Kritik altyapıların güvenliği: tTda türkiye ulusal gözlemevleri – doğu anadolu gözlemevi (DAĞ) yerleşkesi'nin swot analizi ile değerlendirilmesi
Security of critical infrastructures: an evaluation of türkiye's national observatories – the eastern anatolia observatory (EAO) campus through swot analysis in the context of threats, vulnerabilities, protection, and security strategies
- Tez No: 1012287
- Danışmanlar: PROF. DR. CAHİT YEŞİLYAPRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Astronomi ve Uzay Bilimleri, Defense and Defense Technologies, Astronomy and Space Sciences
- Anahtar Kelimeler: Kritik altyapı güvenliği, SWOT analizi, Kurumsal performans yönetimi, Balanced Scorecard, Critical infrastructure security, SWOT analysis, Institutional performance management, Balanced Scorecard
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kriminalistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kriminalistik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, kritik altyapıların güvenliği; tehditler, zafiyetler, koruma yaklaşımları ve güvenlik stratejileri bağlamında ele alınmıştır. Kritik tesislerin korunmasında yalnızca fiziksel güvenlik önlemlerinin değil; siber tehditler, operasyonel süreklilik, personel/ziyaretçi hareketliliği, erişim kontrolü ve veri güvenliği gibi unsurların da belirleyici olduğu değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, Türkiye Ulusal Gözlemevleri bünyesindeki Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG) Yerleşkesi'nin kritik altyapı güvenliği açısından mevcut durumunun analiz edilmesi ve güvenlik risklerinin sistematik biçimde ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada kritik altyapı güvenliği literatürü incelenmiş, risk analizi ve stratejik yönetim yaklaşımlarının güvenlik yönetimindeki yeri ele alınmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında, Türkiye Ulusal Gözlemevleri bünyesindeki Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG) Yerleşkesi kritik altyapı güvenliği açısından değerlendirilmiş; yerleşkenin mevcut durumu SWOT analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Ayrıca güvenlik uygulamalarının kurumsal hedeflerle ilişkilendirilmesi ve izlenebilir hâle getirilmesi amacıyla Balanced Scorecard yaklaşımından yararlanılarak örnek bir kurumsal karne çerçevesi oluşturulmuştur. Bulgular: Elde edilen bulgular, DAG Yerleşkesi'nin stratejik niteliği ve yüksek teknolojiye dayalı yapısı nedeniyle güvenlik gereksinimlerinin çok boyutlu biçimde ele alınması gerektiğini ortaya koymuştur. SWOT analizi sonucunda yerleşkenin güçlü ve zayıf yönleri ile dış çevreden kaynaklanan fırsat ve tehditler sistematik biçimde belirlenmiştir. Balanced Scorecard yaklaşımı ise güvenlik uygulamalarının ölçülebilir, izlenebilir ve stratejik bir çerçeve içerisinde değerlendirilmesine imkân sağlamıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları, DAG gibi kritik tesislerde güvenliğin yalnızca fiziksel ve siber boyutlarla sınırlı kalmaması gerektiğini; organizasyonel süreçler ve süreklilik yönetimiyle birlikte ele alınmasının zorunlu olduğunu göstermektedir. Çalışma, DAG Yerleşkesi özelinde güvenlik risklerinin görünür kılınmasına ve geliştirilmesi gereken alanların belirlenmesine katkı sunmakta; kritik altyapı güvenliği alanında uygulanabilir öneriler ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: In this study, the security of critical infrastructures is examined within the context of threats, vulnerabilities, protection approaches, and security strategies. It is emphasized that the protection of critical facilities requires not only physical security measures but also the consideration of factors such as cyber threats, operational continuity, personnel and visitor mobility, access control, and data security. Accordingly, the main purpose of this study is to analyze the current security status of the Eastern Anatolia Observatory (DAG) Site within the Türkiye National Observatories as a critical infrastructure and to systematically identify existing security risks. Method: Within the scope of the study, the literature on critical infrastructure security was reviewed, and the role of risk analysis and strategic management approaches in security management was examined. In the applied part of the research, the Eastern Anatolia Observatory (DAG) Site within the Türkiye National Observatories was evaluated in terms of critical infrastructure security, and its current situation was analyzed using the SWOT analysis method. In addition, an exemplary institutional scorecard framework was developed by utilizing the Balanced Scorecard approach in order to associate security practices with institutional objectives and to make them measurable and traceable. Findings: The findings indicate that due to the strategic importance and high-technology-based structure of the DAG Site within the Türkiye National Observatories, security requirements should be addressed in a multidimensional manner. As a result of the SWOT analysis, the strengths and weaknesses of the campus, as well as opportunities and threats arising from the external environment, were systematically identified. The Balanced Scorecard approach enabled the evaluation of security practices within a measurable, traceable, and strategic framework. Conclusion: The results of the study demonstrate that security in critical facilities such as DAG should not be limited to physical and cyber dimensions only, but should also be integrated with organizational processes and continuity management. This study contributes to making security risks visible and identifying areas for improvement specifically for the DAG Site within the Türkiye National Observatories, while also presenting applicable recommendations in the field of critical infrastructure security.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin siber güvenlik politikalarının yazılım mühendisliği açısından değerlendirilmesi ve kritik altyapıların siber saldırılardan korunmasına yönelik olay yönetim sistemi tasarımı
Evaluation of Türkiye's cyber security policies in terms of software engineering and incident management system design for the protection of critical infrastructures from cyber attacks
UĞUR GÜRTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM ZEYNEP GÜRKAŞ AYDIN
- Kritik enerji altyapısı güvenliği
Critical energy infrastructure security
HANZADE COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Uluslararası İlişkilerGiresun ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN SARIKAYA
- Rusya Federasyonu'nun enerji güvenliği politikalarında kritik enerji altyapıları
The critical energy infrastructures in the energy security of the Russian Federation
DOĞAN AÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerJandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ ÖZEL
- Tesis güvenlik yönetimi, belgelendirilmesi ve risklerinin analizi
Facility security management, certification and analysis of risks
MEDİNE KINIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Topkapı ÜniversitesiGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER ERTÜRK
- A comparative analysis of critical infrastructure cyber security policies: Best practices from the US, EU and Turkey
Kritik altyapı siber güvenlik politikalarının karşılaştırılmalı analizi: ABD, AB ve Türkiye'den en iyi uygulamalar
EFE DÜVEROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Uluslararası İlişkilerİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR ÖZDAMAR