Vermeer'den modern ve güncel Türk resmine iç mekânda sessizlik ve dinginlik temsilleri
Representations of silence and stillness in interior space from vermeer to modern and contemporary Turkish painting
- Tez No: 1011904
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Johannes Vermeer'in 17. yüzyıl Hollanda resminde kurduğu iç mekân estetiğindeki sessizlik ve dinginlik atmosferini, modern ve güncel Türk resminden seçilmiş örneklerle karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, resim sanatında“sessizlik”ve“dinginlik”kavramlarının salt figürün eylemsizliği veya sesin yokluğu ile değil; ışık, renk, nesne düzeni, mekânsal kurgu ve askıya alınmış zaman duygusu aracılığıyla nasıl inşa edildiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerine dayanan çalışmada, biçimsel ve ikonografik analizler kullanılarak Vermeer'in mahrem, doğal ışıklı ve gündelik eyleme odaklı iç mekânları çözümlenmiştir. Ardından bu kavramların Türk resmindeki sosyokültürel ve estetik dönüşümleri Turgut Zaim, Nuri İyem, Neş'e Erdok ve Selim Cebeci'nin eserleri üzerinden değerlendirilmiştir. İncelemeler sonucunda; Vermeer'de burjuva ev içi mahremiyeti ve izole bir yoğunlaşma olarak beliren dinginliğin, Turgut Zaim'de geleneksel üretim ritmine ve el emeğinin ağırbaşlılığına dönüştüğü görülmüştür. Nuri İyem'de pencere, dış dünyayla kurulan psikolojik bir eşik hâlini alırken, Neş'e Erdok'un resimlerinde mekân ve nesneler, çağdaş metropol bireyinin yalnızlığını, iletişimsizliğini ve psikolojik gerilimini yansıtan klostrofobik bir suskunluk alanına evrilmiştir. Selim Cebeci'nin kamusal ve yarı kamusal mekânlarında ise doğal ışığın yerini alan yapay ışık, dinginliği teatrallik ve sinematografik bir bekleyiş duygusuyla yeniden tanımlamıştır. Bu bağlamda tez, iç mekânda sessizlik ve dinginliğin sabit estetik formüller olmadığını; dönemsel, sosyolojik ve psikolojik dinamiklere bağlı olarak değişen çok katmanlı birer temsil aracı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the atmosphere of silence and stillness in the interior aesthetics established by Johannes Vermeer in 17th-century Dutch painting, comparatively with selected examples from modern and contemporary Turkish painting. The main purpose of the study is to reveal how the concepts of“silence”and“stillness”in painting are constructed not merely through the inaction of the figure or the absence of sound, but through light, color, object arrangement, spatial composition, and the sense of suspended time. Based on qualitative research methods, the study utilizes formal and iconographic analyses to decipher Vermeer's intimate, naturally lit interiors focused on daily actions. Subsequently, the sociocultural and aesthetic transformations of these concepts in Turkish painting are evaluated through the works of Turgut Zaim, Nuri İyem, Neş'e Erdok, and Selim Cebeci. The analyses reveal that the stillness, which appears as bourgeois domestic intimacy and isolated concentration in Vermeer, transforms into the rhythm of traditional production and the solemnity of manual labor in Turgut Zaim. While the window becomes a psychological threshold with the outside world in Nuri İyem, space and objects in Neş'e Erdok's paintings evolve into a claustrophobic realm of silence that reflects the loneliness, lack of communication, and psychological tension of the contemporary metropolitan individual. In the public and semi-public spaces of Selim Cebeci, artificial light, taking the place of natural light, redefines stillness with theatricality and a cinematographic sense of waiting. In this context, the thesis demonstrates that silence and stillness in interior spaces are not fixed aesthetic formulas, but multi-layered representational tools that change depending on periodical, sociological, and psychological dynamics.
Benzer Tezler
- Smart city concept and urban planning: Geographical analysis of the smart city index and implications for Turkish context
Akıllı kent kavramı ve kent planlama: Akıllı kent indeksinin coğrafi çözümlemesi ve Türkiye bağlamına ilişkin çıkarsamalar
KABEER SALEH TIJJANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YASEMİN SARIKAYA LEVENT
- A descriptive analysis of articles and their translation in National Geographic Magazine
National Geographic Magazine?deki makalelerin ve çevirilerinin betimsel analizi
BURKEHAN TÜKENMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Mütercim-TercümanlıkHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHUN YAKIN
- A descriptive study on the Turkish translations of European patent documents
Avrupa patenti belgelerinin Türkçe çevirileri üzerine betimleyici bir çalışma
GÜLDEN TANER
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Mütercim-TercümanlıkHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİF ERSÖZLÜ
- Çeviribilimin disiplinlerarası araştırma yelpazesinde kültürbilimsel yükümlülükler
Die kulturwissenschaftlichen verpflichtungen in der interdisziplinären forschungskala der übersetzungswissenschaft
RAHMAN AKALIN
- A descriptive study on the translations of wordplays in Catch-22
Catch-22 romanındaki sözcük oyunlarının çevirileri üzerine betimleyici bir çalışma
BURCU TAŞKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Mütercim-TercümanlıkHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHUN YAKIN
