Rozasea hastalarında depresyon ve anksiyetenin bağırsak enflamasyonu üzerindeki aracı rolü: Fekal kalprotektin düzeyleri ile değerlendirme
The mediating role of depression and anxiety on intestinal inflammation in patients with rosacea: Evaluation with fecal calprotectin levels
- Tez No: 1011745
- Danışmanlar: PROF. DR. MELİH AKYOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Rozasea, Bağırsak–Beyin–Deri Aksı, Fekal Kalprotektin, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Multidisipliner Yönetim, Rosacea, Gut–Brain–Skin Axis, Fecal Calprotectin, Structural Equation Modeling, Multidisciplinary Management
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Rozasea yüzün merkezi bölgesini etkileyen, multifaktöriyel ve kronik enflamatuvar bir deri hastalığıdır. Literatürde rozaseanın gastrointestinal ve psikiyatrik komorbiditelerle ilişkisi bilinmekle birlikte söz konusu değişkenler arasındaki karmaşık etkileşimler“aracılık etki modeli”üzerinden yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma“Bağırsak-Beyin-Deri Aksı”çerçevesinde rozasea etiyopatogenezini biyopsikososyal bir perspektifle ele almayı ve rozasea olgularında depresyon ile anksiyetenin, bağırsak enflamasyon ve hastalık şiddeti arasındaki olası aracı rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Prospektif olgu-kontrol tasarımındaki çalışmaya 105 rozasea olgusu ve 105 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik verileri kaydedilerek psikiyatrik durumları Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), gastrointestinal belirtileri ise Roma IV kriterleri ve GSRS ile değerlendirilmiştir. Bağırsak enflamasyonunun göstergesi olarak fekal kalprotektin (FK) düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Çalışma verilerine göre, rozasea olgularında Roma IV kriterleri uyarınca belirlenen fonksiyonel gastrointestinal semptom sıklığının (%13,3), kontrol grubuna (%4,8) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeydeki ilişkisi gözlenmiştir. Diğer taraftan, kontrol grubunda kaydedilen anlamlı fekal kalprotektin (FK) yüksekliğinin, bu gruptaki tütün kullanım oranının fazlalığıyla ilişkili olabileceği ve bu durumun FK düzeyleri üzerinde maskeleyici bir etki yaratmış olabileceği şeklinde değerlendirilmektedir. Rozasea olgularında klinik şiddet arttıkça FK düzeylerinde sayısal bir artış eğilimi gözlenmiş ancak bu fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Hafif şiddetteki vakaların anksiyete ve depresyon puanlarının, orta ve şiddetli vakalara göre sayısal olarak daha yüksek saptanmıştır. Aracılık analizi sonucunda fekal kalprotektin düzeylerinin hastalık şiddeti üzerinde doğrudan bir etkisi saptanmadığı; depresyon ve anksiyetenin bu ilişkide anlamlı bir aracılık rolü üstlenmediği gözlenmiştir. Sonuç olarak, rozasea ile fonksiyonel bağırsak hastalıkları arasındaki ilişki üzerinden“bağırsak-beyin-deri aksı”etkileşiminin varlığını destekler görünmektedir. Psikiyatrik semptomların doğrudan bir“köprü”görevi gördüğüne dair kesin çıkarımlar yapmak zor olsa da hastaların yaşam kalitesini artırmak adına dermatoloji, psikiyatri ve gastroenteroloji bilim dallarını kapsayan multidisipliner ve biyopsikososyal bir yönetim stratejisinin benimsenmesi önerilebilmektedir.
Özet (Çeviri)
Rosacea is a chronic, multifactorial inflammatory skin disease that primarily affects the central region of the face. Although the association of rosacea with gastrointestinal and psychiatric comorbidities is well established in the literature, the complex interactions among these variables have not been sufficiently investigated within the framework of a“mediation model.”This study aims to examine the etiopathogenesis of rosacea from a biopsychosocial perspective within the context of the“Gut–Brain–Skin Axis”and to evaluate the potential mediating role of depression and anxiety in the relationship between intestinal inflammation and disease severity in patients with rosacea. A total of 105 patients with rosacea and 105 healthy volunteers were included in this prospective case–control study. Demographic data of the participants were recorded; psychiatric status was assessed using the Beck Depression Inventory (BDI) and the Beck Anxiety Inventory (BAI), while gastrointestinal symptoms were evaluated using the Rome IV criteria and the Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS). Fecal calprotectin (FC) levels were measured using the ELISA method as a marker of intestinal inflammation.According to the study data, the prevalence of functional gastrointestinal symptoms defined by the Rome IV criteria was significantly higher in rosacea patients (13.3%) compared to the control group (4.8%). On the other hand, the elevated fecal calprotectin (FC) levels observed in the control group may be related to the higher rate of tobacco use in this group, suggesting a possible masking effect on FC levels. In rosacea patients, a numerical increase in FC levels was observed with increasing clinical severity; however, this difference did not reach statistical significance. Anxiety and depression scores were numerically higher in patients with mild disease compared to those with moderate and severe disease. Mediation analysis revealed that fecal calprotectin levels did not have a direct effect on disease severity, and that depression and anxiety did not play a significant mediating role in this relationship.In conclusion, the findings appear to support the presence of gut–brain–skin axis interactions through the association between rosacea and functional gastrointestinal disorders. Although it is difficult to draw definitive conclusions regarding a direct“bridging”role of psychiatric symptoms, adopting a multidisciplinary and biopsychosocial management strategy involving dermatology, psychiatry, and gastroenterology may be recommended to improve patients' quality of life.
Benzer Tezler
- Akne rozase hastalığının klinik şiddetinin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship between clinical severity of acne rosacea and depression, anxiety and quality of life
MUHARREM ALTUNKAYNAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
DR. GÜNSELİ KEKEÇ
- Akne rosacea hastalığının öfke, stres, depresyon ve anksiyete ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between acne rosacea and anger, stress, depression and anxiety
ARTUN KIRKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR KIVANÇ ALTUNAY
- Rozasea hastalarında nörotransmitter-mineral ilişkisi ve psikometrik değişkenlerin incelenmesi
Investigation of neurotransmitter–mineral relationships and psychometric variables in patients with rosacea
MERVE ORAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
DermatolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL ŞEREFLİCAN
- Rozasea hastalığının anksiyete, depresyon, uyku kalitesi ve dermatolojik yaşam kalitesi ile ilişkisinin sağlıklı bireyler ile karşılaştırılarak incelenmesi
Investigation of the relationship between rosacea and anxiety, depression, sleep quality, and dermatology-related quality of life by comparison with healthy individuals
ARAFAT AKKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
DermatolojiGaziantep ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK AKÇALI
- AKNE ROZASEA HASTALARINDA SERUM IL-6 VE MATRİKS METALLOPROTEİNAZ-9(MMP-9) SEVİYELERİNİN ÖLÇÜLMESİ VE BU BELİRTEÇLERİN HASTALARIN UYKU KALİTESİ İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUTION OF SERUM IL-6 AND MATRİX METALLOPROTEİNASE-9(MMP-9) LEVELS AND THEIR RALATIONSHIP WITH SLEEP QUALITY IN PATIENTS WITH ACNE ROSACEA
ENES FURKAN MURAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLTERİŞ OĞUZ TOPAL