısı almış olan gebelerde maternal serumda Endocan düzeyinin araştırılması
Maternal serum Endocan levels of patients diagnosed with gestational diabetes mellitus
DOĞUŞ ESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT MUHCU
- Üçüncü trimesterdeki gebelerde serum sistatin C düzeyi ile preeklampsi ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between serum cystatin C level and preeclampsia in pregnant women in their third trimester
YASEMİN BALLICA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖZDEMİR