Barınma yönüyle deprem sürecinde kriz yönetimi:6 Şubat Depremlerinde Hatay örneğinin incelenmesi
Crisis management during earthquakes from a shelter perspective: An examination of the Hatay case study in The February 6th Earthquakes
- Tez No: 1011573
- Danışmanlar: PROF. DR. ASUMAN ALTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Afetler, Kriz yönetimi, Disasters, Crisis management
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Afet Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremleri sonrasında Hatay'da ortaya çıkan barınma krizinin yönetimini, nitel araştırma yöntemiyle incelemektedir. Araştırmanın amacı, afet sonrası barınma süreçlerinin farklı toplumsal gruplar tarafından nasıl deneyimlendiğini, karşılaşılan sorunları ve kriz yönetimindeki yapısal/yönetsel aksaklıkları ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, farklı barınma ve afet deneyimlerine sahip beş ayrı grubu temsilen; sahada görev almış personel, başka bir şehre göç etmiş afetzedeler, konteynerde yaşayan afetzedeler, konteynerde yaşamış ve sonrasında evine geçmiş afetzedeler ile çadırda yaşamış ve evine geçmiş afetzedelerden oluşan toplam 50 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA programı kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuş; kodlar, kategoriler ve temalar aracılığıyla barınma sürecinin çok boyutlu dinamikleri ortaya çıkarılmıştır. Araştırma bulguları, afet sonrası barınma sürecinin tüm katılımcı grupları için merkezi bir sorun alanı olduğunu ve göç, çadır, konteyner ve kalıcı konut deneyimlerinin hem fiziksel hem psikolojik hem de sosyo-ekonomik boyutlarıyla iç içe geçtiğini göstermektedir. Başka şehre göç eden katılımcılarda konutların kullanılamaz hale gelmesi, temel hizmetlere erişim sorunları, çocukların iyilik haline ilişkin kaygılar ve güvensizlik algısı göçün temel nedenleri olarak öne çıkarken; göç edilen şehirlerde barınma, kira, sosyal destek ve uyum sorunları yaygın biçimde deneyimlenmiştir. Çadırda yaşayıp evine geçen katılımcıların deneyimleri, çadır yaşamının mahremiyet, hijyen, sağlık ve sosyal etkileşim açısından ciddi zorluklar yarattığını, eve geçişin ise yaşam kalitesini artırmasına rağmen deprem kaygısını tamamen ortadan kaldırmadığını ortaya koymaktadır. Konteynerde yaşayan katılımcıların bulguları, altyapı yetersizlikleri, mekânsal darlık, mahremiyet sorunları ve süregelen psikolojik endişelerle birlikte, destek mekanizmalarına erişimde adalet ve süreklilik sorunlarına işaret etmektedir. Konteynerde yaşamış ve evine geçmiş katılımcılar ise konteyner deneyiminin sınırlı olumlu yönlerine rağmen zorlayıcı koşullarının baskın olduğunu, ev yaşamının daha güvenli ve insani olmakla birlikte ekonomik yükleri artırdığını ifade etmiştir. Sahada görev almış katılımcıların bulguları ise barınma alanlarının planlanması ve yönetiminde erken dönemde kapasite, kaynak, iletişim ve kurumlar arası koordinasyon eksikliklerinin belirgin olduğunu, buna karşın hız odaklı müdahalenin önceliklendirildiğini göstermektedir. Kelime frekans analizi sonuçları da barınma, çadır ve konteyner kavramlarının katılımcı anlatılarında merkezî bir yer tuttuğunu, ekonomik yük, temel ihtiyaçlar, psikolojik etkiler ve kurumsal kriz yönetiminin sürecin belirleyici unsurları olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the management of the housing crisis that emerged in Hatay following the 6 February 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes, using a qualitative research approach. The aim of the research is to reveal how post-disaster housing processes are experienced by different social groups, the problems encountered, and the structural and administrative shortcomings in crisis management. In this context, semi-structured interviews were conducted with a total of 50 participants representing five distinct groups with diverse disaster and housing experiences: field personnel involved in response activities, disaster-affected individuals who migrated to another city, disaster survivors currently living in container settlements, those who previously lived in container settlements and subsequently moved into permanent housing, and those who lived in tents and later transitioned to permanent housing. The data obtained were subjected to content analysis using the MAXQDA software, and the multidimensional dynamics of the housing process were identified through codes, categories, and themes. The findings indicate that the post-disaster housing process constitutes a central problem area for all participant groups and that experiences of migration, tent living, container settlements, and permanent housing are intertwined across physical, psychological, and socio-economic dimensions. Among participants who migrated to other cities, the primary drivers of migration were the physical uninhabitability of housing, difficulties in accessing basic services, concerns regarding children's well-being, and a persistent sense of insecurity related to the disaster; in the host cities, widespread challenges were reported in accessing housing, navigating the rental market, obtaining social support, and adapting to the new urban environment. The experiences of participants who lived in tents and later moved into permanent housing demonstrate that tent life created serious challenges in terms of privacy, hygiene, health, and social interaction, while the transition to permanent housing improved quality of life without fully alleviating ongoing earthquake-related anxiety. Findings from participants currently residing in container settlements point to infrastructure deficiencies, spatial constraints, privacy problems, and persistent psychological concerns, alongside issues of fairness and continuity in access to support mechanisms. Participants who previously lived in container settlements and subsequently moved into permanent housing emphasized that, despite some limited positive aspects of container living, challenging conditions were dominant, and that permanent housing, while safer and more humane, entailed increased economic burdens. Finally, findings from field personnel highlight significant early-stage deficiencies in capacity, resource management, communication, and inter-institutional coordination in the planning and management of housing areas, despite the prioritization of speed in response efforts. The results of the word frequency analysis further demonstrate that concepts such as housing, tents, and containers occupy a central place in participants' narratives, and that economic burden, basic needs, psychological impacts, and institutional crisis management are key determinants of the overall process.
Benzer Tezler
- Afet sonrası geçici barınma birimlerine yönelik tasarım ve değerlendirme parametrelerinin belirlenmesi: İyileştirme temelli öneriler
Determining design and evaluation parameters for temporary shelter units after disasters: Improvement-based recommendations
BETÜL İREM TARAKÇI
Doktora
Türkçe
2025
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL EMRE KAVUT
- Barınma mekânlarında renk ve ışık değişkenlerinin stres üzerindeki etkisi: Elazığ çocuk eğitimevi'nde eeg ve anket temelli nöromimari analiz
The effects of color and lighting variables in residential spaces on stress: a neuroarchitectural evaluation based on eeg and surveys in the Elaziğ juvenile education center
SERPİL AKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İç Mimari ve DekorasyonFırat ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜBRA MÜEZZİNOĞLU BAŞPINAR
- Afet sonrası geçici barınma alanlarında güvenlik koşullarının belirlenmesi
Determination of security conditions in temporary shelter areas after disaster
HACER BAKUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkNecmettin Erbakan ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ NACİ ÖZYALVAÇ
- Yere özgü tasarım kararlarının yapıların enerji performansına etkisi: Geleneksel konutlar ve yöresel konut projelerine yönelik eleştirel bir inceleme
The effect of site specific design decisions on energy performance of buildings: A critical review on traditional housing and regional housing projects
RAHMAN SERTYAMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkKarabük ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE TUNA KAYILI
- Ahmedî'nin İskender-nâme'sinde mekân ve insan ilişkisi
Space and human relationship in Ahmedî's İskender-nâme
NİHAT TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıBatman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN BOZKURT