Geri Dön

Konut ve konut yerleşimlerinde dayanıklılık, kapsayıcılık ve uyarlanabilirlik bağlamında kadın deneyimleri üzerinden bir araştırma

A research on women's experiences in the context of resilience, inclusivity and adaptability in housing and residential settlements

PDF İndir

  1. Tez No: 1012253
  2. Yazar: SETENAY DEMİR TEKER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÖMÜR BARKUL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Konut, bireylerin barınma gereksinimlerini karşılayan fiziksel bir yapı olmanın ötesinde, toplumsal ilişkilerin, kimliklerin ve cinsiyet rollerinin yeniden üretildiği temel bir mekânsal düzlemdir. Tez çalışması, çalışan kadınların konut ve konut çevresine ilişkin mekânsal deneyimlerini kapsayıcılık, uyarlanabilirlik ve kırılganlık kavramları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Toplumsal cinsiyet perspektifi, konut yerleşimleri ölçeğinde bir mekânsal analiz aracı olarak kullanılarak, kadınların gündelik yaşam pratikleri ile mekân arasındaki ilişki görünür kılınmaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, dayanıklılık (resilience) kuramı ve toplumsal cinsiyete duyarlı planlama literatürüne dayanmaktadır. Konut ve konut çevresi, erişilebilirlik, güvenlik algısı, zamansal kullanım, bakım emeği, sosyal ilişkiler ve kamusal–yarı kamusal mekânlarla kurulan ilişkiler üzerinden bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Bu doğrultuda kapsayıcılık mekânsal erişim ve eşit kullanım olanakları, uyarlanabilirlik değişen yaşam koşullarına yanıt verebilme kapasitesi ve kırılganlık ise mekânsal sınırlılıklar ile gündelik yaşamı zorlaştıran koşullar üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı çerçevesinde kurgulanmıştır. Nicel aşamada, Türkiye genelinde, ağırlıklı olarak İstanbul'da katılım sağlanan pilot anket çalışması aracılığıyla konut yerleşimlerinin kapsayıcılık, uyarlanabilirlik ve dayanıklılık düzeyleri incelenmiştir. Nitel aşamada ise İstanbul'un Kadıköy ilçesi örneklem alanı olarak belirlenmiş; kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen çalışan kadınlarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nitel veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular, çalışan kadınların mekânsal deneyimlerinin erişilebilirlik, zaman baskısı, güvenlik algısı ve gündelik yaşamın organizasyonu etrafında şekillendiğini göstermektedir. Sonuç olarak tez, konut tasarım ve planlama süreçlerinde toplumsal cinsiyete duyarlı, kapsayıcı ve uyarlanabilir yaklaşımların gerekliliğini vurgulamakta ve akademik literatüre ve mekânsal üretime katkı sunmayı hedeflemektedir.

Özet (Çeviri)

Housing is not merely a physical structure that fulfills individuals' need for shelter; it is also a fundamental spatial domain where social relations, identities, and gender roles are reproduced. This thesis aims to examine the spatial experiences of working women in relation to housing and its surrounding environment within the framework of inclusivity, adaptability, and vulnerability. By employing a gender perspective as a spatial analytical tool at the scale of housing settlements, the study seeks to make visible the relationship between women's everyday practices and space. The theoretical framework of the study is grounded in resilience theory and gender-sensitive planning literature. Housing and its surrounding environment are addressed through a holistic approach, considering dimensions such as accessibility, perceived safety, temporal use, care work, social relations, and interactions with public and semi-public spaces. In this context, inclusivity is evaluated in terms of spatial access and equal use opportunities; adaptability refers to the capacity to respond to changing life conditions; and vulnerability is examined through spatial constraints and conditions that complicate everyday life. The research is structured within a mixed-methods approach. In the quantitative phase, a pilot survey conducted across Türkiye, predominantly with participants from Istanbul, was used to analyze the levels of inclusivity, adaptability, and resilience in housing settlements. In the qualitative phase, the Kadıköy district of Istanbul was selected as the case study area, and semi-structured in-depth interviews were conducted with working women selected through snowball sampling. The qualitative data obtained were analyzed using content analysis. The findings indicate that the spatial experiences of working women are shaped around accessibility, time pressure, perceived safety, and the organization of everyday life. In conclusion, the thesis emphasizes the necessity of gender-sensitive, inclusive, and adaptable approaches in housing design and planning processes, and aims to contribute to both academic literature and spatial production.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    637308

    Implementation of data-driven decisions in urban governance and planning

    Kent yönetişim ve planlamasında veri odaklı kararların uygulanması

    JAFAR NAJAFLI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZHAN ERTEKİN

  2. Tez No

    991277

    The processes of paleo-environmental changes, their impacts on the northwest shore of the sea of marmara at the beginning of the holocene, and its effects on the early neolithic settlements

    Holosen'in başlangıcında paleoçevresel değişim süreçleri, bu süreçlerin marmara denizi'nin kuzeybatı kıyısı üzerindeki etkileri ve erken neolitik yerleşimler üzerindeki yansımaları

    BEDEL ESMA EMRE

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Coğrafyaİstanbul Teknik Üniversitesi

    İklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BÜLENT ARIKAN

    PROF. DR. EROL SARI

  3. Tez No

    989397

    İnsansız hava araçları ile RSSI temelli derin pekiştirmeli öğrenme yöntemi ile kablosuz sinyal kaynağı lokasyonunun belirlenmesi

    Localization of wireless signal sources using RSSI-based deep reinforcement learning on unmanned aerial vehicles

    EŞREF ŞAMİL ZAMANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Savunma ve Savunma TeknolojileriSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ FURKAN KAMANLI

  4. Tez No

    846836

    Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia

    Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi

    ABDURAHMAN HUSSEN YIMER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU

  5. Tez No

    485228

    Kentsel sürdürülebilirliğin ölçülmesi ve değerlendirilmesi için CBS tabanlı bir model önerisi

    A GIS based model for measurement and evaluation of urban sustainability

    GÖKÇER OKUMUŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HANDAN TÜRKOĞLU

Geri Dön