Kadın sanatçıların gözünden annelik: Modern sanata geçiş döneminde anne ve kız figürlü otoportreler
Motherhood through the eyes of women artists: Self-portraits featuring mother and daughter during the transition to modern art
- Tez No: 1011938
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP AKBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başlarında kadın sanatçıların annelik deneyimini, modern sanata geçiş süreci bağlamında, özellikle anne ve kız figürlerini içeren otoportreler üzerinden nasıl temsil ettiklerini inceleyen kapsamlı bir araştırmadır. Sanatın duygularla olan güçlü ilişkisi temel alınarak, resim sanatının yalnızca görsel bir üretim değil, aynı zamanda sanatçının iç dünyasını yansıtan bir ifade alanı olduğu vurgulanmakta; annelik ise biyolojik bir olgunun ötesinde kimlik, duygu ve toplumsal rol ekseninde çok katmanlı bir tema olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde sanat ve duygu ilişkisi, sembolik anlatım biçimleri ve tarihsel süreç içinde annelik temasının geçirdiği dönüşüm detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bu bağlamda, kadın sanatçıların kendi temsillerini üretmeleri sanat tarihinde önemli bir kırılma noktası olarak değerlendirilmekte; özellikle modern sanata geçiş döneminde sanatçıların hem bireysel deneyimlerini hem de annelik rollerini sanatsal bir ifade alanına dönüştürdükleri ortaya konulmaktadır. Bu süreçte anne ve kız figürlü otoportreler, yalnızca bir temsil aracı değil, aynı zamanda kadın kimliğinin yeniden inşasında etkili bir anlatım biçimi olarak değerlendirilmektedir. Mary Cassatt, Berthe Morisot ve Paula Modersohn-Becker gibi sanatçıların eserleri üzerinden annelik, idealize edilmiş bir imge olmaktan çıkarılarak deneyimlenen ve hissedilen bir gerçeklik olarak analiz edilmektedir. Bu eserlerde anne–kız ilişkisi, yalnızca fiziksel bir yakınlık değil; duygusal bağ, kimlik aktarımı ve varoluşsal birliktelik üzerinden okunmaktadır. Araştırmanın önemli bir boyutunu sanatçının kendi üretimleri oluşturmakta olup, bu kapsamda gerçekleştirilen bireysel çalışmalar kuramsal bilgilerin uygulamadaki karşılığını ortaya koymaktadır. Sanatçının eserlerinde anne–kız ilişkisi; bağlılık, koruma, sevgi ve ruhsal birliktelik gibi temalar üzerinden kimi zaman sembolik, kimi zaman deneyimsel bir anlatımla ele alınmaktadır.“Anne ve Melek Yavrusu”gibi çalışmalar anneliğin kutsal ve metaforik yönünü vurgularken,“Bağlılık”gibi eserler anneliğin toplumsal ve kültürel boyutlarını görünür kılmaktadır. Bu yönüyle çalışma, hem kuramsal hem de uygulamalı bir bütünlük içinde, modern sanata geçiş döneminde kadın sanatçıların gözünden annelik temasını ve anne–kız ilişkisini kapsamlı bir biçimde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study is a comprehensive investigation into how female artists of the 19th and early 20th centuries represented their experience of motherhood, particularly through self-portraits featuring mother and daughter figures, within the context of the transition to modern art. Based on the strong relationship between art and emotions, the study emphasizes that painting is not merely a visual production but also an expressive space reflecting the artist's inner world; motherhood, therefore, is considered a multi-layered theme encompassing identity, emotion, and social role, going beyond a purely biological phenomenon. The theoretical framework of the study examines the relationship between art and emotion, symbolic forms of expression, and the transformation of the motherhood theme throughout history. In this context, the production of self-representations by female artists is considered a significant turning point in art history; it is demonstrated that, especially during the transition to modern art, artists transformed both their individual experiences and their roles as mothers into an artistic field of expression. Self-portraits featuring mother and daughter figures are regarded not only as a means of representation but also as an effective form of expression in the reconstruction of female identity. Through the works of artists such as Mary Cassatt, Berthe Morisot, and Paula Modersohn-Becker, motherhood is analyzed not as an idealized image, but as an experienced and felt reality. In these works, the mother-daughter relationship is interpreted through emotional bonding, identity transfer, and existential togetherness. A significant dimension of the research is the artists' own works, which reveal the practical application of theoretical knowledge. Themes such as attachment, protection, love, and spiritual unity are addressed both symbolically and experientially. Works such as Mother and Angel Child emphasize the sacred and metaphorical aspects of motherhood, while works like Attachment make visible the social and cultural dimensions of motherhood. In this respect, the study presents the theme of motherhood and the mother-daughter relationship from the perspective of female artists during the transition to modern art within a holistic framework encompassing both theoretical and practical aspects
Benzer Tezler
- Türk resminde kadınlar, kadın sanatçıların gözünden kadın temsili ve semboller
Representation of women and symbols of women by women artists in the field of Turkish art
NAZLI BÜBEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sanat TarihiYeditepe ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU PELVANOĞLU
- Çağdaş sanatta çirkinlik bağlamında kadın bedeni
The female body in context of ugliness in contemporary art
ÇİSEL ATAR
- Çağdaş sanatta güzellik kavramının temsili olan beden
The body that represents the concept of beauty in comtemporary art
SEFAHAT DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarDüzce ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÜRLER
- 19. yüzyılda İngiliz kadın ressamların gözünden Osmanlı dünyası: VAM Searight koleksiyonu
Ottoman world from the perspective of British women painters in the 19th century: VAM Searight collection
ZEKİYE REYHAN ASLAN
Doktora
Türkçe
2022
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. PELİN ŞAHİN TEKİNALP
- African American female subjectivity, class and colorism in the works of Jessie R. Fauset
Jessie R. Fauset'in eserlerinde Afrikalı Amerikalı kadın öznelliği, toplumsal sınıf ve ırk sorunu
BÜŞRA FİDELİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAmerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÖZBEK AKIMAN