Cevizlerin kemometrik yaklaşımlarla karakterizasyonu ve kabuklarının gıda sanayinde değerlendirilmesi
Characterization of walnuts with chemometric aprroaches and evaluation of walnut shell in food industry
- Tez No: 1011515
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PERİHAN YOLCI ÖMEROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ceviz, Walnut
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ceviz (Juglans regia L.), yüksek besin değeri, zengin biyokimyasal bileşimi ve geniş yetiştiricilik alanı ile hem insan sağlığı hem de tarımsal ekonomi açısından önemli bir sert kabuklu meyvedir. Bu tez çalışmasının amacı, Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde yetiştirilen yerli ve yabancı ceviz (Juglans regia L.) kültivarlarının ayırt edilme potansiyelini kemometrik yaklaşımlar kullanarak belirlemek ve ceviz kabuklarından yenilikçi ve çevre dostu teknolojiler aracılığıyla yüksek katma değerli biyoaktif bileşenlerin geri kazanımını araştırmaktır. Bu kapsamda; Bolu, Bursa, Çanakkale, Düzce, Edirne, Erzincan, Kahramanmaraş, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin ve Tekirdağ illerinden hasat edilen Chandler, Çağlayancerit, Cerit Aşılı, Maraş 18, Darende, Fernor, Franquette, Howard, Kaman ve Şebin kültivarları ile Çin ve Şili kökenli Chandler örnekleri çalışma materyali olarak değerlendirilmiştir. Ceviz içleri; pomolojik, fizikokimyasal, duyusal ve ileri enstrümantal analizler (yağ asidi, amino asit, tokoferol, bireysel fenolik bileşikler ve elementel profil) aracılığıyla kapsamlı biçimde karakterize edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, ceviz kabuklarında bulunan fonksiyonel bileşenlerin geri kazanımında, geleneksel yöntemlere alternatif olarak geliştirilen çevre dostu ve yenilikçi ekstraksiyon tekniklerinin verimlilik üzerindeki etkileri incelenmiştir. Tez kapsamında elde edilen çok değişkenli veri setleri; Temel Bileşen Analizi (PCA), Hiyerarşik Kümeleme Analizi (HCA) ve ilgili diğer kemometrik yöntemler kullanılarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ceviz içleri ve kabuklarının fonksiyonel gıda, biyomalzeme ve sürdürülebilir tarım uygulamaları açısından yüksek potansiyel taşıdığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Walnut (Juglans regia L.) is an important tree nut with high nutritional value, rich biochemical composition, and a wide cultivation area, contributing significantly to both human health and the agricultural economy. The aim of this thesis is to determine the discrimination potential of local and foreign walnut (Juglans regia L.) cultivars grown in different geographical regions of Türkiye using chemometric approaches, and to investigate the recovery of high value-added bioactive compounds from walnut shells through innovative and environmentally friendly technologies. Within this scope, walnut cultivars including Chandler, Çağlayancerit, Cerit Aşılı, Maraş 18, Darende, Fernor, Franquette, Howard, Kaman, and Şebin harvested from the provinces of Bolu, Bursa, Çanakkale, Düzce, Edirne, Erzincan, Kahramanmaraş, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, and Tekirdağ, as well as Chandler samples originating from China and Chile, were evaluated as the study material. Walnut kernels were comprehensively characterized through pomological, physicochemical, sensory, and advanced instrumental analyses, including fatty acid, amino acid, tocopherol, individual phenolic compound, and elemental profiles. In the second phase of the study, the effects of environmentally friendly and innovative extraction techniques, developed as alternatives to conventional methods, on the recovery efficiency of functional compounds from walnut shells were investigated. The multivariate data sets obtained within the scope of the thesis were evaluated using a holistic approach through Principal Component Analysis (PCA), Hierarchical Cluster Analysis (HCA), and other related chemometric methods. The results demonstrate that both walnut kernels and shells possess high potential for applications in functional foods, biomaterials, and sustainable agricultural practices.
Benzer Tezler
- Farklı yöre çeşitlerden derlenen cevizlerin teknolojik özelliklerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HÜLYA AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Gıda MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiGıda Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET ŞAHİN
- Orta Toroslardaki cevizlerin (J.regia l.) seleksiyon yolu ile ıslahı
Selection breeding qf walnuts (J.Regia l.) in the middle Taurus mountains
NECLA KUMRAL
- Afyonkarahisar ilinde tüketilen cevizlerin aflatoksin içeriği açısından incelenmesi
The determination of aflatoksin content on walnuts in Afyonkarahisar province
ELİF TANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Gıda MühendisliğiAfyon Kocatepe ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH ÇAĞLAR
- Van Gölü havzasında farklı yörelerde yetiştirilen cevizlerin yağ içeriği, yağ asidi bileşimi, toloferol ve mineral madde içerikleri
Determination of fat concet, fatty acid composition tokopherol and mineral contents of walnuts grown in Van and it's province
PERİHAN BATUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Gıda MühendisliğiYüzüncü Yıl ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İSA CAVİDOĞLU
- Siirt yöresinde doğal olarak yetişen cevizlerin (Juglans regia L.) seleksiyonu
Selection of walnuts (Juglans regia L.) grown naturally in the district of Siirt
ZAHİR DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET KAZANKAYA