Geri Dön

Vitex agnus-castus L. özütlerinin ve yeşil sentez yoluyla eldeedilen gümüş nanoparçacıklarının antikolinesterazaktivitelerinin değerlendirilmesi

Evaluation of the anticholinesterase activities of Vitex agnus-castus L. extracts and silver nanoparticles obtained by green synthesis

  1. Tez No: 1011288
  2. Yazar: AYBERK YEŞİLADA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİL AKSU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Biyokimya, Kimya, Biyoloji, Biochemistry, Chemistry, Biology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Alzheimer hastalığı (AH) günümüzde demansın başlıca etkeni olarak bilinen ve tedavisi tam olarak bulunamamış nörodejeneratif bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütüne göre 2050 yılına gelindiğinde dünya genelinde yaklaşık 106,8 milyon insana AH tanısı konacağı öngörülmektedir. Alzheimer hastalığı patogenezinde, asetilkolinesteraz (AChE) enziminin inhibisyonu kolinerjik hipotez çerçevesinde en sık başvurulan tedavi stratejilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Mevcut tedavilerin yetersiz kalması ve kullanılan ilaçların yan etkilerinin yüksek olması AH tedavisi ve patolojisini anlamak için önem arz etmektedir. İleriye yönelik çalışmalarda bitkisel kaynaklı kimyasalların ve bu kimyasallarla sentezlenen nanoparçacıkların kullanımı mevcut tedavilerin iyileştirilmesi ve daha etkili alternatiflerin sunulabilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu tez çalışması kapsamında dünyada oldukça geniş bir yayılım gösteren Vitex agnus-castus bitkisinin yapraklarından elde edilen ekstraktlardaki toplam fenolik madde içeriği Folin Ciocalteu metodu, toplam flavonoid madde içeriği ise AlCl3 metodu ile belirlenmiştir. Ekstraktların kullanımı ile biyolojik sentez yöntemiyle gümüş nanoparçacıkların (AgNP) sentezlenmesi üzerine ışığın, pH'ın, ekstrakt konsantrasyonunun ve AgNO3 konsantrasyonunun etkileri değerlendirilmiştir. Seçilen AgNP'lerin bir kısmı doğrudan kullanılırken,bir kısmı ise 2°C/dk ve 10°C/dk ısıtma hızlarında kalsine edilmiştir. Oluşan AgNP'lerin üzerinde kaplama sağlayan fitokimyasalların etkileri tartışılmıştır. Karakterizasyon için dinamik ışık saçılımı (DLS), zeta potansiyel, UV-Visible spektrometrisi, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR), termogravimetrik analiz (TGA) ve geçirimli elektron mikroskopisi (TEM) analizleri kullanılmıştır. Bitki ekstraktları ve ekstraktlardan sentezlenen AgNP'ler AChE enzimi üzerinde çalışılarak inhibisyon etkileri gösterilmiştir. Buna ek olarak Vitex agnus-castus kökenli seçilmiş fitokimyasalların AChE ile etkileşim potansiyelini moleküler düzeyde değerlendirmek amacıyla rekombinant insan asetilkolinesterazın kristal yapısı olan 4EY7 yapısı kullanılarak moleküler docking analizi gerçekleştirilmiştir. Docking sonuçları, rosmarinik asit, luteolin ve klorojenik asit gibi bileşiklerin AChE'nin aktif bölgesine stabil bağlanma gösterdiğini ve burada hidrojen bağı etkileşimleri aracılığıyla tutunduğunu göstermiştir. Rosmarinik asidin Arg287 ve Glu199 ile, luteolinin Arg287 ile ve klorojenik asidin His438 ile kurduğu hidrojen bağları, ekstrakt profilinde yer alan fenolik bileşenlerin AChE inhibisyonuna katkı sağlayabileceğine yönelik mekanistik bir çerçeve sunmuştur. ii Bu bulgular, Vitex agnus-castus yaprak ekstraktları kullanılarak gerçekleştirilen AgNP sentezinde ışık koşulu, pH, AgNO3 ve ekstrakt konsantrasyonu gibi parametrelerin UV-Vis spektroskopisi aracılığıyla sistematik biçimde izlenmesine olanak tanımış ve pratik bir optimizasyon haritasının geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Ekstraktların UHPLC-MS/MS profilleri ile sentez davranışları ve AChE inhibisyon sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi kimyasal bileşen fonksiyon ilişkisine dayalı bir bakış açısı sunmuştur. TGA, zeta potansiyeli, FTIR ve TEM analizlerin kombinasyonu ile incelenen AgNP'lerin ısıl, kolloidal ve yüzey özellikleri birlikte değerlendirilmiş, docking analizi ile de deneysel inhibisyon verileri olası moleküler etkileşimler üzerinden desteklenerek sonraki biyolojik uygulamalar için hangi optimizasyon koşullarının daha uygun olabileceğine yönelik ölçülebilir göstergeler sağlanmıştır.

Özet (Çeviri)

Alzheimer's disease (AD) is a neurodegenerative disorder known today as the primary cause of dementia, for which no complete cure has been found. According to the World Health Organisation (WHO), it is predicted that approximately 106.8 million people worldwide will be diagnosed with AD by 2050. In the pathogenesis of Alzheimer's disease, inhibition of the acetylcholinesterase (AChE) enzyme is considered one of the most frequently used treatment strategies within the cholinergic hypothesis. The inadequacy of current treatments and the high incidence of side effects associated with the drugs used make understanding the treatment and pathology of AD crucial. In future studies, the use of plant-derived chemicals and nanoparticles synthesised from these chemicals is crucial for improving existing treatments and offering more effective alternatives. In this thesis, the total phenolic content in extracts obtained from the leaves of Vitex agnus-castus, a plant with a widespread distribution worldwide, was determined using the Folin-Ciocalteu method, whilst the total flavonoid content was determined using the AlCl₃ method. The effects of light, pH, extract concentration, and AgNO₃ concentration on the synthesis of silver nanoparticles (AgNPs) via a biological synthesis method using the extracts were evaluated. Some of the selected AgNPs were used directly, while others were calcined at heating rates of 2°C/min and 10°C/min. The effects of phytochemicals providing a coating on the resulting AgNPs were discussed. Dynamic light scattering (DLS), zeta potential, UV-Visible spectrophotometry, Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR), thermogravimetric analysis (TGA) and transmission electron microscopy (TEM) analyses were used for characterization. The plant extracts and the AgNPs synthesized from these extracts have been studied for their inhibitory effects on the AChE enzyme. In addition, molecular docking analysis was performed using the 4EY7 crystal structure of recombinant human acetylcholinesterase to evaluate the interaction potential of selected phytochemicals derived from Vitex agnus-castus with AChE at the molecular level. Docking results have shown that compounds such as rosmarinic acid, luteolin, and chlorogenic acid exhibit stable binding to the active site of AChE, where they are held via hydrogen bond interactions. The hydrogen bonds formed by rosmarinic acid with iv Arg287 and Glu199, luteolin with Arg287, and chlorogenic acid with His438 provided a mechanistic framework suggesting that the phenolic compounds in the extract profile may contribute to AChE inhibition. These findings have enabled the systematic monitoring of parameters such as light condition, pH, AgNO₃, and extract concentration in AgNP synthesis using Vitex agnuscastus leaf extracts via UV-Vis spectrocopy, and contributed to the development of a practical optimization map. The combined evaluation of the synthesis behaviour and AChE inhibition results of the extracts using UHPLC-MS/MS profiles provided a perspective based on the chemical component-function relationship. The thermal, colloidal, and surface properties of AgNPs were evaluated using a combination of TGA, zeta potential, FTIR, and TEM analyses. Furthermore, docking analysis supported experimental inhibition data through, suggesting potential molecular interactions and providing measurable indicators for determining the most suitable optimisation conditions for future biological applications.for subsequent biological applications.

Benzer Tezler

  1. Vitex agnus-castus L. uçucu yağının kimyasal bileşimi ve antimikrobiyal aktivitesinin araştırılması

    Investigation on the volatile oil of vitex agnus-castus L. and its antimicrobial activity

    ASLI CAN AĞCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Eczacılık ve FarmakolojiAnkara Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENGİN ŞARER

  2. Vitex agnus-castus L. bitkisinden elde edilen yağ asitleri

    Fatty acids obtained from Vitex agnus-castus L. plant

    ZAFER BARDAKCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    KimyaDumlupınar Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YUNUS ERDOĞAN

  3. Vitex agnus castus L. preparati ile retrospektif bir çalişma

    A retrospective study eith a Vitex agnus castus preparation

    GUFRAN ÖZKÖK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Eczacılık ve FarmakolojiGazi Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EKREM SEZİK

  4. Vitex Agnus-Castus l. (Hayıt) meyve ve yapraklarında HPLC-DAD yöntemi ile fenolik bileşiklerin tayini ve antioksidan potansiyelinin değerlendirilmesi

    Determination of phenolic compounds and antioxidant potential of the leaves and fruits of Vitex Agnus-Castus l. (Chaste tree)

    CEREN KIMNA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eczacılık ve FarmakolojiEge Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUĞÇE FAFAL

  5. Vitex agnus-castus L. bitkisinde bulunan agnusit bileşiğinin plazmada sıvı kromatografik analizi ve biyoyararlanımının incelenmesi

    Liquid chromatographic analysis and examination of bioavailability of agnuside compound found in Vitex agnus-castus L. plant in plasma

    DERYA EGELİ

    Eczacılıkta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eczacılık ve FarmakolojiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞERİFE EVRİM TEKKELİ