Acil servis çalışanlarının kesici-delici alet yaralanmaları ile ilişkili, uyku durumları, kaygı düzeyleri ve yaralanma sonrası enfeksiyon kontrol yöntemlerine yönelik tutumları
Emergency healthcare workers' sleep patterns, anxiety levels, and attitudes toward infection control practices following sharp injuries
- Tez No: 1011766
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHTAP SÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hastaneler, Hemşirelik, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Hospitals, Nursing, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Acil hemşirelik, Acil servis-hastane, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri, Enfeksiyon kontrolü, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği, Emergency nursing, Emergency service-hospital, Situational Incessant Worry Inventory, Infection control, Pittsburg sleep quality index
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hastane Enfeksiyonları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, acil servislerde görev yapan sağlık çalışanları arasında önemli bir mesleki risk olan kesici-delici alet yaralanmalarının (KDAY) görülme durumunu; sağlık çalışanlarının uyku özellikleri, kaygı düzeyleri ve kesici delici aletlerin güvenli kullanımına yönelik tutumları çerçevesinde çok boyutlu olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, KDAY' nın yalnızca fiziksel bir iş kazası değil; çalışana ait özellikler, enfeksiyon kontrol uygulamaları ve kurumsal güvenlik kültürüyle ilişkili çok boyutlu bir sorun olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Analitik Kesitsel nitelikteki bu araştırma, Kahramanmaraş ilinde Necip Fazıl Şehir Hastanesi ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi acil servislerinde görev yapan sağlık çalışanları arasından tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 370 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler; tanıtıcı bilgi formu, Kesici-Delici Aletlerin Güvenli Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis H, Ki-Kare ve Spearman korelasyon analizleri uygulanmıştır. Araştırmaya dahil edilen sağlık çalışanlarının %82,4' ü gece vardiyasında çalıştığı ve katılımcıların %30,3' ünün son bir yıl içinde en az bir kez KDAY yaşağıdı belirlenmiştir. Hepatit b aşısını yaptıranların oranı %54,9 olarak belirlenirken, %90,5' inin koruyucu ekipman kullandığı, Ayrıca %22,2' sinin enfeksiyon kontrol prosedürlerini uyguladığı belirlenmiştir. Bununla birlikte KDAY deneyimi yaşayan sağlık çalışanlarının yaralanmayı bildirme davranışının daha sık sergilendiği ve enfeksiyon kontrol prosedürlerini uygulama konusunda daha duyarlı olduğunu göstermektedir. Uykuya dalma süresinin uzaması ve uykuya ilişkin sorunların, tutum puanlarını etkilediği belirlenmiştir. Genel uyku kalitesi (PUKİ toplam puanı) ve kaygı düzeylerinin KDAY yaşama durumu ile doğrudan ilişkili olmadığı görülmüştür. Ayrıca kullanılan kişisel koruyucu ekipman türüne göre güvenli kullanım tutumlarının etkilendiği görülmüştür. Sonuç olarak, KDAY ile yaralanma deneyiminin özellikle bildirim davranışları, enfeksiyon kontrol uygulamaları ve güvenli ekipman kullanımına yönelik farkındalık üzerinde belirleyici rol oynadığı görülmektedir. Bu bulgular, KDAY'nın önlenmesinde yalnızca bireysel özelliklerin yanı sıra enfeksiyon kontrol kültürünün güçlendirilmesi, güvenli ekipman kullanımının yaygınlaştırılması ve kurumsal destekleyici politikaların önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to comprehensively examine the occurrence of needlestick and sharps injuries (NSSIs), which represent a significant occupational risk among healthcare workers in emergency departments, within a multidimensional framework including sleep characteristics, anxiety levels, and attitudes toward the safe use of sharps. The study sought to demonstrate that NSSIs should be considered not only as physical occupational accidents, but also as multidimensional problems associated with individual characteristics, infection control practices, and institutional safety culture. Designed as an analytical cross-sectional study, the research was conducted with 370 volunteer healthcare workers selected through stratified sampling from the emergency departments of Necip Fazıl City Hospital and Kahramanmaraş Sütçü İmam University Health Practice and Research Hospital in Kahramanmaraş, Türkiye. Data were collected using a demographic information form, the Attitude Scale Toward the Safe Use of Sharps, the State–Trait Anxiety Inventory (STAI), and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). In addition to descriptive statistics, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis H, chi-square, and Spearman correlation analyses were performed. Among the participating healthcare workers, 82.4% were working night shifts, and 30.3% reported experiencing at least one NSSI within the previous year. The hepatitis B vaccination rate was found to be 54.9%, while 90.5% reported using personal protective equipment, and 22.2% stated that they implemented infection control procedures. Healthcare workers who had experienced NSSIs demonstrated higher rates of injury reporting behavior and greater sensitivity toward implementing infection control procedures. Prolonged sleep onset latency and sleep-related problems were found to influence attitude scores. However, overall sleep quality (total PSQI score) and anxiety levels were not directly associated with experiencing NSSIs. In addition, attitudes toward the safe use of sharps were found to vary according to the type of personal protective equipment used. In conclusion, the experience of NSSI appears to play a decisive role particularly in reporting behaviors, infection control practices, and awareness regarding the safe use of sharps. These findings highlight the importance of strengthening infection control culture, promoting the widespread use of safe equipment, and implementing supportive institutional policies, in addition to addressing individual-level factors, for the prevention of NSSIs.
Benzer Tezler
- Tıp fakültesi hastanelerinde eğitim gören son sınıf öğrencilerinin kan ve kan ürünlerine temas sıklığı ve temasla ilişkili faktörler
The frequency of exposure to blood and blood products and exposure-related factors in last-year Medical students trained in medical faculty hospitals
MÜCAHİD ALP ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıAkdeniz ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT DÖNMEZ
- Acil servis ve yoğun bakımlarda çalışan hemşirelerde delici kesici alet yaralanmalarının iş kazası yönünden değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Assesment and comparison in that work accident of drill cutting injuries in emergency service and intensive care nurses
GÜLSÜM DUMANDAĞ YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
KazalarÜsküdar Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAÇ KAMIŞLIOĞLU
- Sağlık çalışanlarında kesici-delici alet yaralanmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of needlestick and sharps injury situations of health care workers
CANAN DİZİLİ YELGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MikrobiyolojiErzincan ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYTEKİN ÇIKMAN
- Acil servis çalışanlarının delici kesici aletler ile yaralanmalarının analizi
Analysis of needlestick and sharp i̇njuries of emergency service workers
SABAHAT BURCU GÜNEY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
İlk ve Acil YardımUludağ ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KÖKSAL
- Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine intihar girişimi ve kendine zarar verme öyküsü ile başvuran olguların adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi
A forensic medical evaluation of patients presenting to Akdeniz University Faculty of Medicine Hospital with a history of suicide attempt and self-harm
GÜLŞAH YİĞİT