Çanakkale kentinde yer alan Dardanos Tümülüsü ve Eski Ermeni Kilisesi'nin malzeme özelliklerinin belirlenmesi
Determining the material properties of the Dardanos Tumulus and the Old Armenian Church in the city of Çanakkale
- Tez No: 1011113
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET GÖKHAN ALTUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Yapı malzemeleri, Building materials
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültürel miras niteliği taşıyan tarihi yapılar, geçmiş uygarlıkların mimari anlayışını, malzeme teknolojisini ve yapım tekniklerini günümüze aktaran önemli belgelerdir. Ancak bu yapılar; çevresel etkiler, iklim koşulları, malzemenin doğal yaşlanma süreçleri ve insan kaynaklı müdahaleler nedeniyle zaman içerisinde fiziksel, kimyasal ve mekanik bozulmalara maruz kalmaktadır. Tarihi yapıların korunması ve aslına uygun biçimde restore edilmesi, özgün yapı malzemelerinin özelliklerinin bilimsel yöntemlerle belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu tez çalışmasında, Çanakkale kentinde yer alan Dardanos Tümülüsü ile Eski Ermeni Kilisesi'nde kullanılan özgün yapı malzemelerinin fiziksel, kimyasal, mineralojik, termal ve mekanik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, koruma ilkeleri ve yasal izinler doğrultusunda yapılara zarar vermeyecek şekilde taş, tuğla, harç ve sıva numuneleri alınmıştır. Numunelerin kimyasal ve mineralojik bileşimlerini ortaya koymak amacıyla XRD, XRF, Raman ve FTIR analizleri uygulanmıştır. Malzemelerin termal davranışları TGA analizi ile incelenmiş, mikroyapı özellikleri, mineral faz dağılımları ve bozulma mekanizmaları SEM analizi ile değerlendirilmiştir. Fiziksel özelliklerin belirlenmesi amacıyla birim hacim ağırlık, özgül ağırlık, kompasite, porozite ve su emme kapasiteleri deneyleri gerçekleştirilmiştir. Mekanik özelliklerin tespiti için basınç dayanımı testleri ile, yerinde uygulanabilen Schmidt çekici ve UPV gibi tahribatsız deney yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, her iki yapıda kullanılan malzemelerin bileşiminin mikro yapısının ve dayanım özelliklerinin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Dardanos Tümülüsü'nde baskın mineralin farklı oranlarda kalsit ve dolomit olduğu Eski Ermeni Kilisesi'nde kalsit olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Dardanos Tümülüsü'nde kuvars, diyopsit ve albit; Eski Ermeni Kilisesi'nde ise jips, dolomit, albit ve hematit minerallerinin varlığı da tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda elde edilen verilerin, Çanakkale'deki tarihi yapıların korunması ve restorasyon süreçlerinde özgün malzemeye uyumlu müdahale stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Historical structures that constitute cultural heritage are important documents that convey the architectural concepts, material technologies, and construction techniques of past civilizations to the present day. However, these structures are subject to physical, chemical, and mechanical deterioration over time due to environmental impacts, climatic conditions, the natural aging processes of materials, and human interventions. The preservation and authentic restoration of historical structures necessitates the scientific determination of the properties of the original building materials. This thesis aims to determine the physical, chemical, mineralogical, thermal, and mechanical properties of the original building materials used in the Dardanos Tumulus and the Old Armenian Church in the city of Çanakkale. Within the scope of the research, samples of stone, brick, mortar, and plaster were taken in a manner that would not damage the structures, in accordance with conservation principles and legal permits. XRD, XRF, Raman, and FTIR analyses were performed to reveal the chemical and mineralogical composition of the samples. The thermal behavior of the materials was examined using TGA analysis, and their microstructural properties, mineral phase distributions, and deterioration mechanisms were evaluated using SEM analysis. To determine the physical properties, tests were conducted on unit volume weight, specific gravity, compactness, porosity, and water absorption capacity. To determine the mechanical properties, pressure resistance tests were performed, and non-destructive testing methods such as the Schmidt hammer and UPV, which can be applied on-site, were used. The findings reveal that the microstructure and strength properties of the materials used in both structures differ. It was determined that the dominant mineral in the Dardanos Tumulus is calcite and dolomite in varying proportions, while in the Old Armenian Church it is calcite. Furthermore, the presence of quartz, diopside, and albite minerals was detected in the Dardanos Tumulus, while gypsum, dolomite, albite, and hematite minerals were detected in the Old Armenian Church. It is hoped that the data obtained from this study will contribute to the development of intervention strategies compatible with the original materials in the preservation and restoration processes of historical structures in Çanakkale.
Benzer Tezler
- Çanakkale`de şehirleşmenin fiziki potansiyeli kullanımı ve alternatif alanların belirlenmesi
Urbanization`s usage of physical potential in Çanakkale and the determination of alternative regions
CANAN ZEHRA EKREM
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
CoğrafyaÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TALAT KOÇ
- Çanakkale kent merkezinde klimatik konfor analizi
Cli̇mati̇c comfort analysis in the city center of Çanakkale
FİLİZ ÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
CoğrafyaÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAİZE SARIŞ
- Üniversite kuruluşunun kent merkezi arazi kullanım biçimine etkisi: Çanakkale örneği
The impacts of university location on city center lond use: Case study Çanakkale
ÜLKÜ ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET OCAKÇI
- Parion kemik eserler (2005-2017)
Bone objects Parion (2005-2017)
HALİL ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ArkeolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT KELEŞ