Göçmenler için sosyokültürel uyumluluk modeli: Kültürel zeka, bilişsel esneklik, çözüm odaklı düşünme
A sociocultural adaptation model for immigrants: Cultural intelligence, cognitive flexibility, solution-focused thinking
- Tez No: 1011534
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERHAN TUNÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Sosyoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Sociology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kültürel zeka, bilişsel esneklik ve çözüm odaklı düşünmenin göçmen bireylerin sosyokültürel uyum düzeyleri üzerindeki yordayıcı rolünü incelemektir. Araştırma, ilişkisel model çerçevesinde yürütülmüş olup çalışma grubunu Türkiye'den Almanya'ya göç etmiş 547 yetişkin birey oluşturmaktadır. Veriler; Demografik Bilgi Formu, Kültürel Zeka Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Çözüm Odaklılık Envanteri ve Sosyokültürel Uyum Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Ölçme araçlarının yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiş, değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiş, yordayıcı etkiler ise yapısal eşitlik modellemesi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca demografik değişkenlere göre farklılık analizleri yapılmıştır. Araştırma bulguları, kültürel zeka, bilişsel esneklik ve çözüm odaklı düşünmenin sosyokültürel uyumu anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Kültürel zeka en güçlü yordayıcı değişken olarak öne çıkmıştır. Ayrıca çözüm odaklı düşünmenin, bilişsel esneklik ile sosyokültürel uyum arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Demografik analizlerde Almanya'da kalma süresi, Almanca dil düzeyi, sosyoekonomik düzey, eğitim düzeyi ve vatandaşlık durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Özellikle Almanya'da daha uzun süre yaşayan bireylerin tüm ölçek puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, göçmen bireylerin uyum süreçlerinin yalnızca çevresel koşullarla değil, psikolojik kaynaklarla da yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, göçmenlere yönelik psikolojik danışma, rehberlik ve psikososyal destek hizmetlerine kuramsal ve uygulamaya dönük katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the predictive roles of cultural intelligence, cognitive flexibility, and solution-focused thinking on the sociocultural adaptation levels of immigrant individuals. The study was conducted within the framework of a correlational research model, and the study group consisted of 547 adults who migrated from Türkiye to Germany. Data were collected through the Demographic Information Form, the Cultural Intelligence Scale, the Cognitive Flexibility Scale, the Solution-Focused Inventory, and the Sociocultural Adaptation Scale. The construct validity of the measurement tools was tested through confirmatory factor analysis, relationships among variables were examined by correlation analysis, and predictive effects were evaluated through structural equation modeling. In addition, difference analyses were conducted according to demographic variables. The findings revealed that cultural intelligence, cognitive flexibility, and solution-focused thinking significantly predicted sociocultural adaptation. Cultural intelligence emerged as the strongest predictor. Furthermore, solution-focused thinking was found to play a mediating role in the relationship between cognitive flexibility and sociocultural adaptation. Demographic analyses indicated significant differences according to length of residence in Germany, German language proficiency, socioeconomic status, educational level, and citizenship status. In particular, individuals who had lived in Germany for a longer period demonstrated higher scores on all scales. In conclusion, the study shows that immigrant adaptation processes are closely related not only to environmental conditions but also to psychological resources. The findings provide theoretical and practical contributions to psychological counseling, guidance, and psychosocial support services for immigrants.
Benzer Tezler
- Çokkültürcü sosyal hizmet perspektifinden göçmenlerin kültürel uyum süreci: Trabzon ili örneği
Cultural adaptation process of immigrants from the perspective of multiculturalist social work: The example of Trabzon province
LEYLA TAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetGümüşhane ÜniversitesiSosyal Hizmet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜGE YILMAZ
- Türkiye'de Suriyeli sığınmacı çocukların sosyo-kültürel uyum düzeylerinin tespiti ve geliştirilmesine yönelik sosyal politikalar önerileri Kırşehir örneği
Social policy suggestions for determining and developing the levels of socio-cultural adaptati̇on of Syrian refugee children in Turkey; Kırşehir example
HATİCE DURGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM BİÇEN
- The psychosocial, political, economic, sociocultural and educational impacts of migration on Syrian migrants and host communities
Göçün Suriyeli göçmenler ve ev sahibi topluluklar üzerindeki psikososyal, siyasi, ekonomik, toplumsal ve eğitimsel etkileri
BÜŞRA KIRLANGIÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Uluslararası İlişkilerHasan Kalyoncu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHUN CEM KARSAVURAN
- Türkiye'deki iki dilli yabancı öğrencilerin sosyokültürel uyumlarının incelenmesi
Examining the sociocultural adaptation of bilingual foreign students in Türkiye
HATİCE ORUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK POLATCAN
- Geçici koruma statüsünde bulunan yaşlı Suriyelilerin sorunlarının ve gereksinimlerinin değerlendirilmesi: Gaziantep il örneği
Assessment of problems and needs of elderly Syrian immigrants who are under temporary protection: The sample of Gaziantep
EMRAH APAK
Doktora
Türkçe
2021
Sosyal Hizmetİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TANER ARTAN