Dijital haber portalları üzerine bir inceleme: En çok ziyaret edilen ulusal ve uluslararası web ara yüzleri üzerine karşılaştırmalı analiz
An analysis of digital news portals: A comparison of the most visited national and international web interfaces
- Tez No: 1011735
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE AŞILIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Arayüz tasarımı, Görsel iletişim, Karşılaştırmalı analiz, Kullanıcı deneyimi, Interface design, Visual communication, Comparative analysis, User experience
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijitalleşme süreciyle birlikte dönüşen haber medyasını arayüz tasarımı ve kullanıcı deneyimi ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde haber içerikleri yalnızca metinsel bilgi aktarımıyla sınırlı kalmamakta; görsel düzen, etkileşim yapıları ve kullanıcı yönlendirme mekanizmaları aracılığıyla sunulmaktadır. Araştırma, dijital haber portallarının ana sayfa arayüzlerini analiz ederek tasarım unsurlarının kullanıcı algısı, dikkat yönelimi ve içerik tüketim davranışları üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda arayüz, yalnızca estetik bir düzenleme olarak değil; kullanıcı ile içerik arasında etkileşim kuran ve yönlendirme sağlayan dinamik bir yapı olarak ele alınmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz modeline dayanmaktadır. İnceleme sürecinde karşılaştırmalı analiz ve durum çalışması yaklaşımı birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini dijital ortamda faaliyet gösteren haber siteleri oluştururken, örneklem kapsamında amaçlı örnekleme yöntemiyle yüksek kullanıcı trafiğine sahip ulusal ve uluslararası haber portalları seçilmiştir. Bu doğrultuda Amerika Birleşik Devletleri'nden The New York Times ve Fox News, Türkiye'den ise Hürriyet ve Milliyet haber sitelerinin ana sayfa arayüzleri analiz edilmiştir. Veri toplama sürecinde belirli tarihlerde alınan ekran görüntüleri kullanılarak arayüzler sabitlenmiş ve bu görseller üzerinden sistematik incelemeler gerçekleştirilmiştir. Veri analizi süreci üç temel kuramsal çerçeve doğrultusunda yapılandırılmıştır. Evrensel tasarım ilke ve elemanları kapsamında arayüzlerin görsel düzeni, kompozisyon yapısı ve estetik bütünlüğü değerlendirilmiştir. Jakob Nielsen'in kullanılabilirlik ilkeleri doğrultusunda kullanıcı deneyimi, navigasyon yapısı ve etkileşim süreçleri analiz edilmiştir. Ayrıca Google Material Design 3 rehberi temel alınarak arayüzlerin güncel dijital tasarım standartlarına uygunluğu incelenmiştir. Böylece arayüzler estetik, işlevsel ve kullanıcı odaklı ölçütler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, dijital haber arayüzlerinin kullanıcı davranışlarını yönlendirme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Görsel hiyerarşi, renk kullanımı, tipografi ve içerik yerleşimi gibi tasarım bileşenlerinin kullanıcı dikkatini belirli içeriklere yönlendirebildiği; navigasyon yapısının ise kullanıcı deneyimini etkileyebildiği değerlendirilmiştir. Ayrıca ulusal ve uluslararası haber siteleri arasında tasarım anlayışı bakımından farklılıklar bulunduğu ve bu farklılıkların kültürel bağlam ile kullanıcı alışkanlıklarıyla ilişkili olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak çalışma, dijital habercilikte arayüz tasarımının içerik kadar önemli bir unsur olduğunu ortaya koymakta ve konuya ilişkin literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the transformation of news media in the process of digitalization through the perspectives of interface design and user experience. Today, news content is no longer limited to the transmission of textual information; rather, it is presented through visual arrangements, interaction structures, and user guidance mechanisms. The study seeks to evaluate the effects of design elements on user perception, attention orientation, and content consumption behaviors by analyzing the homepage interfaces of digital news portals. Within this framework, the interface is considered not merely as an aesthetic arrangement but as a dynamic structure that establishes interaction between users and content and provides guidance throughout the communication process. The research is based on the descriptive analysis model within qualitative research methods. Comparative analysis and the case study approach were employed together during the examination process. While the population of the study consists of news websites operating in digital environments, the sample was determined through purposive sampling, selecting national and international news portals with high user traffic. Accordingly, the homepage interfaces of The New York Times and Fox News from the United States, and Hürriyet and Milliyet from Türkiye, were analyzed. During the data collection process, screenshots captured on specific dates were used to preserve the interfaces, and systematic examinations were conducted based on these visual records. The data analysis process was structured around three main theoretical frameworks. First, the visual organization, compositional structure, and aesthetic integrity of the interfaces were evaluated within the scope of universal design principles and elements. Second, user experience, navigation structure, and interaction processes were analyzed in accordance with Jakob Nielsen's usability principles. Third, the interfaces were examined in terms of their compliance with contemporary digital design standards based on the Google Material Design 3 guidelines. Through this multidimensional approach, the interfaces were evaluated from aesthetic, functional, and user-centered perspectives. The findings indicate that digital news interfaces possess the potential to influence user behavior. Design components such as visual hierarchy, color usage, typography, and content placement were found to have the potential to direct users' attention toward specific content, while the navigation structure was evaluated as having the capacity to affect user experience. Furthermore, differences were identified between national and international news websites in terms of design approaches, and these differences were considered to be associated with cultural contexts and user habits. Consequently, the study reveals that interface design constitutes an important element in digital journalism, comparable to content itself, and contributes to the relevant body of literature.
Benzer Tezler
- Fake news classification using machine learning and deep learning approaches
Makine öğrenimi ve derin öğrenme yaklaşımlarını kullanarak sahte haber sınıflandırması
SAJA ABDULHALEEM MAHMOOD AL-OBAIDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ÇAĞLIKANTAR
- News production in the construction of Colombia's image: The journalistic coverage of the Latin American country in the Turkish press
Kolombiya ı̇majının inşasında haber üretı̇mı̇: Türk basınında Latin Amerika ülkesinin haber kapsamı
VALERİA CUEVAS GONZALEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER ÖZGÜR GÖNENÇ
- Exploring the potential of online platforms in product design: A study on integrating craftsmen into systems of design
Ürün tasarımında çevrimiçi platformların potansiyeli: Zanaatkarların tasarım sistemlerine entegrasyonu üzerine bir çalışma
BARIŞ GÜMÜŞTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEBNEM TİMUR ÖĞÜT
- Eleştirel ekonomi politik kuramı ışığında dijital medya ile değişen gazetecilik pratikleri: Dijital ve basılı gazeteler üzerine karşılaştırmalı bir çalışma
Changing journalism practices via digital media in the context of the critical political economy theory: A comparative study on digital and printed newspapers
SİMGE DENİZ DEMİREL
Doktora
Türkçe
2019
GazetecilikEge ÜniversitesiGenel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLGÜN ERDOĞAN TOSUN
- Yeni medya olarak çevrimiçi video portalları ve video portallarının incelenmesi
Online video portals as new media and analysis of video portals
BARIŞ DERELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İletişim Bilimleriİstanbul Kültür Üniversitesiİletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DENİZ YENGİN