Prefabrik yapılarda pasif kontrollü ARD germeli kolon kiriş bağlantısının tersinir yükler altında incelenmesi
Investigation of passive controlled post tensioning system on the structural behaviour of precast reinforced concrete beam column connections
- Tez No: 1011670
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP KADİR PEKGÖKGÖZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Kiriş-kolon birleşimi, Prefabrike yapılar, Beam-column collection, Prefabricated structures
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Yapı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Prefabrik betonarme yapılar, hızlı üretim ve montaj imkânı sağlamaları nedeniyle özellikle tek katlı endüstriyel yapılarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bu yapılarda sıklıkla tercih edilen geleneksel ankraj tipi kolon kiriş bağlantılarının (AB), geçmiş depremler sırasında yetersiz sismik performans sergilediği ve ciddi yapısal hasarlara yol açtığı bilinmektedir. Deprem etkilerinden kaynaklanan yüksek kesme kuvvetleri ve düzlem dışı etkiler sonucu oluşan kesit momentleri gibi yüklere karşı bu bağlantı türü zayıf kalmıştır. Bu durum, birçok prefabrik yapının deprem sırasında ağır hasar görmesine veya tamamen göçmesine neden olmuştur. Bu tez çalışmasında, prefabrik betonarme yapılarda kolon kiriş bağlantılarının deprem performansını artırmak amacıyla, ard-germeli (ARD) sistemlere çelik yayların eklenmesiyle oluşturulan yaylı ard-germeli sistemler (ARDY) üzerinde çalışılmıştır. Çalışma kapsamında, prefabrik yapılarda yaygın olarak kullanılan gerçek ölçekli kolon ve kiriş elemanları üretilmiş ve üç farklı bağlantı türü (AB, ARD ve ARDY) için deneysel çalışmalar yapılmıştır. Deneyler, Amerikan Beton Enstitüsü (ACI) 374 Komitesi tarafından önerilen ve deprem etkilerini temsil eden çevrimsel yükleme durumlarına uygun olarak yürütülmüştür. Deneysel sonuçlar, ARDY bağlantı sisteminin, birleşime aktarılan enerjinin bir bölümünü çelik yaylarda meydana gelen elastik deformasyonlar aracılığıyla sönümlendiğini ortaya koymuştur. Bu sayede, kolon kiriş birleşim bölgesine iletilen enerji ve buna bağlı hasar düzeyi belirgin biçimde azalmıştır. Özellikle kolon temeli ve birleşim bölgelerinde gözlenen hasarların, geleneksel ankrajlı ve yalnızca ard-germeli bağlantılara kıyasla daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu tez çalışması, yaylı ard-germeli bağlantı sistemlerinin, prefabrik betonarme yapıların deprem etkileri altındaki davranışını iyileştirdiğini ve yapısal hasarları azalttığını ortaya koymuştur. Elde edilen bulguların, prefabrik yapıların deprem güvenliğinin artırılmasına yönelik tasarım yaklaşımlarına önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Precast structures are widely used in many parts of the world. This construction technique is more commonly preferred for low-rise industrial buildings than multi-story structures. The most commonly used column beam connection in precast buildings is the dowel connection (DC). Past earthquakes in various parts of the world have shown that these connections do not provide sufficient resistance. The main deficiencies of such connections are that they are sheared or stripped due to the shear force demand from the in-plane effects of large earthquakes, and that they do not provide sufficient resistance to the overturning moments from the out-of-plane effects of the earthquakes. Correspondingly, many prefabricated buildings have collapsed during earthquakes, causing loss of life and property. This study proposes using post-tensioning tendon (PT) systems and systems created by adding steel springs (PTS) to eliminate the weaknesses in column–beam connections in precast structures. To this end, real-sized column and beam specimens used in precast buildings were produced, and experiments were conducted under the cyclic loads defined by the American Concrete Institute (ACI) Committee, Report 374, simulating earthquake effects for three different connection types (DC, PT, and PTS). It was observed that the proposed PTS connection type dissipated approximately one-third of the energy transferred to the joint through elastic deformation in the springs, compared to the DC and PT connection types. This indicates that the PTS specimens transferred significantly less energy to the column beam connection region. Consequently, the PTS system exhibited much less damage in the column foundation and especially the column–beam connection areas than other test specimens. In conclusion, it can be stated that the use of the PTS connection type in prefabricated structures has high potential to reduce damages due to dynamic loads such as earthquakes.
Benzer Tezler
- Yenilikçi ve sürdürülebilir yapı tasarımının çok fonksiyonlu mimarlık yaklaşımları ile birleşimi
The integration of innovative and sustainable building design with multifunctional architectural approaches
EDA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkHarran ÜniversitesiYenilenebilir Enerji Kaynakları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. İSMAİL HİLALİ
- Prefabrik yapılarda yapı kabuğunun ısısal konfor açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi
The Examination and evalution of prefabric building shell from the point of thermal comfort in prefabric buildings
ZEYNEP PELİN PINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLAY ZORER GEDİK
- Prefabrik yapılarda kullanılan betonun kalitesinin incelenmesi ve yeni beton malzeme katsayısı önerilmesi
Investigation of the quality of concrete used in prefabricated buildings and recommendation of new concrete material coefficient
HATİCE KÜBRA ALTUNOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İnşaat MühendisliğiAksaray Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KÜRŞAT FIRAT
- Betonarme prefabrik yapılarda güçlendirme önerisi
Retrofit suggestion on reinforced concrete prefabricated structures
AHMET FURKAN SAKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Deprem MühendisliğiKocaeli Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BEYEN
- Öğütülmüş hafif agrega-çimento, alçı-kireç ile üretilen prefabrik yapı elemanlarının tarımsal yapılarda kullanım olanakları üzerine bir araştırma
A research on the use probability of prefabric building materials produced from grounded lightweight aggregate-cement-gypsum-lime
YALÇIN KARADUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖRÜNG