İsg verilerinin meslek gruplarına dayalı olarak kümeleme analizi ile incelenmesi
Analysis of occupational health and safety data based on occupational groups using cluster analysis
- Tez No: 1011615
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM ÜNVER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 2020–2024 döneminde Türkiye'de meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarına ilişkin verileri kümeleme analizi yöntemiyle incelemektir. Araştırmada kullanılan veriler, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) istatistik yıllıklarından elde edilmiş olup toplam 88 meslek grubunu kapsamaktadır. Analiz öncesinde veriler standartlaştırılmış ve iş kazası ile meslek hastalığı oranları ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Çalışmada hiyerarşik kümeleme analizi uygulanmış ve Ward yöntemi ile kareli Öklid uzaklığı kullanılarak meslek gruplarının benzer risk düzeylerine göre kümelendiği belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre iş kazaları açısından meslek grupları 67 düşük riskli, 20 orta riskli ve 1 yüksek riskli olmak üzere üç kümeye ayrılmıştır. Yapılan analizde bina inşaatı faaliyetlerinin yüksek risk grubunda yer aldığı görülmüştür. Orta risk grubunda ise kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı, bina dışı yapıların inşaatı, mobilya imalatı ve yiyecek-içecek hizmeti faaliyetleri gibi sektörlerin bulunduğu belirlenmiştir. Buna karşılık düşük risk grubunda bilgi hizmet faaliyetleri, bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri, sigorta ve finans faaliyetleri ile uluslararası örgüt faaliyetleri gibi daha çok ofis ortamında yürütülen mesleklerin yer aldığı görülmüştür. Meslek hastalıkları açısından yapılan kümeleme analizinde ise 4 farklı küme elde edilmiştir. İncelenen dönemde toplam meslek hastalığı vakalarının 2020 yılında 164 iken 2024 yılında 155'e düştüğü ve yaklaşık %5,5 oranında bir azalma gerçekleştiği tespit edilmiştir. Buna karşılık aynı dönemde iş kazası sayılarının 2020 yılında 3183'ten 2024 yılında 3626'ya yükseldiği ve yaklaşık %13,9 oranında arttığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, risk yoğunluğunun özellikle inşaat, taşımacılık, üretim ve madencilik gibi fiziksel iş yükünün yüksek olduğu sektörlerde daha belirgin olduğunu göstermektedir. Buna karşılık düşük risk grubunda genellikle hizmet, finans ve bilgi temelli faaliyetlerin yer aldığı görülmüştür. Bu çalışma, iş sağlığı ve güvenliği alanında veriye dayalı risk önceliklendirmesi yapılmasına ve hedefe yönelik politika geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine work accidents and occupational diseases in Turkey during the 2020–2024 period using cluster analysis. The data used in the research were obtained from the annual statistics of the Social Security Institution (SGK) and covered a total of 88 occupational groups. Prior to the analysis, the data were standardized, and work accident and occupational disease rates were evaluated separately. Hierarchical cluster analysis was applied using Ward's method and squared Euclidean distance, allowing occupational groups to be classified according to similar risk levels. According to the analysis, occupational groups were divided into three clusters: 67 low-risk, 20 medium-risk, and 1 high-risk group. The high-risk cluster was represented by building construction activities. The medium-risk cluster included sectors such as land and pipeline transportation, construction of non-residential buildings, furniture manufacturing, and food and beverage services. In contrast, the low-risk cluster mainly consisted of occupations carried out in office environments, including information service activities, scientific research and development, insurance and financial services, and international organization activities. Regarding occupational diseases, four clusters were obtained. During the period, the total number of occupational disease cases decreased from 164 in 2020 to 155 in 2024, representing a decline of approximately 5.5%, whereas work accident cases increased from 3183 in 2020 to 3626 in 2024, an increase of approximately 13.9%. The findings indicate that risk intensity is particularly pronounced in sectors with high physical workload, such as construction, transportation, manufacturing, and mining. Conversely, low-risk occupations are generally concentrated in service, financial, and knowledge-based sectors. This study contributes to data-driven risk prioritization and the development of targeted occupational health and safety policies.
Benzer Tezler
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- İngilizce öğretmenlerinin mesleki yeterliklerinin incelenmesi
Investigating professional competencies of English language teachers
MUAZZEZ NİHAL ÖYKÜ ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT DENİZ
- Eğitim Yönetimi doktora programlarının dinamik yetenekler bağlamında incelenmesi
Examination of Educational Administration doctoral programs in the context of dynamic capabilities
NURDAN ÖDEMİŞ KELEŞ
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERUDUN SEZGİN
- Eğitim yönetiminde baskı grupları: Yerel aktörler
Pressure groups in educational administration: Local actors
VEYSEL ŞENYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMardin Artuklu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMET CEVAT YILDIRIM
- Developing EFL teachers' competencies through an INSET program in Turkish MONE context: An exploratory case study
Milli Eğitim Bakanlığı bağlamında bir hizmet içi eğitim programı yoluyla İngilizce öğretmenlerinin yeterliklerinin geliştirilmesi: Keşifsel bir durum çalışması
AYŞE ZAMBAK
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BEDİR