Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı tip 2 diyabetes mellitus tanılıhastaların tedavi ve takiplerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the treatment and follow-up of patients with type 2 diabetes mellitus in a primary care center
- Tez No: 1011332
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SARGIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tip 2 diyabetes mellitus, insülin direnci ve relatif insülin sekresyon bozukluğu ile karakterize, kronik ve progresif seyirli bir metabolik hastalıktır. Günümüzde hem dünyada hem de ülkemizde giderek artan prevalansı ile önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Diyabetin etkin yönetimi; glisemik kontrolün sağlanması, eşlik eden risk faktörlerinin düzenlenmesi ve komplikasyonların önlenmesi açısından düzenli ve yapılandırılmış izlem gerektirmektedir. Bu süreçte birinci basamak sağlık hizmetlerinin rolü giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışma, bir aile sağlığı merkezine kayıtlı tip 2 diyabet tanılı bireylerin demografik özellikleri, klinik ve laboratuvar bulguları ile birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanım biçimlerini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Kesitsel ve gözlemsel tipte olan araştırma, 01.09.2023–30.12.2023 tarihleri arasında bir aile sağlığı merkezinde yürütülmüş olup, çalışmaya 18–85 yaş aralığında 199 diyabet hastası dahil edilmiştir. Veriler, hastaların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri ve laboratuvar parametreleri e-nabız kayıtları üzerinden elde edilerek istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Retrospektif,kesitsel olarak yürütülen bu çalışmada hastaların büyük çoğunluğunun kadın olduğu ve yaş ortalamasının orta-ileri yaş grubunda yoğunlaştığı saptanmıştır. Diyabet prevalansının yaş ile birlikte belirgin şekilde arttığı görülmüş, özellikle 50 yaş sonrasında artışın hızlandığı belirlenmiştir. Ayrıca diyabet süresi uzadıkça kullanılan antidiyabetik ilaç sayısının arttığı ve bu durumun hastalığın progresif doğası ile uyumlu olduğu değerlendirilmiştir. Hastaların sağlık hizmetlerini kullanım biçimleri incelendiğinde, diyabet tanısı ve tedavi başlangıcının büyük oranda ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında gerçekleştiği, birinci basamağın ise daha çok izlem sürecinde rol aldığı görülmüştür. Bununla birlikte, diyabet takibi amacıyla başvuran hastalarda glisemik kontrolün daha iyi olduğu ve HbA1c hedeflerine ulaşma oranının daha yüksek olduğu saptanmıştır.Ayrıca obezite ile glisemik kontrol arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş; yüksek vücut kitle indeksine sahip bireylerde HbA1c düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Bunun yanında, retinopati taramasına katılım oranlarının genel olarak düşük olduğu, ancak düzenli takip edilen hastalarda bu oranın daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, diyabet yönetiminde yalnızca glisemik kontrolün değil, komplikasyon taramalarının da düzenli ve sistematik biçimde yürütülmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, tip 2 diyabetli hastalarda birinci basamakta düzenli ve yapılandırılmış izlem, glisemik kontrolün iyileştirilmesi ve komplikasyonların erken tespiti açısından önemli katkı sağlamaktadır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin diyabet yönetimindeki rolünün güçlendirilmesi, hastaların düzenli takibe yönlendirilmesi ve bütüncül izlem yaklaşımının benimsenmesi, diyabete bağlı morbidite ve mortalitenin azaltılmasına katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Type 2 diabetes mellitus is a chronic and progressive metabolic disorder characterized by insulin resistance and relative insulin secretion deficiency. It represents a significant public health problem worldwide and in our country due to its increasing prevalence. Effective diabetes management requires regular and structured follow-up to ensure glycemic control, manage associated risk factors, and prevent complications. In this context, primary healthcare services play an increasingly important role. This study was designed to evaluate the demographic characteristics, clinical and laboratory findings, and patterns of primary healthcare utilization among patients with type 2 diabetes registered in a family health center. This cross-sectional observational study was conducted between September 1, 2023 and December 30, 2023 at a Family Health Center in Istanbul, and included 199 patients aged 18–85 years. Data were obtained from demographic records, anthropometric measurements, and laboratory parameters and analyzed statistically. The majority of the patients were female, and the mean age indicated a predominance of middle-aged and older individuals. The prevalence of diabetes increased significantly with age, particularly after the age of 50. It was also observed that the number of antidiabetic medications increased with longer disease duration, consistent with the progressive nature of the disease. Evaluation of healthcare utilization revealed that diagnosis and initiation of treatment were predominantly carried out in secondary and tertiary care settings, whereas primary care played a greater role in follow-up. Patients who regularly attended primary care for diabetes follow-up demonstrated better glycemic control and higher rates of achieving target HbA1c levels. Additionally, a significant association was found between obesity and poor glycemic control. In conclusion, regular and structured follow-up in primary care is essential for improving glycemic control and early detection of complications in patients with type 2 diabetes. Strengthening the role of primary healthcare and adopting a comprehensive and continuous care approach may contribute to reducing the burden of the disease.
Benzer Tezler
- Bir eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı 40 yaş ve üzerindeki tip 2 diyabetes mellitus hastalarının mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyon sıklığı
Prevalence of microvascular and macrovascular complications in type 2 diabetes mellitus patients aged 40 years and older registered at a educational family health center
ÜMİT ŞAMLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ SUR ÜNAL
- Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında diyabetik ayak bilgisinin ve özetkililiğinin araştırılması
Research of diabetic foot knowledge and self-effi̇cacy of TYPE 2 diabetes mellitus patients
ASLI KIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN ŞENGÜL
- Bir eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı Tip-2 diyabet tanılı bireylerin hastalığın yönetimi konusundaki yeterlilikleri ile HbA1c düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the competencies of Type 2 DM patients registered at an training family health center in managing their disease and their HbA1c levels
ROJBİN ALPAYCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
- Tip2 diyabetli hastalarda hastalık öz yönetimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of disease self-management in patients with type2 diabetes
SÜMEYRA KURTARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Bir eğitim aile hekimliği birimine kayıtlı tip 2 diyabet tanılı bireylerde dislipidemi ve antihiperlipidemik ilaç kullanım durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of dyslipidemia and antihyperlipidemic drug use in individuals diagnosed with type 2 diabetes registered in a training family medicine unit
EMRULLAH ALTUNKAYNAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. EMİNE NEŞE YENİÇERİ