Kendin yap dönüşümünün dijital tasarıma yansıması ve template tasarımında yapay zeka kullanımı
The reflection of the DIY transformation in digital design and the use of artificial intelligence in template design
- Tez No: 1011259
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Kendin Yap (Do-It-Yourself - DIY) kültürünün görsel iletişim tasarımındaki dönüştürücü etkisini, dijital şablon (template) sistemleri ve yapay zekâ (YZ) ile olan kesişimi bağlamında incelemektedir. Çalışma, DIY kültürünün tarihsel ve felsefi köklerinden (punk estetiği, öz-yeterlilik, katılımcı kültür) yola çıkarak, bu kültürün dijital tasarım platformları (Canva, Freepik vb.) aracılığıyla nasıl kitlesel bir pratiğe dönüştüğünü analiz etmektedir. Temel odak noktası, template kullanımının tasarımın demokratikleşmesi, yaratıcılık, özgünlük ve tasarım etiği üzerindeki çift yönlü etkileridir. Araştırma, nitel araştırma yöntemleri (kavramsal analiz, görsel analiz ve örnek olay incelemesi) kullanılarak yürütülmüştür. Tezin pratik kısmını oluşturan“Benim Markam”adlı kurgusal bir markanın template'lerle inşa edilme süreci, bu platformların sunduğu olanaklar ve yarattığı kısıtlamalar hakkında somut bulgular sunmuştur. Elde edilen bulgular, template ekosisteminin tasarımı erişilebilir kılarak güçlü bir demokratikleşme sağladığını, ancak aynı zamanda görsel homojenleşme, özgünlük kaygısı ve tasarım profesyonelinin geleneksel rolünün aşınması gibi etik sorunları da beraberinde getirdiğini ortaya koymaktadır. Yapay zekânın bu sürece entegrasyonuyla birlikte, tasarımcının rolünün temel bir dönüşüm geçirdiği sonucuna varılmıştır. Tasarımcı, teknik bir uygulayıcı olmaktan çıkarak, strateji geliştiren, YZ'yi yöneten, sistem kuran ve küratörlük yapan“hibrit bir profesyonel”konumuna evrilmektedir. Bu sonuçlar ışığında, tasarım eğitiminin, geleneksel becerilerin yanı sıra YZ okuryazarlığı, stratejik düşünce, etik ve disiplinlerarası iş birliği gibi yetkinlikleri de kazandıracak şekilde yeniden yapılandırılması önerilmektedir. Gelecek çalışmalar için ise YZ ve telif hakkı, template'lerin kültürel çeşitliliği ve sektörel istihdam üzerindeki etkileri gibi alanlar tavsiye edilmektedir.
Özet (Çeviri)
Ths thess examnes the transformatve mpact of Do-It-Yourself (DIY) culture on vsual communcaton desgn wthn the context of ts ntersecton wth dgtal template systems and artfcal ntellgence (AI). Drawng on the hstorcal and phlosophcal foundatons of DIY culture—such as punk aesthetcs, self-suffcency, and partcpatory culture—the study analyzes how ths culture has evolved nto a mass practce through dgtal desgn platforms. The man focus of the research s the dual mpact of template use on the democratzaton of desgn, creatvty, orgnalty, and desgn ethcs. The research was conducted usng qualtatve research methods, ncludng conceptual analyss, vsual analyss, and case study. The constructon process of a fctonal brand ttled *“Benm Markam”* through templates, whch consttutes the practcal component of the thess, provdes concrete fndngs regardng the opportuntes offered by these platforms as well as the lmtatons they mpose. The fndngs reveal that the template ecosystem strongly contrbutes to the democratzaton of desgn by makng t more accessble; however, t also brngs ethcal concerns such as vsual homogenzaton, anxety over orgnalty, and the eroson of the tradtonal role of the desgn professonal. Wth the ntegraton of artfcal ntellgence nto ths process, t has been concluded that the role of the desgner s undergong a fundamental transformaton. The desgner s evolvng from a techncal practtoner nto a“hybrd professonal”who develops strategy, drects AI, bulds systems, and performs curatoral functons. In lght of these results, t has been observed that desgn educaton should be restructured so as to equp ndvduals not only wth tradtonal sklls but also wth competences such as AI lteracy, strategc thnkng, ethcs, and nterdscplnary collaboraton.
Benzer Tezler
- Development of BIM learning scenarios for architectural education
Mimari eğitim için BİM öğrenme senaryoları geliştirme
HATİDZA ÇAPKIN
Doktora
İngilizce
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM BİRGÜL ÇOLAKOĞLU
- İstanbul'da kentsel dönüşümün deprem ve yap işlet devret üzerinden incelenmesi
Investigation of urban transformation in İstanbul through earthquake and public-private-partnership
YİĞİT EFE DALYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İnşaat MühendisliğiBahçeşehir ÜniversitesiMühendislik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İREM ŞANAL
- Genelleştirilmiş kısmi metrik uzaylarda sabit nokta teorisi
Fixed point theory in generalized partial metric space
LEYLA DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MatematikSakarya ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHPEYKER ÖZTÜRK
- Molecular and functional investigation of disease-associated cytoskeletal proteins protrudin and MYO1H
Hastalık ilişkili sitoskeletal proteinler protrudin ve MYO1H'nin moleküler ve fonksiyonel araştırılması
ECE SELÇUK ŞAHİN
Doktora
İngilizce
2024
Genetikİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ARZU KARABAY KORKMAZ
- Kent hakkı ve kentsel katılım bağlamında kendin yap pratikler
Do-it-yourself practices in the context of right to the city and uurban participation
GÖKÇE ÖCAL
Doktora
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT