Tarımsal depolama tesisleri için coğrafi bilgi sistemleri ve çok kriterli karar verme destekli yer seçimi: Kilis örneği
Site selection for agricultural storage facilities using geographic information systems and multi-cri̇teri̇a decision-making: The case of Ki̇li̇s
- Tez No: 1011832
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZ ŞİŞMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Tesis yer seçimi, Site selection
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya nüfusundaki hızlı artış, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini ve gıda arz güvenliğini stratejik bir konu hâline getirmiştir. Tarıma elverişli alanların sınırlı olması ve bu alanlar üzerindeki baskının giderek artması, yalnızca üretim miktarının artırılmasını değil, hasat sonrası kayıpların azaltılmasını da zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda tarımsal ürünlerin uygun koşullarda depolanması; ürün kayıplarının önlenmesi, piyasaya düzenli arz sağlanması ve ekonomik verimliliğin artırılması açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Tarımsal depolama tesisleri için yer seçimi; ulaşım altyapısı, arsa maliyeti, topografik koşullar, enerji erişimi ve yasal kısıtlar vb. çok sayıda kriterden etkilenmektedir. Bu kriterlerin birlikte değerlendirilmesini gerektiren çok boyutlu bir karar problemidir. Bu nedenle, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinin coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ile bütünleştirilmesi, karar sürecinin daha sistematik ve tutarlı yürütülmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışmada, tarımsal depolama tesisleri için yer seçimini etkilediği belirlenen“Ulaşım Ağlarına Yakınlık”,“Arsa maliyeti”,“Yenilenebilir Enerji Potansiyeli (Güneş)”,“Enerji Nakil Hatlarına Yakınlık”,“Eğim”,“Sınır Hattına Uzaklık”ve“Mevzuat Çerçevesinde Avantajlı Alanlar”olmak üzere 7 adet kriter kullanılarak mekânsal analizler gerçekleştirilmiştir. Kriter ağırlıkları, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile hesaplanmış ve Kriter ağırlıklarna göre ulaşım ağlarına yakınlık ve arsa maliyeti en önemli kriterler olarak öne çıkmıştır. Elde edilen ağırlıklar CBS ortamında uygunluk haritaları üretilmiştir. Devamında belirlenen 14 alternatif noktanın TOPSIS ve COPRAS yöntemleri ile sıralaması yapılmıştır. Sonuç olarak çalışma, tarımsal depolama yer seçimi için ÇKKV–CBS entegrasyonunun güçlü bir karar destek aracı sunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The rapid growth of the global population has made the sustainability of agricultural production and food supply security a strategic issue. The limited availability of arable land and the increasing pressure on these areas necessitate not only the enhancement of production capacity but also the reduction of post-harvest losses. In this context, the proper storage of agricultural products plays a critical role in preventing product losses, ensuring a stable market supply, and improving economic efficiency. Site selection for agricultural storage facilities is influenced by numerous criteria, including transportation infrastructure, land cost, topographic conditions, energy accessibility, and legal constraints. This constitutes a multi-dimensional decision-making problem that requires the simultaneous evaluation of various factors. Therefore, the integration of Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods with Geographic Information Systems (GIS) enables a more systematic and consistent decision-making process. In this study, spatial analyses were conducted using seven criteria identified as influential in the site selection of agricultural storage facilities:“Proximity to Transportation Networks,”“Land Cost,”“Renewable Energy Potential (Solar),”“Proximity to Energy Transmission Lines,”“Slope,”“Distance to Border Lines,”and“Legally Advantageous Areas.”Criterion weights were calculated using the Analytical Hierarchy Process (AHP), and“Proximity to Transportation Networks”and“Land Cost”emerged as the most significant criteria. Based on these weights, suitability maps were generated within a GIS environment. Subsequently, 14 alternative locations were ranked using the TOPSIS and COPRAS methods. As a result, the study demonstrates that the integration of MCDM and GIS provides a robust decision-support tool for agricultural storage site selection.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Konya bölgesi için alternatif biyokütle esaslı enerji sistemlerinin tekno-ekonomik değerlendirilmesi
Tecno-economic evulation of alternative energy systems based on biomass for Konya region
MUHAMMET ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜNER ÇOLAK
- Bazı meyve türlerinin çeşitli sınıflandırma özelliklerinin saptanması ve sınıflandırma olgusunun araştırılması
Determination of different sorting properties of fruits types and research of sorting event
HÜSEYİN KEÇECİOĞLU
- Keban Baraj Gölü'nü etkileyen noktasal kirletici kaynaklarının belirlenmesi
Determination of pollutant sources affected Keban Dam Lake
DEMET ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Çevre MühendisliğiFırat ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UBEYDE İPEK
- Determination of optimum cropping pattern of irrigation fields
Sulama sahalarında optimum bitki deseninin belirlenmesi
CEM ÖZCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE BURCU ALTAN SAKARYA