Geri Dön

Pediatrik akut pankreatitlerin retrospektif değerlendirilmesi

A retrospective evaluation of acute pancreatitis in children

PDF İndir

  1. Tez No: 1011279
  2. Yazar: FEYZANUR KONDAK KURAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF TÜRKMEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Pankreatit, Pancreatitis
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Akut pankreatit (AP), çocukluk çağında en sık görülen pankreatik hastalıklardan biri olup, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi ve farkındalığın artması sonucu görülme sıklığında belirgin bir artış gözlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, AP tanısı alan hastaların demografik, klinik, laboratuvar ve radyolojik bulgularını inceleyerek hastalık şiddeti, komplikasyonlar ve klinik sonuçlar ile ilişkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji kliniğinde 2015-2025 yılları arasında AP tanısı alan 147 hasta geriye dönük olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, laboratuvar tetkikleri, görüntüleme yöntemleri, hastalık şiddeti, prognozu, tedavi durumları, hastane yatış süreleri ve yoğun bakım ihtiyacı retrospektif olarak değerlendirildi. (Etik kurul: 2025/3540840) Bulgular: Çalışmada incelenen 147 hastanın 67'si (%45,6) kız, 80'i (%54,4) erkek bireylerden oluşmaktadır. Hastaların medyan başvuru yaşı 12,2 yıl (min-max; 0,11-17,11 yıl) saptanmıştır. AP olgularının son yıllarda belirgin olarak arttığı görülmüş; 2020–2025 yıllarında tanı alan hasta sayısı (n=91, %62) önceki beş yıla göre yaklaşık iki kat artmıştır (%163). Etiyolojik açıdan en sık neden idiyopatik olup (%22,5), bunu biliyer (%18,4) ve metabolik (%15,6) nedenler izlemiştir. Hastaların başvuru sırasında en sık bildirdiği klinik bulgu karın ağrısıdır (%85,7). Başvuru anındaki laboratuvar değerlendirmesinde lipaz düzeylerinin hastaların neredeyse tamamında (%98,6), amilaz düzeyinin ise %52,4 oranında tanısal eşik değerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Hastaların %90,5'ine ultrasonografi (USG), %30,6'sına bilgisayarlı tomografi (BT) ve %27,2'sine manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRCP) uygulanmıştır. Hastaların tamamının (%100) hastaneye yatırıldığı gözlenmiş olup; bunların 125'i (%85) serviste, 22'si (%15) ise yoğun bakımda izlenmiştir. Toplam 49 hastada (%33,3) komplikasyon gelişmiştir. En yaygın komplikasyonlar ARDS (n=17; %11,6), sepsis/SIRS (n=16; %10,9) ve komorbid hastalık alevlenmesi (n=15; %10,2) olarak bulunmuştur. İdiyopatik etiyoloji %6,1 (p=0.0001) ile en düşük komplikasyon oranına sahipken, metabolik nedenler (%60,9, p=0.0036) en yüksek komplikasyon oranına sahiptir. Komplikasyon gelişen hastalarda CRP (p=0,000), prokalsitonin (p=0,000) ve BUN (p=0,007) düzeyleri yüksek; hemoglobin (p=0,000), kalsiyum (p=0,000) ve albümin (p=0,000) düzeyleri ise düşük bulunmuştur. Hastaların 98'i (%66,7) hafif, 17'si (%11,6) orta, 32'si (%21,8) ise ağır şiddette seyretmiştir. Hastaların yatış süresi medyan 6 gün (min:1 max:147) 2 olarak belirlenmiştir. Olgularda intravenöz hidrasyon ortanca süresi 48 saat (min-max; 24-216 saat), TPN uygulanma ortanca süresi 8 gün (min-max; 4-120 gün) ve oral beslenmenin açılma ortanca zamanı ise 24 saat (min-max; 6-216 saat) olarak saptanmıştır. Oral beslenme açılma ortanca zamanı, komplikasyon gösteren hastalarda (36 saat, min-max; 8-168 saat) anlamlı şekilde daha uzun bulunmuştur (p=0,003). Toplam 147 hastanın 63'ünde (%42,9) antibiyotik tedavisi uygulanmıştır. Kullanılan antibiyotikler arasında sefotaksim (n=15; %23,8), piperasilin/tazobaktam (n=12; %19,1) ve teikoplanin (n=10; %14,3) en sık tercih edilenlerdir. Hastaların 119'unda (%80,9) analjezi kullanılmıştır. En sık kullanılan analjezikler parasetamol (n=76; %63,9) ve parasetamol-tramadol kombinasyonu (n=33; %27,7) olmuştur. Hastaların 37'sinde (%25,2) tekrarlayan akut pankreatit (TAP) mevcut olup, bu hastalarda kalsiyum (p=0,006) ve albümin (p=0,002) düzeyleri anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. 21 hastada (%14,3) kronik pankreatit (KP) gelişmiş olup, bu hastalardaki etiyolojik dağılım incelendiğinde en sık metabolik nedenler saptanmış ve 9 vaka (%42,9) ile ilk sırada yer almıştır. KP'li hastaların 15'inde (%71,4) tekrarlayan pankreatit öyküsü mevcut olup, istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,000). 147 hastadan 141'i (%95,9) hayatta kalırken; 6'sı (%4,1) exitus ile sonuçlanmıştır. Sonuç: Son beş yılda pediatrik AP olgularında tanı konma oranlarında belirgin bir artış gözlenmektedir. Etiyolojik açıdan değerlendirildiğinde en sık nedenlerin idiyopatik, biliyer ve metabolik nedenler olduğu tespit edilmiştir. Vakaların yaklaşık üçte birinde komplikasyon gelişmekte olup, bu durum hastalık seyrini önemli ölçüde etkilemektedir. Ancak yakın klinik izlem, etkin tedavi stratejilerinin uygulanması ve özellikli risk gruplarının erken dönemde tanımlanması sayesinde bu komplikasyonların büyük ölçüde önüne geçilebileceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Objectives: Acute pancreatitis (AP) is one of the most common pancreatic diseases in childhood, and its incidence has shown a marked increase in recent years due to advances in diagnostic modalities and increased clinical awareness. The aim of this study is to evaluate the demographic, clinical, laboratory, and radiological findings of patients diagnosed with AP and to assess their associations with disease severity, complications, and clinical outcomes. Methods: In this study, 147 patients diagnosed with acute pancreatitis (AP) at the Pediatric Gastroenterology Clinic of Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine between 2015 and 2025 were retrospectively reviewed. Patients' demographic characteristics, presenting complaints, laboratory findings, imaging modalities, disease severity, prognosis, treatment approaches, length of hospital stay, and need for intensive care were retrospectively evaluated. (Ethics committee approval: 2025/3540840). Results: Of the 147 patients included in the study, 67 (45.6%) were female and 80 (54.4%) were male. The median age at presentation was 12.2 years (min-max; 0.11-17.11 years). A marked increase in the incidence of AP was observed in recent years; the number of patients diagnosed between 2020 and 2025 (n = 91; 62%) increased by approximately twofold (163%) compared with the previous five-year period. Regarding etiology, idiopathic causes were the most common (22.5%), followed by biliary (18.4%) and metabolic causes (15.6%). The most frequently reported presenting symptom was abdominal pain (85.7%). At admission, serum lipase levels were above the diagnostic threshold in nearly all patients (98.6%), whereas serum amylase levels exceeded the diagnostic cutoff in 52.4% of cases. In terms of imaging modalities, ultrasonography (USG) was performed in 90.5% of patients, computed tomography (CT) in 30.6%, and magnetic resonance cholangiopancreatography (MRCP) in 27.2%. All patients (100%) were hospitalized; 125 (85%) were followed in the general ward and 22 (15%) required intensive care unit (ICU) admission. Complications developed in 49 patients (33.3%). The most common complications were acute respiratory distress syndrome (ARDS) (n = 17; 11.6%), sepsis/systemic inflammatory response syndrome (SIRS) (n = 16; 10.9%), and exacerbation of comorbid diseases (n = 15; 10.2%). Idiopathic etiology was associated with the lowest complication rate (6.1%; p = 0.0001), whereas metabolic causes showed the highest 4 complication rate (60.9%; p = 0.0036). Patients who developed complications had higher levels of C-reactive protein (CRP) (p = 0.000), procalcitonin (p = 0.000), and blood urea nitrogen (BUN) (p = 0.007), while hemoglobin (p = 0.000), calcium (p = 0.000), and albumin (p = 0.000) levels were significantly lower. According to disease severity, 98 patients (66.7%) had mild, 17 (11.6%) had moderately severe, and 32 (21.8%) had severe AP. The median length of hospital stay was 6 days (min-max; 1-147 days). The median duration of intravenous hydration was 48 hours (min-max; 24-216 hours), the median duration of total parenteral nutrition (TPN) was 8 days (min-max; 4-120 days), and the median time to initiation of oral feeding was 24 hours (min-max; 6-216 hours). The median time to initiation of oral feeding was significantly longer in patients who developed complications (36 hours, range: 8–168) compared with those without complications (p = 0.003). Antibiotic therapy was administered to 63 patients (42.9%). The most commonly used antibiotics were cefotaxime (n = 15; 23.8%), piperacillin/tazobactam (n = 12; 19.1%), and teicoplanin (n = 10; 14.3%). Analgesic therapy was used in 119 patients (80.9%), with paracetamol (n = 76; 63.9%) and paracetamol–tramadol combination (n = 33; 27.7%) being the most frequently prescribed. Recurrent acute pancreatitis (RAP) was identified in 37 patients (25.2%), in whom calcium (p = 0.006) and albumin (p = 0.002) levels were significantly lower. Chronic pancreatitis (CP) developed in 21 patients (14.3%); analysis of etiology in this group revealed metabolic causes as the most frequent, accounting for 9 cases (42.9%). A history of recurrent pancreatitis was present in 15 patients with CP (71.4%), which was statistically significant (p = 0.000). Of the 147 patients, 141 (95.9%) survived, while 6 patients (4.1%) died. Conclusion: A marked increase in the rate of diagnosis of pediatric acute pancreatitis has been observed over the last five years. From an etiological perspective, the most common causes were identified as idiopathic, biliary, and metabolic factors. Complications develop in approximately one-third of cases, significantly influencing the disease course. However, it is believed that a substantial proportion of these complications can be prevented through close clinical monitoring, implementation of effective treatment strategies, and early identification of high-risk patient groups.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    803435

    Çocuklarda akut pankreatit: 133 hastanın geriye dönük incelenmesi

    Acute pancreatitis in children: A retrospective analysis of 133 patients

    GAMZENUR YALÇINKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖNÜL ÇALTEPE

  2. Tez No

    908934

    Akut ve kronik pankreatit tanılı çocukların retrospektif olarak değerlendirilmesi

    The retrospective evaluation of children diagnosed with acute and chronic pancreatitis

    GÜLÇİN BİLİCEN YARENCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYDAN KANSU TANCA

  3. Tez No

    267945

    Pediatrik akut batın olgularında radyolojik değerlendirme

    The radiologic evaluation of the pediatric acute abdomen

    ŞEMSİ GÜLİZ YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Radyoloji ve Nükleer TıpCelal Bayar Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MİNE ÖZKOL

  4. Tez No

    282229

    Pediatrik akut Myeloid Lösemi tedavisinde kullanılan Metilprednizolon'un DNA metilasyonu üzerine etkisi

    Effects of Methylprednisolone on DNA Methylation used for pediatric acute Myeloid leukemia patients

    IŞIL YÜKSELEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Tıbbi BiyolojiAnkara Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ASUMAN SUNGUROĞLU

  5. Tez No

    661712

    Pediatrik akut lenfoblastik lösemi hastalarında fungal enfeksiyon tedavilerinin retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of antifungal therapies in pediatric acute lymphoblastic leukemia patients

    METİN YİĞİT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSNİYE NEŞE YARALI

Geri Dön