Geri Dön

Travmaya maruz kalan ve/veya tanık olan ergenlerde travma sonrası büyüme modeli

Posttraumatic growth model in adolescents exposed to and/or witnessing trauma

PDF İndir

  1. Tez No: 1011097
  2. Yazar: ERSİN ÖZKAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NESLİHAN GÜNEY KARAMAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Algılanan sosyal destek, Ergenlik, Travma sonrası büyüme, Perceived social support, Puberty, Post-traumatic growth
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasının temel amacı, ergenlik döneminde gözlenen travma sonrası büyümenin gerçek bir travma sonrası dönüşümü mü yoksa gelişimsel özelliklerle ilişkili ilüzyonel bir büyüme mi olduğunu incelemektir. Bu kapsamda, depreme doğrudan maruz kalan ve travmatik yaşantısı olmayan ergenlerde algılanan sosyal destek ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide kendini açma ve amaçlı ruminasyonun aracılık rolleri değerlendirilmiş; travmatik yaşantı durumunun bu ilişkiler üzerindeki düzenleyici etkisi test edilmiş ve ergenlerin deprem sonrası deneyimleri nitel bulgular aracılığıyla derinlemesine incelenmiştir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunu üç farklı örneklem oluşturmuştur: ölçek uyarlama çalışması için 959 ergen, depreme doğrudan maruz kalan 1100 ergen ve travmatik yaşantısı olmayan 3300 ergen. Nitel çalışma grubunda ise depremi doğrudan ve dolaylı olarak deneyimleyen toplam 40 ergen yer almıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Gelişim Ölçeği, Kendini Açma Ölçeği, Olayla İlişkili Ruminasyon Envanteri ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel kısmında yer alan modellerin analizinde SPSS 22.0 programı ile Hayes Süreç Makrosu (versiyon 3.4.1) eklentisi kullanılmıştır. Nitel kısmında ise Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, depreme doğrudan maruz kalan ergenlerde algılanan sosyal destek ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkiye amaçlı ruminasyonun pozitif yönde kısmi aracılık ettiği, kendini açmanın ise aracılık rolünün olmadığı tespit edilmiştir. Travmatik yaşantısı olmayan ergenlerde ise algılanan sosyal destek ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkiye kendini açma ve amaçlı ruminasyonun kısmi aracılık ettiği bulunmuştur. Hem depreme doğrudan maruz kalan hem de travmatik yaşantısı olmayan ergenlerde, algılanan sosyal destek ile travma sonrası büyüme arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkilerde travmatik yaşantının düzenleyici bir etkisi bulunmamıştır. Nitel bulgular hem depreme doğrudan maruz kalan hem de dolaylı olarak maruz kalan ergenlerin deprem sonrasında kendilik algıları, ilişkileri ve yaşamı değerlendirme biçimlerinde olumlu değişimler yaşadıklarını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, ergenlerde gözlenen travma sonrası büyümenin ilüzyonel olabileceği görülmektedir. Bu ilüzyonel büyüme, ergenlik dönemindeki gelişimsel değişimlerin özellikleriyle benzerlik göstermektedir. Ergenler, gelişimsel olarak kendilerini, ilişkilerini ve dünyayı yeniden değerlendirdikleri bu dönemde sosyal destek aldıklarında (travma yaşamış olsalar da olmasalar da) bu desteği büyümeyi destekleyen bilişsel süreçlere dönüştürme eğilimindedirler. Dolayısıyla büyümeyi artıran unsur travmanın kendisi değil; ergenlik döneminin doğası ve sosyal desteğin bu gelişimsel süreçte nasıl işlendiğidir.

Özet (Çeviri)

The main purpose of this dissertation was to examine whether posttraumatic growth observed during adolescence reflects a genuine posttraumatic transformation or an illusory form of growth associated with developmental characteristics. In this context, the mediating roles of self-disclosure and deliberate rumination in the relationship between perceived social support and posttraumatic growth were examined among adolescents directly exposed to an earthquake and adolescents without traumatic experiences. In addition, the moderating effect of traumatic experience status on these relationships was tested, and adolescents' post-earthquake experiences were explored in depth through qualitative findings. An explanatory sequential mixed-methods design was employed in the study. The quantitative study group consisted of three different samples. The quantitative sample included 959 adolescents for the scale adaptation study, 1100 adolescents directly exposed to the earthquake, and 3300 adolescents without traumatic experiences. The qualitative study group consisted of 40 adolescents who had experienced the earthquake either directly or indirectly. Data were collected using the Personal Information Form, the Posttraumatic Growth Inventory, the Self-Disclosure Scale, the Event-Related Rumination Inventory, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. In the quantitative part of the study, the models were analyzed using SPSS 22.0 and the Hayes PROCESS Macro (Version 3.4.1). In the qualitative part, content analysis was conducted using a Semi-Structured Interview Form. The findings indicated that deliberate rumination partially and positively mediated the relationship between perceived social support and posttraumatic growth among adolescents directly exposed to the earthquake, whereas self-disclosure did not have a mediating role. Among adolescents without traumatic experiences, both self-disclosure and deliberate rumination partially and positively mediated the relationship between perceived social support and posttraumatic growth. Furthermore, traumatic experience did not have a moderating effect on the direct or indirect relationships between perceived social support and posttraumatic growth in either adolescents directly exposed to the earthquake or adolescents without traumatic experiences. Qualitative findings revealed that both directly and indirectly exposed adolescents experienced positive changes in their self-perceptions, relationships, and ways of evaluating life after the earthquake. As a result, posttraumatic growth observed in adolescents may be illusory in nature. This illusory growth appears to resemble developmental changes characteristic of adolescence. During this developmental period, adolescents tend to reevaluate themselves, their relationships, and the world around them. When they receive social support (regardless of whether they have experienced trauma) they tend to transform this support into cognitive processes that foster growth. Therefore, the factor that enhances growth may not be the trauma itself, but rather the developmental nature of adolescence and the way social support is processed within this developmental period.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    193271

    Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  2. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  3. Tez No

    486070

    Atatürk Havalimanı saldırısından 6 ay sonra personelde görülen travma sonrası stress belirtileri ve travma sonrası büyüme ile ilişkili faktörler

    Traumatic stress indicators in personnel 6 months after attack at Atatürk Airport and factors related to post-traumatic growth

    MERVE ELİF ŞAHNE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR

  4. Tez No

    542718

    İleri yaş rotator manşet rüptürü olan hastalarda transosseoz tespit sonuçlarımız

    Our results of transosseosis detection in patients with advanced age rotator cuff rupture

    MEHMET CENK TURGUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Ortopedi ve TravmatolojiAtatürk Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KÖSE

  5. Tez No

    399155

    Acil servise multitravma ile başvuran hastalarda tüm vücut bilgisayarlı tomografi (TVBT) çekme kararı vermede vittel kriterlerinin kullanılabilirliği

    Role of vittel criteria in multiple trauma patients presenting to the emergency department; making the decision to perform whole body scanni̇ng

    SEMA ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    İlk ve Acil YardımGazi Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET DEMİRCAN

Geri Dön