Elektrikli araç bataryalarında sürdürülebilirlik risk faktörleri
Sustanability risk factors in electric vehicle batteries
- Tez No: 1011461
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAN ÇETİN DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte, bu araçlarda kullanılan bataryaların döngüsel ekonomi kapsamında değerlendirilmesi sürdürülebilirlik açısından önemli bir konu haline gelmiştir. Elektrikli araç bataryaları, kullanım ömürlerinin sonunda geri dönüşüm, yeniden kullanım ve yeniden üretim gibi döngüsel ekonomi uygulamaları ile değerlendirilebilmektedir fakat bu süreçler çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu yüksek lisans tezi, elektrikli araç bataryalarına ilişkin sürdürülebilirlik risklerini çok boyutlu bir yaklaşımla ele almakta ve bu riskleri ağırlıklandırmaktadır. Bu çalışmada sürdürülebilirlik riskleri çevresel, sosyal, ekonomik, teknik olmak üzere dört ana kriter altında sınıflandırılmış ve toplam yirmi alt risk faktörü tanımlanmıştır. Ana kriterlerin ağırlıkları SWARA yöntemi kullanılarak belirlenmiş, alt risk faktörlerinin ağırlıkları ise FUCOM yöntemi ile hesaplanmıştır. Elde edilen ana ve alt kriter ağırlıkları birleştirilerek risklerin sıralaması oluşturulmuştur. Uygulama sonuçları, çevresel risklerden tehlikeli madde sızıntısı ve çevresel kirlilik riski en yüksek öneceliğe sahip risk olarak belirlenmiştir. Teknik boyutta güvenlik ve termal kaçak riski öne çıkarken, sosyal boyutta iş sağlığı ve güvenliği ile tedarik zinciri boyunca etik ihlaller ve çocuk işçiliği riski önem derecesi en yüksek riskler arasında yer almıştır. Ekonomik riskler arasında ise hammadde fiyat oynaklığı ve geri kazanım süreçlerinin ekonomik fizibilitesi önemli riskler arasındadır. Elde edilen bulgular, elektrikli araç bataryalarına ilişkin sürdürülebilirlik risklerinin çok boyutlu ve birbirleriyle ilişkili bir yapı içerisinde olduğunu ve birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu yüksek lisans tezi, sürdürülebilir batarya yönetimi ve döngüsel ekonomi uygulamalarına yönelik karar süreçlerinde yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
With the increasing popularity of electric vehicles, evaluating the batteries used in these vehicles within the framework of the circular economy has become an important issue for sustainability. Electric vehicle batteries can be evaluated through circular economy practices such as recycling, reuse, and remanufacturing at the end of their lifespan, but these processes also carry various risks. This master's thesis addresses and weights sustainability risks related to electric vehicle batteries using a multidimensional approach. In this study, sustainability risks are classified under four main criteria: environmental, social, economic, and technical, and a total of twenty sub-risk factors are identified. The weights of the main criteria were determined using the SWARA method, while the weights of the sub-risk factors were calculated using the FUCOM method. The main and sub-criterion weights obtained were combined to create a ranking of risks. The application results showed that among environmental risks, hazardous material leakage and environmental pollution risk had the highest priority. In the technical dimension, safety and thermal leakage risks stood out, while in the social dimension, occupational health and safety, ethical violations along the supply chain, and child labor risk were among the risks with the highest degree of importance. Economic risks include raw material price volatility and the economic feasibility of recycling processes. The findings indicate that sustainability risks related to electric vehicle batteries are multifaceted and interrelated, and should be evaluated together. This master's thesis serves as a guide in decision-making processes regarding sustainable battery management and circular economy practices.
Benzer Tezler
- Hibrit araçlarda meydana gelen yangınlar ve etkili söndürme sistemlerinin incelenmesi
An investigation into fires in hybrid vehicles and the assessment of effective fire suppression systems
CEMİL ÖZKALAY
Doktora
Türkçe
2025
Mühendislik BilimleriSakarya ÜniversitesiYangın ve Yangın Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SERHAD SOYHAN
- Lityum iyon pillerin geri dönüşümünün incelenmesi
Investigation of lithium ion battery recycling
FİGEN ALGÜL
Doktora
Türkçe
2026
Metalurji MühendisliğiSakarya ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ALP
- Elektrikli araç bataryalarının ısıl modellenmesi ve simülasyonu
Thermal modeling and simulation of electric vehicle batteries
MEHMET FATİH YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Makine Mühendisliğiİnönü ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARKAN KOCA
- Elektrikli araç bataryalarında dijital ürün pasaportu uygulaması ve örnek tasarımı
Implementation and sample design of a digital product passport for electric vehicle batteries
MİKAİL KURNAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çevre MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KOCA AKKAYA
- Elektrikli araç şarj istasyonlarının alçak gerilim dağıtım şebekesine bağlantısı ve etkilerinin incelenmesi
Examination of the connection and impacts of electric vehicle charging station on the low voltage distribution network
EZGİ SOLAK ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BAĞRIYANIK