Bazı yerel ve yabani mürdümük (lathyrus sativus L.) popülasyonlarında karakterizasyon çalışmaları
Characterization studies on some local and wild grass pea (lathyrus sativus L.) populations
- Tez No: 1011158
- Danışmanlar: PROF. DR. SUZAN ALTINOK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye Tohum Gen Bankası ve Ulusal Tohum Gen Bankası'nda bulunan 54 adet yerel ve yabani mürdümük (Lathyrus sativus L.) popülasyonlarını ve 4 adet mürdümük çeşidini (Gürbüz-2001, GAP Mavisi, İptaş ve Karadağ) morfolojik, agronomik ve fenolojik yönden karakterize etmek amacı ile yürütülmüştür. Her bir popülasyonun ekimi 2021-2022 sezonunda Ankara Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Yenimahalle lokasyonundaki deneme tarlasına, 2022-2023 sezonunda ise Gölbaşı-İkizce lokasyonundaki deneme tarlasına, Ekim ayında 3 m'lik sıralara 75 cm sıra arası ve 5 cm sıra üstü olacak şekilde Augmented deneme desenine göre 5 blok halinde gerçekleştirilmiştir. 54 adet mürdümük (Lathyrus sativus l.) popülasyonu ile 4 adet mürdümük çeşidinin her birinden 10'ar bitkide gözlem ve ölçüme ait veriler alınmıştır ve bunların ortalama değeri hesaplanmıştır. Alınan gözlemler Uluslararası Bitki Genetik Kaynakları Tanımlama Listesi (IPGR, 2000) ile Tohum ve Tescil Sertifikasyon Müdürlüğü Yem Bitkileri Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Esaslarına Göre (2021) göre tespit edilmiştir. Denemede TGB 001996 (51 numara) genotipinin ve iki lokasyon ortalamasında 85,65 g/bitki ile en yüksek biyolojik verime sahip olduğu görülmektedir. Tohum veriminde, İkizce lokasyonunda 44,77 g/bitki ile TGB 002004 (52 numara) genotipinin diğer tüm genotip ve tescilli çeşitlerden daha fazla tohum verimine sahip olduğu belirlenmiştir. Bin tane ağırlığı bakımından hem İkizce hem de Yenimahalle lokasyonunda en yüksek değerlere sahip olan TGB 050552 (41 numara) ve TGB 051271(62 numara) genotiplerinin sırasıyla 276,53 g ve 269,73 g gibi diğer tüm genotipler ve tescilli çeşitlerden üstün olduğu görülmüştür. Popülasyonlarda gözlemlenen ve ölçümü yapılan karakterlerde geniş bir varyasyonun görüldüğü ve bu varyasyondan ıslah çalışmalarında yararlanılabileceği beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to morphologically, agronomically, and phenologically analyze 54 local and wild grasspea (Lathyrus sativus L.) cuttings and 4 grasspea varieties (Gürbüz-2001, GAP Mavisi, İptaş, and Karadağ) from the Turkish Seed Gene Bank and the National Seed Gene Bank. Each cutting was planted in the experimental field at the Ankara Field Crops Central Research Institute, Yenimahalle location, during the 2021-2022 period, and in the experimental field at the Gölbaşı-İkizce location during the 2022-2023 period. Planting was carried out in 5 blocks according to an augmented trial design with 3 m rows, 75 cm row spacing, and 5 cm plant spacing. Data were collected from 10 plants of each of the 54 grasspea (Lathyrus sativus L.) cuttings and 10 plants of each of the 4 grasspea varieties, and the average of these values was calculated. The observations were determined according to the International List of Plant Genetic Resources (IPGR, 2000) and the Seed and Registration Certification Directorate's Principles for Measuring the Agricultural Values of Forage Crops (2021). In the experiment, genotype TGB 001996 (number 51) was found to have the highest biological yield with an average of 85.65 g/plant in its two locations. In terms of seed yield, genotype TGB 002004 (number 52) in the İkizce location was found to have more seeds than all other genotypes and registered varieties with 44.77 g/plant. In terms of thousand unit weight, the genotypes TGB 050552 (number 41) and TGB 051271 (number 62) had the highest values in both the İkizce and Yenimahalle locations, with 276.53 g and 269.73 g respectively, showing superiority over all other genotypes and registered varieties. A wide variety of characteristics were observed and formed in the populations, and breeding processes can be utilized from this diversity
Benzer Tezler
- Bazı arpa ve yerel arpa çeşitleri ile yabani arpa (Hordeum spontaneum) genotiplerinin Pyrenophora graminea'ya karşı reaksiyonlarının belirlenmesi ve bu genotiplerde Rdg2a dayanıklılık lokusunun moleküler markörler kullanılarak araştırılması
Determination of the reactions of some barley cultivars and landraces and wild barley (Hordeum spontaneum) genotypes to Pyrenophora graminea and investigation of Rdg2a resistance locus in these genotypes using molecular markers
HATİCE SEVDE YÜCELER
- Yerel, Azerbaycan orijinli ve bazı yabani buğday çeşitleri arasındaki genetik ilişkinin moleküler düzeyde belirlenmesi
Determination of genetic relationship in molecular level in local, Azerbaijan originated and some wild wheat genotypes
MERVE NAZLI
- Eskişehir ili Sarıcakaya ve Mihalgazi ilçelerinde bulunan bazı yabani ve yerel zeytin genotiplerinin morfolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of morphological and pomological characteristics of some wild and local olive genotypes in Sarıcakaya and Mihalgazi districts of Eskişehir province
GAZİHAN KURTULUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENAP YILMAZ
- Türkiye'de Pyrenophora teres'in patotiplerinin belirlenmesi ve bazı yerel arpa çeşitleri ile yabani arpa (Hordeum spontaneum) populasyonlarına karşı tepkilerinin değerlendirilmesi
Determination of the pathotypes of Pyrenophora teres in Turkey and assessment of the reactions of some barley landraces and wild barley (Hordeum spontaneum) populations to net blotch
ARZU ÇELİK OĞUZ
- Türkiye'de Rhynchosporium commune'nin patotiplerinin belirlenmesi ve bazı yerel arpa çeşitlerine ve yabani arpa (Hordeum spontaneum) populasyonlarına karşı tepkilerinin değerlendirilmesi
Determination of the pathotypes of rhynchosporium commune in Turkey and assessment of the reactions of some barley landraces and wild barley (Hordeum spontaneum) populations to scald
MOHAMMAD REZA AZAMPARSA