Kuramsal ve hukuki boyutlarıyla gıda egemenliği hakkı
The right to food sovereignty in its theoretical and legal dimensions
- Tez No: 1012142
- Danışmanlar: PROF. DR. RÜKİYE AKKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Gıda hukuku, Kamu hukuku, Food law, Public law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, gıda egemenliği hakkını kuramsal ve hukuki boyutlarıyla bütünlüklü bir çerçeve içerisinde incelemeyi amaçlamaktadır. Küresel ölçekte neoliberalizmin etkisiyle gıda sistemlerinin dönüşmesi, gıdanın üretim, dağıtım ve pazarlama süreçlerinde piyasa aktörlerinin belirleyici konuma gelmesine yol açmış ve bu durum özellikle küçük ölçekli üretim yapan çiftçi ve köylüler üzerinde son derece olumsuz etkiler yaratmıştır. Bu bağlamda gıda egemenliği hakkı, gıdanın üretimi ve gıda sistemleri üzerindeki kontrolün yeniden ele alınarak, küçük ölçekli üretim yapan çiftçi ve köylülerin gıda sistemleri içerisindeki konumlarını merkezileştiren hem bir hak hem de bir politika talebi olarak değerlendirilmelidir. Çalışmada öncelikle gıda egemenliği hakkının ortaya çıkışına zemin hazırlayan tarihsel ve hukuki süreçler gıda rejimleri teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu çerçevede, köylülerin mülksüzleştirilmesi süreçleri ve neoliberalizmin bu süreçte oynadığı merkezi rol ele alınmış; gıda egemenliği hakkının bu süreçlere karşı geliştirilmiş bir toplumsal tepki niteliği taşıdığı ortaya konmuştur. Ardından gıda egemenliği hakkının dayandığı ilkeler ve kuramsal boyutları analiz edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü gıda egemenliği hakkının hukuki boyutuna ayrılmıştır. Çalışmada öncelikle gıda egemenliği hakkının bölgesel ve ulusal düzenlemelerde nasıl ele alındığına değinilmiş, ardından Köylülerin ve Kırsal Alanlarda Çalışan Diğer Kişilerin Haklarına İlişkin Birleşmiş Milletler Deklarasyonu kapsamında söz konusu hakkın uluslararası insan hakları hukukunda nasıl ele alındığına değinilmiştir. Gıda egemenliği hakkı henüz insan hakları hukukunda yerleşik ve yaygın bir biçimde kabul edilmiş bir hak olmamakla birlikte hakkın kolektif niteliği ve taşımış olduğu katılımcı unsur üçüncü kuşak haklarla benzer özellikler taşımakta olup, söz konusu hakkın üçüncü kuşak haklarla ilişkisi incelenmiştir. Bu çalışma, gıda egemenliği hakkını kuramsal ve hukuki boyutlarıyla ele alarak, hukuk literatürüne katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation aims to examine the right to food sovereignty within a holistic framework, encompassing its theoretical and legal dimensions. The transformation of food systems on a global scale under the influence of neoliberalism has led to market actors becoming the decisive forces in the production, distribution, and marketing of food. This situation has had profoundly negative impacts, particularly on small-scale farmers and peasants. In this context, the right to food sovereignty should be evaluated as both a right and a policy demand that reclaims control over food production and food systems, centralizing the position of small-scale producers and peasants within these systems. In this study, the historical and legal processes that paved the way for the emergence of the right to food sovereignty are first analyzed within the framework of food regimes theory. In this regard, the processes of dispossession and the central role played by neoliberalism in these processes are addressed; it is demonstrated that the right to food sovereignty serves as a social response developed against these dynamics. Subsequently, the principles and theoretical dimensions upon which the right to food sovereignty based are analyzed. The second part of the study is dedicated to the legal dimension of the right to food sovereignty. The study first touches upon how the right to food sovereignty is addressed in regional and national regulations, and then examines how this right is handled in international human rights law within the scope of the United Nations Declaration on the Rights of Peasants and Other People Working in Rural Areas. Although the right to food sovereignty is not yet a firmly established and widely recognized right in human rights law, its collective natüre and participatory element share similar characteristics with third-generation rights. Accordingly, the relationship between this right and third-generation rights is examined. By adressing the right to food sovereignty through its theoretical and legal dimensions, this study aims to contribute to the legal literature.
Benzer Tezler
- Экономикаға шетел инвестицияларын тартуды іске асыру және қалыптастыру тетіктерін жетілдіру (Қазақстан және Түркия Республикалары материалдары негізінде)
Ekonomiye yabancı yatırımların çekilmesine yönelik uygulama ve kurumsal yöntemlerin geliştirilmesi: Türkiye ve Kazakistan cumhuriyetleri örneğinde karşılaştırmalı bir analiz
YILMAZ ULVİ UZUN
Doktora
Kazakça
2018
EkonomiHoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BORAŞ MİRZALİEV
PROF. DR. MAHİR NAKİP
- Karşılaştırmalı Hukuk kuramı ve Orta Çağda İngiltere'nin anayasacılık hareketleri örneği
Théorie du droit comparé et le cas du constitutionnalisme Anglais au Moyen Age
CAN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRDEN GÜNGÖREN BULGAN
- Suç ve mekân ilişkisine coğrafi bir yaklaşım: Yalova ili örneği (Bingöl'le karşılaştırmalı)
A geographical approach to the relationship between crime and space: The case of Yalova province (Compare with Bingöl province)
ASLI ÇOLAK
- Suç işleme saikiyle Ankara Jandarma Çocuk Merkezine getirilen çocukların suç ve aile profili (Keçiören ilçesi örneği)
The profile of the crime and the families of the juvenile who are taken to Ankara Gendarmerie Child Center with the blame of crime
İSMAİL İRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Savunma ve Savunma TeknolojileriKara Harp Okulu KomutanlığıGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ŞULE ERÇETİN