Evli bireylerde çok boyutlu yaşantısal kaçınma ile aldatma eğilimi arasındaki ilişkide romantik ilişkilerden beklentilere dair farkındalığın düzenleyici rolü
The moderating role of awareness of expectations in romantic relationships in the relationship between experiential avoidance and tendency toward infidelity in married individuals
- Tez No: 1012167
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇILGA BERİL YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Acıdan kaçınma, Aldatma eğilimi, Bilinçli farkındalık, Bilişsel farkındalık, Duygusal farkındalık, Evlilik ilişkisi, Sanal aldatma, Yaşantısal kaçınma, Avoiding pain, Infidelity tendency, Mindfulness, Metacognitive, Emotional awareness, Marital relationship, Virtual deception, Experiential avoidance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşantısal kaçınma, bireyin istenmeyen olumsuz duygu, düşünce, anı, bedensel duyum, çatışma gibi içsel deneyimlerin sıklığını, varlığını veya özelliklerini değiştirmek için gösterdiği çaba olarak tanımlanmaktadır. Çok boyutlu yaşantısal kaçınma, Ekşi ve arkadaşları (2018) tarafından kavramsallaştırılan, yaşantısal kaçınmanın tek bir yapıdan oluşmadığını, aksine birbirinden farklı ama etkileşimli altı temel boyutun birleşimi olduğunu kanıtlayan bir yapıdır. Aldatma eğilimi ise bireyin mevcut ilişkisindeki duygusal veya cinsel sınırları ihlal etme yönündeki bilişsel ve davranışsal yatkınlığı olarak tanımlanmaktadır. Romantik ilişkilerden beklentilere dair farkındalık, bireyin kurduğu romantik ilişki içerisinde partnerinden ve ilişkisinden ne beklediğinin, bu beklentilerinin kendi iç yaşantılarındaki karşılığının ne olduğunun ve partnerine yönelik taleplerinin ne kadarının farkında olduğuna ilişkin bilişsel ve duygusal bir uyanıklık hali olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada; evli bireylerde çok boyutlu yaşantısal kaçınma ile aldatma eğilimi arasındaki ilişkide, romantik ilişkilerden beklentilere dair farkındalığın düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 214'ü kadın, 189'u erkek olmak üzere 403 evli katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma verileri; Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği(ÇBYKÖ), Aldatma Eğilimi Ölçeği(AEÖ) ve Romantik İlişkilerden Beklentilere Dair Farkındalık Ölçeği(RİBFÖ) ile Google Forms uygulaması üzerinden sosyal medya aracılığıyla çevrimiçi platformlarda toplanmıştır. Verilerin normallik analizleri sonucunda normal dağılım sergilediği tespit edilmiş; değişkenler arası ilişkileri analiz etmek amacıyla Pearson korelasyon analizi ve PROCESS Macro (Model 1) düzenleyici etki analizi teknikleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, evli bireylerde sadakatsizliği önlemeye yönelik müdahalelerde, romantik ilişkilerden beklentilere dair farkındalığın ancak sıkıntıya katlanma becerisiyle birleştiğinde koruyucu bir işlev kazandığını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Experiential avoidance is defined as individuals' efforts to alter the frequency, presence, or form of unwanted internal experiences such as negative emotions, thoughts, memories, bodily sensations, and interpersonal conflicts. Multidimensional experiential avoidance, conceptualized by Ekşi et al. (2018), refers to a construct demonstrating that experiential avoidance does not consist of a single dimension but rather comprises six distinct yet interacting components. Tendency toward infidelity is defined as the cognitive and behavioral predisposition to violate emotional or sexual boundaries within an existing romantic relationship. Awareness of expectations in romantic relationships refers to a cognitive and emotional state in which individuals recognize what they expect from their partner and relationship, understand the internal meanings of these expectations, and are conscious of the extent of their relational demands. The present study aimed to examine the moderating role of awareness of expectations in romantic relationships in the association between multidimensional experiential avoidance and tendency toward infidelity among married individuals. A correlational research design, one of the quantitative research methods, was employed. The sample consisted of 403 married participants (214 women and 189 men) selected through convenience sampling. Data were collected via online platforms using Google Forms and included the Multidimensional Experiential Avoidance Scale (MEAS), the Tendency Toward Infidelity Scale (TTIS), and the Awareness of Expectations in Romantic Relationships Scale (AERRS). Normality analyses indicated that the data were normally distributed. Pearson correlation analysis was conducted to examine relationships among variables, and moderation analyses were performed using PROCESS Macro (Model 1). The findings suggest that in interventions aimed at preventing infidelity among married individuals, awareness of expectations in romantic relationships functions as a protective factor only when combined with distress tolerance abilities.
Benzer Tezler
- Bipolar bozukluk hastalarında içselleştirilmiş damgalanma, yaşantısal kaçınma ve çocukluk çağı travmaları
Internalized stigma, experiental avoidance and childhood trauma in bipolar disorder patients
SELİN ÖZKIZILVİRANLIO
- Evli kadınların somatik belirti düzeylerine göre ruhsal hastalığa yönelik inançlar ile duygusal farkındalığın yaşantısal kaçınma üzerindeki etkisinin incelenmesi
Effects of beliefs towards mental illness and emotional awareness on experiential avoidance in terms of somatic symptom levels of married women
AYŞENUR TOPCUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE SALTUKOĞLU
- Evli bireylerde erken dönem şemalar ile cinsel doyum ilişkisinde mükemmeliyetçiliğin aracılık etkisi
Intermediate effect of perfectionalism on the relationship with early period schemas and sexual satisfaction in married individuals
ECE TINMAZOĞLU
- Genç yetişkinlerde bağlama stilleri ile aleksitimi arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve ontolojik iyi oluşun aracılık rolü
The mediating role of perceived social support and ontological well-being in the relationship between attachment styles and alexithymia in young adults
HÜMEYRA SULTAN YANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Rumeli ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- Çocukluk çağı travmatik yaşam olayları ile evlilik uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between childhood traumatic life events and marital adjustment
BİNNAZ ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSHAK AYDEMİR