Mevsılî'nin el-İhtîyâr Li-Ta'Lili'l-Muhtâr adlı eserinde küllî kâidelerin kullanımı
The use of general legal maxims in al-Ikhtiyār li Ta'līl al-Mukhtār by al-Mawsilī
- Tez No: 1011114
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAZİM YUSUFOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, el-İhtiyâr li-ta'lîli'l-Muhtâr adlı hükümlerin gerekçelendirilmesinde kullanılan küllî kâideler ve müellifin bu kâideleri nasıl kullandığı sorununa odaklanmaktadır. Aynı müellif tarafından kaleme alınan el-Muhtâr'ın önemli bir şerhi niteliğindeki bu eserde, hükümlerin temellendirilmesinde başvurulan küllî kâidelerin tespit edilmesi, bu kâidelerin hangi bağlamlarda kullandığını ve bu kâideleri kullanma yöntemini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada tasvir ve tahlil yöntemleri benimsenmiştir. Bu doğrultuda, öncelikle eserde kullanılan küllî kâideler tespit edilmiş, ardından bu kâideler sistematik bir tasnife tabi tutulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde küllî kâidelerin tarihsel gelişim süreci ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Mevsılî'nin hükümleri gerekçelendirirken başvurduğu kâideler ile bu kâidelerin bağlam içerisindeki kullanım biçimleri incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise elde edilen sonuçlar maddeler halinde sıralanmıştır. Sonuç olarak, Mevsılî'nin hükümleri gerekçelendirirken küllî kâideleri hem destekleyici bir unsur olarak kullandığı tespit edilmiştir. Ayrıca müellifin, başvurduğu kâideleri farklı bağlamlarda ele alırken onların temel anlamını koruduğu, ancak bağlama uyum sağlamak amacıyla zaman zaman lafızlarda değişikliğe gittiği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the universal principles used in justifying the rulings in al-Ihtiyar li-ta'lil al-Muhtar and how the author employed these principles. In this work, which serves as an important commentary on al-Muhtar by the same author, the study aims to identify the universal principles referred to in the justification of the rulings, examine the contexts in which these principles are used, and analyze the method of their application. The research adopts descriptive and analytical methods. Accordingly, the universal principles used in the work were first identified, and then these principles were subjected to systematic classification. The first chapter of the study addresses the historical development of the universal principles. The second chapter examines the principles that Mevsili employed when justifying rulings, along with the ways these principles were used within their respective contexts. In the conclusion, the findings are listed in a structured manner. As a result, it was determined that Mevsili used the universal principles as a supporting element when justifying rulings. Additionally, it was observed that while the author preserved the fundamental meaning of the principles when considering them in different contexts, he occasionally altered the wording to adapt to the specific context.
Benzer Tezler
- Mevsılî'nin el-İhtiyâr adlı eseri bağlamında Hanefî usûl kaidelerinin tespit ve değerlendirilmesi
Determination and evaluation of the Hanafic principles in the context of Mavsilî's work named el-İhtiyar
NECİP RIZA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİMCAN BUĞDA
- Mevsılî'nin el-İhtiyâr'ında maslahat düşüncesi
The thought of maslaha (Public interest) in Mawsili's el-Ikhtiyar
FATİH AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL BOYNUKALIN
- Mevsılî'nin el-İhtiyâr li Ta'lîli'l-Muhtâr isimli eserinde ibadetler özelinde mezhep içi görüş ayrılıkları
Intra-school differences of opinion regarding acts of worship in Mevsilî's work al-Ikhtiyār li-Ta'līl al-Mukhtār
SEVDA PINAR COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAYRAM DEMİR
- Mevsılî'nin El-İhtiyâr adlı eserinde borçlar hukuku bağlamında kullanılan fıkhî kaidelerin tespit ve değerlendirilmesi
A jurisprudential analysis of legal maxims in the law of obligations section of Al-Mawsilī's Al-Ikhtiyār
SELAHATTİN ÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukPamukkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÜMİTLİ